II SA/Sz 963/23

WyrokWSA w Szczecinie2024-05-16

Skład orzekający: Wiesław Drabik, Marzena Iwankiewicz, Krzysztof Szydłowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję odmawiającą uchylenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, pomimo zarzutów skarżącego dotyczących pominięcia jego nieruchomości jako mieszkalnej w raporcie oddziaływania na środowisko?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły, iż nieruchomość skarżącego nie mogła być traktowana jako mieszkalna w dacie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ponieważ zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny została ujawniona dopiero w 2022 r., a decyzja środowiskowa została wydana w 2014 r. w oparciu o dane z rejestru gruntów. W związku z tym, nie stwierdzono naruszenia prawa uzasadniającego uchylenie decyzji ostatecznej.
Stan faktyczny
Skarżący R. T. domagał się uchylenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla rozbudowy fermy drobiu, zarzucając pominięcie jego nieruchomości jako mieszkalnej w raporcie oddziaływania na środowisko. Po wieloletnim postępowaniu, w tym wznowionym, organy administracji dwukrotnie utrzymały w mocy decyzję odmawiającą uchylenia pierwotnej decyzji środowiskowej. Skarżący zarzucił naruszenie zasady równości, przepisów KPA dotyczących wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego oraz przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Drabik Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 maja 2024 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia oddala skargę. Decyzją z 31 sierpnia 2023 r. nr SKO.SJ.455.5656.2022, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, po rozpatrzeniu odwołania R. T. (dalej Wnioskodawca lub Skarżący) orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza C. z dnia 14 listopada 2022 r. znak: KO.6220.17.63.2013.PG, odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 9 października 2014 r. znak KO.6220.17.2013.2014.16.ES w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie istniejącej fermy tuczu drobiu zlokalizowanej w miejscowości S., gmina C., na działkach o numerach [...], [...], [...] obręb S.. Uzasadniając powyższą decyzję Kolegium wyjaśniło, iż postępowanie będące przedmiotem odwołania zostało R. T. (dalej: Wnioskodawca lub Skarżący) zainicjowane wnioskiem o wznowienie postępowania z 2015 r., skierowanym do organu I instancji a wskazującym na pominięcie okoliczności położenia jego działki w odległości 5m od działki inwestycyjnej w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną w sprawie środowiskowych uwarunkowań. Na wcześniejszym etapie postępowania organ I instancji postanowieniem z 15 maja 2015 r. odmówił wszczęcia postępowania, jednakże powyższe rozstrzygnięcie zostało uchylone a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy decyzją z 26 sierpnia 2015 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Burmistrz C., postanowieniem z dnia 28 września 2018 r. ponownie odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją. Natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie postanowieniem z dnia 26 października 2015 r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W wyniku zaskarżenia postanowienia organu odwoławczego do WSA w Szczecinie, Sąd uchylił postanowienie Kolegium. Dalej zaś, organ odwoławczy, postanowieniem z dnia 7 września 2016 r. przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Organ I instancji postanowieniem z 4 października 2016 r. wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie celem zbadania, czy wnioskodawca posiadał przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, a następnie, decyzją z 12 stycznia 2017 r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie istniejącej fermy tuczu drobiu w miejscowości S.. Powyższa decyzja w następstwie jej zaskarżenia została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 31 maja 2017 r. ze względu na naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Kolejną decyzją, z 30 sierpnia 2017 r., Burmistrz C. orzekł we wznowionym postępowaniu o odmowie uchylenia kwestionowanej przez Wnioskodawcę decyzji ostatecznej. Przedmiotowa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Jednak po rozpatrzeniu skargi Wnioskodawcy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2018r. sygn. akt I SA/Sz 169/18, uchylił decyzję organów obu instancji. W toku dalszego postępowania, organ I instancji wydał