II SA/Sz 962/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.),, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 maja 2009 r. sprawy ze skargi E. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienie zażalenia oddala skargę. Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.) uznał za nieuzasadnione zarzuty wniesione przez E. G. do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. E. G., nie zgadzając się ze stanowiskiem organu I instancji, wniosła zażalenie na wskazane wyżej postanowienie domagając się jego uchylenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...]r. działając na podstawie art. 134 w związku z art. 144 oraz art. 57 § 5 i art. 141 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) oraz art. 18 i art.34 §5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) – stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Z ustaleń organu II instancji wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wynika, że doręczenie E. G. zaskarżonego postanowienia Prezydenta Miasta z dnia [...]r. nastąpiło w dniu [...]r. w trybie przewidzianym w art. 43 Kpa dorosłemu domownikowi, to jest mężowi strony, który zobowiązał się przekazać je adresatowi. Zażalenie to, opatrzone datą [...]r. E. G. nadała do organu w tym samym dniu w urzędzie pocztowym Nr [...] w [...]. Kolegium wyjaśniło, że stosownie do art. 34 § 5 zd. 1 ustawy o p.e.a. oraz art. 141 § 2 Kpa w związku z art. 18 ustawy o p.e.a, że na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu prawo wniesienia zażalenia, które wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia stronie postanowienia, przy czym, zgodnie z art. 57§ 5 zd. 1 Kpa termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem nadano pismo w placówce pocztowej operatora publicznego. Kolegium ustaliło, że termin wniesienia zażalenia w sprawie upłynął w dniu [...]r., a zatem należało orzec stosownie do art. 134 w związku z art. 144 Kpa. Powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego E. G. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi drugiej instancji. Skarżonemu postanowieniu E. G. zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: 1) art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji gdy adresowana do skarżącej przesyłka nie została doręczona w sposób wymieniony w tym przepisie tj. dorosłemu domownikowi. 2) art. 80 Kpa poprzez naruszenie zasad swobodnej oceny dowodów polegającej na błędnym ustaleniu, iż adresowaną do strony przesyłkę odebrał jej mąż, chociaż nigdy nie pozostawała w związku małżeńskim. Z treści uzasadnienia skargi wynika, że według skarżącej, skoro osoba, której doręczono postanowienie organu I instancji nie jest jej mężem, krewnym ani powinowatym, ani nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego, to powinna być potraktowana przez pracownika poczty jako sąsiad, co jednoznacznie rodzi obowiązek pozostawienia informacji o dokonaniu doręczenia zastępczego np. na drzwiach mieszkania (OSNAPiUS 1997/11, poz. 187, LexPolonica nr 317192), czego w przedmiotowej sprawie nie uczyniono. Skarżąca podniosła ponadto, że w okresie od [...]do [...]r. przebywała w szpitalu "(...) i dopiero po wyjściu z niego mogłam zapoznać się z treścią postanowienia, które znalazłam u siebie". Nie wiedziała więc kto i kiedy odebrał przesyłkę, ale była przekonana ze nastąpiło to w dniu jej wyjścia ze szpitala i dlatego zażalenie sporządziła dopiero w dniu [...]r. Zdaniem strony, nie uchybiła z własnej winy terminowi do wniesienia zażalenia, który powinien biec, w jej przekonaniu, od daty opuszczenia szpitala, gdyż dopiero w tym dniu mogła zapoznać się z treścią postanowienia. Dla poparcia swojej argumentacji, E. G. zacytowała następującą tezę uzasadnienia wyroku NSA OZ w Katowicach z dnia 3 kwietnia 1996 r. sygn. SA/Ka 1312/95( LexPolonica nr 341267) : "przewidziane w art. 43 i 44 Kpa zastępcze formy doręczenia pism rodzą domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi. Domniemanie to może zostać obalone, gdy adresat udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. Do takich przyczyn można m.in. zaliczyć nieobecność z powodu choroby i spowodowaną tym niemożność odebrania przesyłki złożonej w urzędzie pocztowym." Skarżąca nadmieniła w skardze, że pismem z dnia [...]r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...]r., który nie został jeszcze rozpoznany. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Kolegium uznało za nielogiczne sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego twierdzenia skargi o braku wiedzy skarżącej na okoliczność kto odebrał adresowane do niej pismo. W ocenie organu, przywołane przez E. G. orzecznictwo nie ma w sprawie zastosowania, skoro przesyłka została jej doręczona. Kolegium potwierdziło fakt złożenia przez skarżącą wniosku o przywrócenie terminu i wyjaśniło, że do dnia sporządzenia odpowiedzi na skargę wniosek ten nie został rozpatrzony. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Na wstępie zauważyć trzeba, iż zarzut skargi podnoszący naruszenie prawa materialnego i wskazujący, że naruszenie to dotyczy art. 43 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego został błędnie sformułowany, ponieważ powyższe przepisy, nie są przepisami prawa materialnego, lecz jako zawarte w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego są przepisami prawa procesowego. Tak też w istocie Sąd analizował zarzut skargi, tj. jako zarzut naruszenia prawa procesowego uznając, że jest to zwykła pomyłka autora skargi. Przedmiotem skargi jest bowiem postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, a więc postanowienie o wyłącznie procesowym charakterze. Poza tym, sąd administracyjny, jak wynika to z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) określanej w dalszej części niniejszych motywów jako: p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, co oznacza między innymi obowiązek uwzględnienia na korzyść strony dostrzeżonych z urzędu naruszeń prawa, nawet jeśli nie były podnoszone przez skarżącego. Analiza zaskarżonego postanowienia i nadesłanych przez organ akt administracyjnych dokonana w kontekście twierdzeń skargi nie dała podstaw do przyjęcia że zaskarżony akt narusza prawo w sposób zarzucany skargą lub w jakikolwiek inny sposób. Forsowana skargą koncepcja, że w niniejszej sprawie administracyjnej nie można mówić o uchybieniu przez skarżącą terminowi 7 dni do wniesienia zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego pierwszej instancji jest chybiona. W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie zaistniały okoliczności, w świetle których uznanie przez Kolegium skuteczności doręczenia zastępczego przesyłki adresowanej do skarżącej, należałoby podważyć i uznać za naruszające prawo. Po pierwsze, skarżąca nie twierdzi, że przesyłki nie otrzymała, a po drugie, w sprawie nie było w ogóle stosowane doręczenie zastępcze w formie przewidzianej w art. 44 Kpa, a zatem bezprzedmiotowe są wywody skargi i powołane orzeczenie NSA OZ w Katowicach z dnia 3 kwietnia 1996 r. na okoliczność możliwości obalenia domniemania doręczenia zastępczego przewidzianego w art. 43 i 44 Kpa. Prezentowane w skardze stanowisko na okoliczność sposobu ustalenia daty początkowej biegu terminu siedmiodniowego do wniesienia zażalenia, jest dowolne, skoro nie znajduje oparcia w prawie. Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje bowiem, że jeśli początkiem terminu liczonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczeniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonych dni uważa się za koniec terminu (art. 57 §1 Kpa). Z art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że na przedmiotowe postanowienie organu I instancji przysługuje zażalenie do organu odwoławczego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia, o czym skarżąca została prawidłowo pouczona w treści postanowienia Prezydenta Miasta, a co trafnie podniósł organ odwoławczy. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie regulują kwestii doręczeń, a zatem, zgodnie z art. 18 ustawy o p.e.a., odpowiednie zastosowanie w tym przedmiocie maja przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w rozdziale 8 Działu I, w art.39-49 kompleksowo regulują kwestię doręczeń. Nie wynika z nich aby w przypadku doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 43 bieg terminu liczonego w dniach rozpoczynał się po innym zdarzeniu, niż dzień doręczenia dokonanego w sposób przewidziany tym przepisem. Stąd wypływa wniosek, że doręczenie zastępcze, o którym mowa w art. 43 Kpa nie czyni wyjątku od określonego w art. 57 Kpa sposobu obliczania terminów, a zatem pod tym względem, rodzi taki sam skutek jak doręczenie dokonane wprost adresatowi. Z powyższych względów, nie ma potrzeby w niniejszej sprawie dociekania, kim był mężczyzna podający się za dorosłego domownika męża adresatki oraz podpisał potwierdzenie odbioru przesyłki nazwiskiem "G.", skoro przesyłka dotarła do adresatki. Mieć trzeba też na uwadze, że doręczyciel nie posiada uprawnień do legitymowania osób przebywających w lokalu wskazanym w adresie i oświadczających, że są dorosłymi domownikami oraz zobowiązujących się do przekazania przesyłki adresatowi. Dlatego chybiona jest argumentacja sugerująca konieczność potraktowania wskazanego mężczyzny jako sąsiada z konsekwencjami wynikającymi z art. 43 in fine Kpa. Kwestią zupełnie inną jest natomiast zagadnienie, czy skarżąca miała możliwość wniesienia zażalenia w terminie, a zatem czy uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia bez swej winy. Wywody skargi na tę okoliczność, dla sądowej oceny zgodności z prawem zaskarżonego obecnie postanowienia Kolegium, opartego na art. 134 § 1 kpa, są bezprzedmiotowe, gdyż wykraczają poza granice przedmiotowe sprawy rozstrzygniętej zaskarżonym postanowieniem. Zajęcie obecnie przez sąd stanowiska w tej kwestii stanowiłoby naruszenie art. 134 §1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze, należało na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalić skargę.