II SA/Sz 959/04
WyrokWSA w Szczecinie2005-09-15
Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Kazimierz Maczewski, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, jeśli decyzja organu I instancji była nieprecyzyjna co do przedmiotu rozstrzygnięcia i organ II instancji nie wyjaśnił tej niejasności?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, ponieważ organ ten utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, której nie można było jednoznacznie zidentyfikować. Brak precyzji w oznaczeniu decyzji organu I instancji uniemożliwił sądowi kontrolę legalności decyzji organu II instancji. Organ odwoławczy powinien był wyjaśnić, którą konkretnie decyzję organu I instancji rozpatruje i na podstawie którego odwołania.Stan faktyczny
R.M. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego i różnych dodatków, w tym z tytułu samotnego wychowywania dzieci. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej wydał kilka decyzji, w tym jedną odmawiającą przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. R.M. wniosła odwołanie, a następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. R.M. zaskarżyła decyzję SKO do WSA, zarzucając m.in. błędne ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędziowie: Asesor WSA Kazimierz Maczewski Asesor WSA Joanna Wojciechowska /spr./ Protokolant st. sekr. sądowy Maria Rosochacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2005r. sprawy ze skargi R.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. u c h y l a zaskarżoną decyzję
R.M w dniu [...] r. złożyła wniosek o przyznanie jej zasiłku rodzinnego na dzieci: K.G., S.G. i J.C. oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dzieci K. G., S. G. i J. C., dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego S. G., dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przez K. G., S. G. i J. C. oraz dodatku z tytułu podjęcia przez K. G. nauki w szkole poza miejscem zamieszkania, a także złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności dziecka S. G..
W dniu [...]r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej wydał 5 decyzji związanych z wnioskiem R.M. złożonym w dniu [...]r. w Ośrodku Pomocy Społecznej, trzy decyzje posiadają ten sam [...] i dotyczą:
1/ przyznania R.M. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego S.G.;
2/ przyznania R.M. dodatku do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z zapewnieniem dziecku K.G. możliwości dojazdu z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły;
3/ odmowy R. M. prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka
oraz decyzję nr [...] przyznającą R.M. zasiłek pielęgnacyjny dla S. G. z tytułu jego niepełnosprawności i decyzję nr [...] przyznająca R.M. zasiłek rodzinny na dzieci K. G., S.G. i J.C. oraz jednorazowe dodatki z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przez wyżej wymienione dzieci.
Przedmiotem sprawy jest decyzja dnia [...]r. nr [...] Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej, działającego z upoważnienia Wójta Gminy, na mocy art. 20 ust. 3, art. 5 i 6 ust. 1, art. 47 oraz art.8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych /D. U. Nr 228, poz. 2255 z póź. zm./ odmawiająca R. M. prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na podstawie przedłożonych dokumentów oraz posiadanych informacji/ kserokopia pokwitowania nakazu płatniczego/.
R. M. wniosła odwołanie od decyzji odmawiającej jej prawa do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dzieci, argumentując, że z ojcem dziecka nic jej nie łączy , otrzymuje od niego dobrowolne alimenty, mieszka z dziećmi co prawda w jego mieszkaniu, lecz spowodowane jest to faktem braku innego lokalu, S. C. nie mieszka z nią i dziećmi, choć często odwiedza córkę J. C..
Przed rozpoznaniem odwołania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej wydał decyzję z dnia [...]r. nr [...] na mocy art. 5 i 6 ust. 1, art. 47 oraz art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych /D. U. Nr 228, poz. 2255 z póź. zm./ przyznając R. M. dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka dla K. G. i S. G..
R. M. ponownie złożyła odwołanie od decyzji nieprzyznającej jej dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, argumentując, że w dniu [...]r. i [...]r. otrzymała dwie sprzeczne decyzje w sprawie powyższego dodatku, w Ośrodku Pomocy Społecznej zapomniano o jej trzecim dziecku J. C., z tytułu samotnego wychowywania tegoż dziecka należy jej się również dodatek.
Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej przekazując do Samorządowego Kolegium Odwoławczego akta organu I instancji dołączył informację, że przy rozpatrywaniu sprawy R. M. skorzystano z postanowień art. 132 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z póź. zm./.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 3 pkt 17, art. 8 pkt 4, art. 12 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych / D. U. Nr 228, poz. 2255 z póź. zm. / po rozpatrzeniu odwołania R. M. od decyzji z dnia [...]r. znak [...] wydanej przez Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że organ I instancji decyzją z dnia [...]r. znak [...] przyznał R. M. dodatek z tytułu samotnego wychowywania dzieci K. G. i S. G., zaś strona złożyła odwołanie, że winna otrzymać jeszcze dodatek z tegoż tytułu na J. C., wyjaśniło stan prawny wskazując, że zgodnie z art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do powyższego dodatku do zasiłku rodzinnego służy osobie nie pozostającej w związku małżeńskim i nie wychowującym dziecka wspólnie z ojcem lub matka dziecka. W sprawie ustalono, że R. M. prowadzi faktycznie gospodarstwo wspólnie z ojcem dziecka, nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko co wynika z zebranego materiału, a tym samym nie spełnia przesłanek do otrzymania powyższego dodatku.
R. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc, że odmówiono jej dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, pomimo że nie mieszka z ojcem dziecka i nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego , choć mieszka w jego domu z dziećmi, lecz jest to spowodowane brakiem innego lokalu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz.U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm./ Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną.
Skarga okazała się zasadna, choć z innych przyczyn niż w niej podnoszone.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. po rozpoznaniu odwołania R. M. od decyzji z dnia [...] r. znak [...] wydanej przez Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Na wstępie zauważyć należy, że w dniu [...]r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej wydał 5 decyzji związanych z wnioskiem R. M. złożonym w dniu [...] r. w Ośrodku Pomocy Społecznej: decyzję nr [...] przyznającą R. M. zasiłek pielęgnacyjny dla S. G. z tytułu jego niepełnosprawności, decyzję nr [...]przyznającą R. M. zasiłek rodzinny na dzieci K. G., S. G. i J. C. oraz jednorazowe dodatki z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przez wyżej wymienione dzieci, a także trzy decyzje posiadające ten sam numer [...], w tym decyzję o odmowie przyznania R. M. prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka.
Nadmienić należy, że powyższe rozstrzygnięcie, odmawiające przyznania prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka R. M. nie zawiera wskazania, którego z trojga dzieci dotyczy wymieniona decyzja, czy też może dotyczy ona wszystkich jej dzieci.
Z akt sprawy nie wynika, aby inne decyzje niż wyżej wymienione zapadły w dniu [...]r.
Decyzja o numerze [...] Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej została wydana w dniu [...]r. i dotyczy przyznania R. M. dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka dla K. G. i S. G., nie zawiera ona rozstrzygnięcia odnośnie dziecka J. C..
Przypuszczać należy, że w niniejszej sprawie Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej orzekał ponownie po zastosowaniu art. 132 kodeksu postępowania administracyjnego, pomimo braku wskazania tegoż przepisu w podstawie prawnej wydanej decyzji, z obrazą tego artykułu, bowiem odwołanie R. M., organ uwzględnił częściowo.
Kontrola sądowoadministracyjna zaskarżonej decyzji z dnia [...]r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego spowodowała jej uchylenie z powodu niemożności ustalenia, którą decyzję organu I instancji utrzymano w mocy po rozpoznaniu odwołania R. M., bowiem jak wyżej wskazano w dniu [...]r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej nie wydał decyzji o numerze [...], o takim numerze decyzję wyżej wymieniony Kierownik podjął w dniu [...]r., a tym samym nie było możliwym sprawdzenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego pod względem jej zgodności prawem materialnym i procesowym.
Organ II instancji przy rozpoznaniu ponownym sprawy winien prawidłowo wskazać o której z wyżej wskazanych decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej dotyczących dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, rozstrzyga i na podstawie którego ze złożonych przez R. M. odwołań.
Jeżeli przedmiotem orzekania będzie decyzja o numerze [...]wydana przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w dniu [...]r., należy wziąć pod uwagę wymienione powyżej uchybienie proceduralne związane z obrazą art. 132 kodeksu postępowania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy przedwczesne było rozpatrzenie merytoryczne zaskarżonej decyzji przez Sąd.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. C ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło