II SA/Sz 96/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi J. M. i D. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji umarzającej postępowanie w sprawie samowoli budowlanej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. na rzecz skarżących J. M. i D. M. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] r. D. i J. M., zam. przy ul. [..] w S., złożyli wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr[...] , którą umorzono postępowanie w sprawie samowolnie wybudowanych dwóch zjazdów z działki nr [...] - stanowiącej własność A. P. i R. P., na działkę drogową ([...] ) nr [...] - będącą własnością Miasta S., w związku z dokonaniem rozbiórki ww. obiektów budowlanych. Jako podstawę prawną wnioskodawcy powołali art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. podnosząc, że jako strona bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu, które zostało wszczęte na ich wniosek. Wskazali, że w postępowaniu tym posiadają interes prawny, gdyż samowolna budowa zjazdów na posesji sąsiadów przesądza o naruszeniu ich praw wynikających z konkretnych przepisów prawa. Zjazdy bowiem zostały wybudowane w bardzo bliskiej odległości od ich posesji, co wbrew art. 5 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, uniemożliwiło im parkowanie pojazdu w jedynym dostępnym prawem miejscu w pobliżu domu. Jednocześnie wnieśli o wydanie decyzji nakazującej A. i R. P. rozbiórkę nielegalnie wybudowanych obiektów wskazując, że nie został przywrócony stan poprzedni, a wjazd na posesję nr [...] jest nadal użytkowany. Postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wznowił postępowanie w sprawie samowoli budowlanej. Następnie decyzją z dnia [..] r. nr[...] , na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., organ I instancji orzekł o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołując się na art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane wskazał, że wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, gdyż budowa dwóch zjazdów na terenie posesji przy. ul. [...] w S. nie wprowadziła ograniczeń w swobodnym zagospodarowaniu działek sąsiednich, w tym nieruchomości przy ul. [...] stanowiącej ich własność. D. i J.M. złożyli odwołanie od decyzji organu I instancji, podnosząc, iż zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem art. 7 oraz 28 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz nieuznanie skarżących za stronę postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ odwoławczy wskazał, że art. 28 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym stronami w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, stosuje się również do ustalania stron postępowania administracyjnego dotyczącego samowoli budowlanej. Podstawa prawna (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.), na którą powoływało się we wniosku o wznowienie postępowania, w świetle powyżej wskazanych okoliczności, nie może być przyczyną uchylenia ostatecznej decyzji z dnia[...] ., gdyż samowolnie wybudowane zjazdy z działki nr [..] na działkę nr [...] nie oddziałują na działkę nr [...] w sposób ograniczający zagospodarowanie tej nieruchomości (w rozumieniu art. 3 pkt 20 w związku z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane). Natomiast zaspokojenie roszczenia wnioskodawców odnośnie zapewnienia miejsca parkingowego na ul. [...] w pobliżu użytkowanej przez nich działki nr [...] , jest sprawą porządkową i nie znajduje się w kompetencjach organu nadzoru budowlanego, dlatego nie może być przyczyną uznania ich za stronę w zakończonym postępowaniu administracyjnym. Organ podkreślił, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma możliwości prawnych wydania decyzji administracyjnej nakazującej rozbiórkę samowolnie wykonanych zjazdów. Inwestorzy pismem z dnia [...] r. poinformowali PINB w S., że samowolnie zbudowane zjazdy zostały zlikwidowane. Organ I instancji na oględzinach przeprowadzonych w dniach [...] r., z których sporządzono dokumentację fotograficzną, potwierdził, że dwie bramy wjazdowe zostały zaspawane, zaś w miejscu zjazdów wykonano murowany cokół ogrodzenia oraz odtworzono krawężnik, dlatego prowadzone postępowanie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. Natomiast obecnie użytkowany przez D. i J. P. zjazd z ul. [...] na ich działkę został wybudowany na podstawie decyzji Starosty S. z dnia [...] r. o pozwoleniu na budowę. J.M. i D.M. decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. W skardze zarzucali zaskarżonej decyzji : -sprzeczność z faktami i niezgodność z obowiązującym prawem wobec stwierdzenia przez organ, iż "samowolnie wybudowane zjazdy z działki nr [...] na działkę nr [...] (rzekomo) nie oddziałują na działkę nr [...] w sposób ograniczający zagospodarowanie tej nieruchomości w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego", - rażące naruszenie art. 28 K.p.a. wobec uznania, że w postępowaniu, którego wznowienia się domagali nie przysługiwał im status strony, - błąd w stwierdzeniu, iż "nie ma możliwości wydania decyzji administracyjnej", która nakazywałaby rozbiórkę samowolnie wykonanych obiektów budowlanych, - błąd w ustaleniu, iż inwestorzy "odtworzyli krawężnik" w sytuacji, gdy w rzeczywistości nie wywiązali się z nałożonych na nich obowiązków i w dalszym ciągu korzystają z samowolnie i nielegalnie wybudowanych zjazdów, -błąd w ustaleniu, że obecnie wybudowany zjazd na posesję A.P. i R. P. jest zgodny z prawem, skoro w postępowaniu o pozwolenie na jego budowę nie brali udziału. W piśmie z dnia [...] r. skarżący zwrócili się do Sądu z wnioskiem o przeprowadzenie oględzin spornych obiektów, załączając stosowną dokumentację zdjęciową obrazującą zjazdy i bramy. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje : Sądowa kontrola zaskarżonego orzeczenia doprowadziła do uznania, że skarga jest zasadna. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organów obu instancji, ocena interesu prawnego stron postępowania wznowieniowego nastąpiła w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W ocenie Sądu wspomniany wyżej artykuł ustawy Prawo budowlane ma zastosowanie wyłącznie do postępowania w sprawach o wydanie pozwolenia na budowę. Stroną postępowania w sprawie samowoli budowlanej jest – zgodnie z art. 28 K.p.a. – każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W postępowaniach takich nie ma zastosowania art. 28 ust. 2 p.b., który to przepis jako lex specialis w stosunku do art. 28 K.p.a. ma wyłącznie zastosowanie w sprawach o pozwolenie na budowę. (p. też wyrok NSA II OSK 1578/11 z 20.12.2012 r.). Mając na uwadze powyższy pogląd prawny dotyczący zakresu stosowania art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. przeprowadzi postępowanie i ustali przymiot strony wobec skarżących w oparciu o art. 28 K.p.a. Interes prawny w rozumieniu art. 28 K.p.a. to interes, którego podstawę mogą stanowić wyłącznie przepisy prawa materialnego. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną skarżących. Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania na podstawie art. 200 tej ustawy.