kolejną decyzję, z 22 marca 2019r., w której stwierdzono, że decyzja Burmistrza C. z 4 października 2014r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie istniejącej fermy drobiu, została wydana z naruszeniem prawa, które polega na pominięciu w postępowaniu administracyjnym strony postępowania, tj. R. T.. Na mocy powyższej decyzji odmówiono uchylenia decyzji ostatecznej, gdyż po wznowieniu mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca decyzji ostatecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 16 lipca 2019r. ustaliło, że konieczne jest rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie i uchyliło decyzję organu I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji wskazał na upływ terminu, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a. i ograniczył się do wydania decyzji z 10 lutego 2020r. stwierdzającej wydanie decyzji ostatecznej z naruszeniem prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja z dnia 31 lipca 2020r. uchyliło przedmiotową decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Burmistrz C., decyzją z dnia 12 stycznia 2021 r. uznał, że w wyniku rozpoznania sprawy mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca decyzji ostatecznej i w związku z czym stwierdził wydanie decyzji ostatecznej z naruszeniem prawa. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, decyzją z dnia 5 lipca 2021 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Natomiast po rozpatrzeniu skargi R. T., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 13 lutego 2022r. sygn. akt II SA/Sz 936/21, uchylił decyzje obu instancji. Mając na względzie oceną prawną zawartą w przywołanym wyżej wyroku sądu administracyjnego, decyzją z dnia 14 listopada 2022r. Burmistrz C. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 9 października 2014r. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie istniejącej fermy tuczu drobiu. W następstwie rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji zapadła przywołana w wstępie decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję Burmistrz C.. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie - będące w niniejszym postępowaniu przedmiotem skargi – organ odwoławczy obszernie zacytował zapadły na wcześniejszym etapie postępowania wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 13 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 936/21 i wskazał, że stosując się do zawartej w nim oceny, Kolegium oceniło raport oddziaływania na środowisko spornego przedsięwzięcia pod kątem wpływu na nieruchomość wnioskodawcy. Jak ustalił organ z zebranego materiału dowodowego wynika, że na wniosek Skarżącego, Burmistrz C. wydał decyzję nr 16/2009 o ustaleniu warunków zabudowy z dnia 27 kwietnia 2009 r. W decyzji tej ustalono warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie, rozbudowie, nadbudowie oraz zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na funkcję mieszkalną i biurową na działce nr ewid. [...] obręb S., gmina C.. Dalej zaś, decyzją z dnia 9 lipca 2019 r. Starosta [...] wydał decyzję nr 219 zatwierdzającą projekt budowlany i udzielił Skarżącemu pozwolenia na przebudowę wraz ze zmianą sposobu użytkowania części istniejącego budynku gospodarczego na pomieszczenia pełniące funkcję biurową wraz z infrastrukturą techniczną niezbędną do użytkowania lokalu położnego w miejscowości S. na działce nr [...]. Ustalono, że w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę C. na nieruchomości Wnioskodawcy, oznaczonej numerem działki [...], w dniu wydania decyzji środowiskowej nie był ujawniony budynek mieszkalny. Zgłoszenie robót budowlanych na powyższej nieruchomości wpłynęło do Starosty C. w dniu 10 października 2016 r., z terminem rozpoczęcia robót na 11 października 2016 r. Natomiast zmiana sposobu użytkowania została ujawniona w ewidencji gruntów i budynków w dniu 7 lutego 2022r. Ustalono także, iż dla przedmiotowego terenu nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego, a ze Studium wynika, że tereny przeznaczone są na R-tereny rolnicze oraz RU - tereny obsługi gospodarstw rolnych, hodowlanych, ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych i rybackich. W momencie nabycia nieruchomości przez Wnioskodawcę, w dniu 7 lipca 2009 r., na spornym terenie funkcjonowała ferma drobiu. W ocenie Kolegium powyższe sprawia, że w raporcie oddziaływania na środowisko oraz w decyzji z 2014 r. nieruchomość Skarżącego