II SA/Sz 962/09

Dnia 30 sierpnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego p o s t a n a w i a: odrzucić wniosek o przywrócenia terminu . Postanowieniem z dnia [...] r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił, jako wniesioną z uchybieniem terminu, skargę A.M., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. W dniu [...] r. skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił wniosek skarżącej o przywrócenie terminu. Na powyższe postanowienie w dniu [...] r. A.M złożyła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowieniem z dnia [...] r., wydanym w zakresie prawa pomocy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł o ustanowieniu na rzecz A.M. radcy prawnego z urzędu. W dniu [...] r. Naczelny Sąd Administracyjny wydał postanowienie, sygn. II GZ 129/10, w którym oddalił zażalenie A.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...]r. w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu. W dniu [...] r., reprezentujący skarżącą pełnomocnik – r.pr. D.O, złożyła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej wskazał, że w dniu [...] r. skarżąca złożyła wniosek do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie o przywrócenie terminu do złożenia skargi. We wniosku A.M. podała, że w okresie od dnia [...] r. przebywała na zwolnieniu lekarskim. W tym okresie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie przekazała swojemu znajomemu, który faktycznie nadał skargę w urzędzie pocztowym w dniu [...] r. Nadto A.M. podała, że jako strona działająca bez fachowego pełnomocnika nie mogła znać terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, jak również wynikających z tego konsekwencji. Pełnomocnik skarżącej podniósł, że brak pouczenia, co do instytucji przywrócenia terminu do złożenia skargi w pouczeniu załączonym do postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia [...] r. spowodował, że skarżąca przedmiotowy wniosek złożyła w dniu [...]r. W dalszej części uzasadnienia wniosku wskazano, że pismem z dnia [...] r. Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych wyznaczył r.pr. D.O. na pełnomocnika skarżącej, które to pismo zostało odebrane przez pełnomocnika w dniu [...] r. Pełnomocnik skarżącej, odwołując się do postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2008 r., sygn. I SAB/Wa 33/08 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 września 1971 r., sygn. I CZ 138/71 wskazał, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu dla strony, która jest zastępowana przez pełnomocnika procesowego, rozpoczyna swój bieg od daty, gdy pełnomocnik podjął wiadomość o uchybieniu terminu i mógł dokonać zamierzonej czynności procesowej. Bez znaczenia dla obliczenia terminu jest natomiast data, w której sama strona dowiedziała się o tym i mogła tej czynności dokonać. W świetle powyższego, zdaniem pełnomocnika skarżącej, należało uznać, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. został zachowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z art. 86 § 1, art. 87 oraz art. 88 przywołanej ustawy, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W niniejszym piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd w drodze postanowienia odrzuca na posiedzeniu niejawnym. W świetle powyższych unormowań podstawową kwestię dla oceny prawidłowości złożonego w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi stanowi okoliczność zachowania terminu do jego wniesienia w związku ze złożeniem tego wniosku przez ustanowionego w sprawie, w trybie prawa pomocy, pełnomocnika z urzędu. W przedmiotowej sprawie skarżąca wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi wniosła samodzielnie do Sądu w dniu [...] r. Wniosek ten został odrzucony przez Sąd postanowieniem z dnia 16 października 2009 r.. Ustanowiony w trybie prawa pomocy, postanowieniem z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącej – r.pr. D.O., pismo Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z dnia [...] r. odebrał w dniu [...] r. Po upływie 7 dni, tj. [...] r. pełnomocnik skarżącej złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ww. wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. W uzasadnieniu wniosku, powołując się na poglądy prezentowane w orzecznictwie sądowym, pełnomocnik wskazał, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu dla strony, która jest zastępowana przez pełnomocnika procesowego rozpoczyna swój bieg od daty, gdy pełnomocnik podjął wiadomość o uchybieniu terminu i mógł dokonać zamierzonej czynności procesowej. Podkreślenia wymaga, że prezentowany przez pełnomocnika skarżącej sposób interpretacji przepisów odnoszących się do instytucji wniosku o przywrócenie terminu nie dotyczy jakiegokolwiek przypadku następczego ustanowienia w sprawie pełnomocnika, w której dotychczas strona samodzielnie reprezentowała swoje interesy. Taki sposób wykładni przyjmuje się wobec sytuacji, co znajduje zresztą odzwierciedlenie w powołanym przez pełnomocnika skarżącej orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2008 r., sygn. I SAB/Wa 33/08, gdy czynność, której terminowi dokonania strona uchybiła, objęta była przymusem adwokacko-radcowskim. W zakresie pozostałych rodzajów czynności procesowych w postępowaniu sądowym, nie objętych stosownym przymusem, termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu liczony jest od dnia ustania przyczyny, ze względu na którą strona sama uchybiła terminowi. W rozpatrywanej sprawie okoliczność złożenia wniosku o przywrócenie terminu przez pełnomocnika skarżącej w terminie siedmiu dni od dnia jego ustanowienia pozostaje zatem bez znaczenia w kwestii oceny terminowości wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W świetle bowiem przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie został przez ustawodawcę objęty przymusem adwokacko-radcowskim. W konsekwencji powyższego, ustalenia wymaga termin, w którym skarżąca sama złożyć mogła stosowny wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, jak wcześniej wskazano, skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w dniu [...] r. Przy uwzględnieniu istnienia ewentualnych przyczyn uchybienia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, wskazujących na brak winy skarżącej, pomimo że skarżąca w sprawie takich nie wskazała, należy przyjąć, że przyczyny takie ustać mogły najpóźniej w dniu [...] r. W dniu następnym wszakże skarżąca, występując w sprawie bez pełnomocnika, samodzielnie wniosła do Sądu pismo procesowe w zakresie instytucji przywrócenia terminu. Licząc zatem od tej daty termin siedmiodniowy, jaki w myśl art. 87 § 1 ustawy służy osobom uprawnionym do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, należy stwierdzić, że termin do złożenia przez skarżącą w niniejszej sprawie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi upłynął, w związku z treścią art. 83 § 2 ustawy, w dniu 5 października 2009 r. Złożony zatem przez pełnomocnika skarżącej w dniu [...] r. wniosek o przywrócenie terminu złożony został po upływie terminu do jego wniesienia. Wyjaśnić należy ponadto, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej, w kwestii rozpatrywanego wniosku bez znaczenia pozostaje również okoliczność braku pouczenia skarżącej przez Sąd, w piśmie załączonym do postanowienia Sądu z dnia [...] r., w przedmiocie instytucji przywrócenia terminu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym w sprawie postanowieniu z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. II GZ 129/10, oddalającym zażalenie skarżącej na postanowienie Sądu z dnia 16 października 2009 r. w przedmiocie odrzucenia Jej wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, stosownie do treści art. 173 § 1 oraz art. 6 ustawy, wobec okoliczności odrzucenia skargi, posiadał obowiązek, jak też to uczynił, pouczenia skarżącej o przysługującym Jej środku zaskarżenia w postaci skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że dokonując, zamiast czynności wniesienia skargi kasacyjnej, złożenia wniosku o przywrócenie terminu, to skarżąca powinna była orientować się w zakresie warunków formalnych, określonych w art. 86 i 87 ustawy. Brak pouczenia w piśmie procesowym Sądu, doręczonym skarżącej wraz z odpisem postanowienia o odrzuceniu skargi, w przedmiocie trybu wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu, nie stanowiło uchybienia Sądu, powodującego brak winy po stronie skarżącej w uchybieniu terminu. To samo tyczy się aktualnie rozpatrywanego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 88 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.