nie mogła być oceniana jako nieruchomość mieszkalna, gdyż takiej funkcji nie pełniła. Wyjaśniono, że z art. 74 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2023r. poz. 1094) w wersji obowiązującej w 2014 r. wynika, że do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy dołączyć wypis z rejestru gruntów obejmujący przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obejmujący obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, z zastrzeżeniem ust. 1a-1c. Zatem ustalanie obszaru, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie ustala się w oparciu o wypis z rejestru gruntów. Ustalenie to dotyczy również funkcji na jaką przeznaczona jest nieruchomość według wypisu z rejestru gruntów, a która to funkcja wpływa następnie na przyjęcie odpowiednich wielkości oddziaływania. W dalszej kolejności uznano, że raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest pełny i szczegółowo charakteryzuje przedsięwzięcie, odnosząc się do wszystkich wymaganych ustawą elementów. Raport opracowany na potrzeby uzyskania decyzji środowiskowej określa oddziaływanie planowanej inwestycji wraz z jej rozbudową do 324.000 sztuk drobiu, co stanowi 1296 DJP. W pobliżu inwestycji nie ma zlokalizowanych innych obiektów o podobnym charakterze, które kumulowałyby się z istniejącą fermą. Wszystkie przeprowadzone symulacje potwierdzały spełnianie dopuszczalnych wartości w odniesieniu do pyłu, amoniaku oraz hałasu. Brak jest podstaw o analizy potencjalnych oddziaływań skumulowanych z przedsięwzięciami, które jeszcze nie istnieją w sąsiedztwie. Raport zawiera opracowanie dotyczące rozprzestrzeniania się hałasu oraz zanieczyszczeń w powietrzu, uwzględniając dotychczasową fermę. Dokonano obliczeń akustycznych związanych z emisją do środowiska dla etapu I budowy i eksploatacji. W efekcie ustalono izolinię dopuszczalnego równoważnego poziomu dźwięku wynoszącego dla terenów zabudowy wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego (55 dB), która nie przekracza granic terenu inwestycji ani nie dochodzi do granic terenów chronionych akustycznie. W raporcie przedstawiono też metodykę obliczeń rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń gazowych i pyłowych określonych w obowiązującym rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 października 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz.U. z 2010r. Nr 16, poz. 87). Z przedstawionej analizy wynika, że nie zostaną przekroczone normy ochrony środowiska. Analiza raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zdaniem organu odwoławczego wskazuje, że przeprowadzono w nim analizę zasięgu terytorialnego oddziaływań odorowych oraz ich skali. Wskazano, że przepisy prawa nie określają norm odorowych w powietrzu, co jednak istotne, określone zostały dopuszczalne stężenia substancji stanowiących ich źródło. W tym zakresie opisano stężenia dopuszczalne min. dwutlenku siarki, amoniaku, węglowodorów aromatycznych i alifatycznych oraz siarkowodoru. Obliczenia wykazały, że w odniesieniu do wszystkich substancji zanieczyszczających powietrze spełnione zostaną normy ochrony środowiska we wszystkich punktach poza granicami przedsięwzięcia. Zgodnie z wyliczeniami autora raportu, funkcjonowanie istniejących oraz planowanych obiektów przeznaczonych do hodowli drobiu nie będzie powodowało uciążliwości zapachowej dla wskazanych w raporcie na dzień jego wydawania terenów zabudowy mieszkaniowej. Stężenie amoniaku jest poniżej wartości stężenia progu wyczuwalności. Zaznaczono, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. w opinii sanitarnej z dnia 27 grudnia 2013 r. wskazał, że realizacja i eksploatacja przedsięwzięcia, zgodna z założeniami przyjętymi w raporcie, nie powinna oddziaływać negatywnie na zdrowie ludzi i nie wpłynie na pogorszenie warunków sanitarno-zdrowotnych. Z raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że na terenie planowanego przedsięwzięcia nie ma siedlisk przyrodniczych. Jest to teren w pełni zagospodarowany, należący do inwestora. Kolegium zauważyło także, że raport był sporządzony w listopadzie 2013 r. i wywodzone przez Wnioskodawcę w pismach - obecne występowanie na tym terenie ptaków chronionych - nie oznacza, że raport sporządzony przez dziesięcioma laty był nierzetelny. Jednocześnie w raporcie wskazano również występowanie gatunków chronionych na terenach sąsiadujących z inwestycją a Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Szczecinie stosownym postanowieniem z 14 stycznia 2014 r. uzgodnił realizację przedsięwzięcia i zaakceptował informacje zawarte w raporcie. W zakresie analizy możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem wskazano główne czynniki mające wpływ na emisję do powietrza i wskazano na źródła powstawania zanieczyszczeń gazowych. W zakresie emisji odorów wskazano, że z uwagi na stosowaną technologię, w której nie magazynuje się odpadów, wyeliminowano źródło emisji odorów jakim byłyby magazynowane odpady. W celu ustalenia czy kompleks wszystkich obiektów może mieć wpływ uciążliwy na tereny sąsiednie o dokonano analizy rozkładu stężeń substancji odorowotwórczej – amoniaku. Powyższe, w ocenie organu sprawia, że prawidłowo ustalono, iż przedsięwzięcie nie będzie stanowiło uciążliwości w wyniku emisji odorowych na najbliższe gospodarstwa domowe. Takie ustalenia byłyby tożsame, gdyby podczas prowadzonego postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań nieruchomość Skarżącego byłaby uwzględniana. Kolegium odniosło się także do opinii prywatnej złożonej do akt sprawy wskazując, że kwestionując przyjęte w raporcie decyzji rozwiązania, autor nie przedstawili własnych propozycji rozwiązań technologicznych, technicznych czy organizacyjnych, które jego zdaniem zapewniłyby funkcjonowanie przedsięwzięcia zgodnie z zasadami ochrony środowiska. Organ zaś uznał, że wskazane w decyzji środowiskowej i w raporcie rozwiązania są rozwiązaniami stosowanymi w przypadku tego typu przedsięwzięć, które zostały zaproponowane w sposób wyczerpujący. Nadmieniono przy tym, że na inwestora nałożony został obowiązek przedłożenia analizy porealizacyjnej. Taka analiza ma zweryfikować czy przedstawione w raporcie o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko rozwiązania techniczne, technologiczne i organizacyjne pozwolą na funkcjonowanie instalacji zgodnie z zasadami ochrony środowiska poza terenem inwestycyjnym. W raporcie wskazano opis analizowanych wariantów, w tym wariantu proponowanego przez inwestora oraz racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Zawarto określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko przewidywanych wariantów, w tym również w przypadku poważnej awarii przemysłowej, a także możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko. W oparciu o powyższe organ stwierdził, iż materiał dowodowy zgromadzony w wznowionym postępowaniu nie pozwala na stwierdzenie, aby poddana ocenie w wznowionym postępowaniu decyzja Burmistrza C. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie istniejącej fermy tuczu drobiu powinna zawierać inne rozstrzygnięcie W skardze na decyzję Kolegium z 20 października 2023 r. pełnomocnik Wnioskodawcy zarzucił rozstrzygnięciu organu odwoławczego: 1. naruszenie art. 32 Konstytucji tj. zasady równości wobec prawa wszystkich obywateli poprzez danie prymatu przez organy prowadzące postępowanie w przedmiotowej sprawie interesom inwestora ponad interes Skarżącego; 2. naruszenie art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 15 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 138 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez wszechstronnego rozważenia całokształtu materiału dowodowego w sprawie, bez przeprowadzenia wnioskowanych przez Skarżącego dowodów w tym dowodu z opinii biegłego, i bez rozważenia kluczowego zarzutu podnoszonego przez Skarżącego od początku wznowionego postępowania, a mianowicie zarzutu pominięcia w raporcie oddziaływania na środowisko, a za nim dalej w decyzji środowiskowej, faktu posadowienia działki skarżącego, w której faktyczne zamieszkuje wraz z rodziną tj. nieruchomości przeznaczonej na cele mieszkaniowe w bezpośrednim sąsiedztwie fermy, co skutkowało, że nie ustalono w sposób prawidłowy jaki rzeczywisty wpływ na tą nieruchomość ma (miała) rozbudowa fermy tuczu drobiu i jakie w związku z tak bliskim posadowieniem nieruchomości Skarżącego winny być ustalone prawidłowe środowiskowe uwarunkowania w decyzji środowiskowej; 3. naruszenie art. 74 ust 1 pkt 6 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko poprzez uznanie, iż na podstawie przedmiotowego przepisu ustalenie obszaru, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie ustala się w oparciu o wypis z rejestru gruntów, ustalenie to dotyczy także funkcji na jaką przeznaczona jest nieruchomość według wypisu z rejestru gruntów, a która to funkcja wpływa następnie na przyjęcie odpowiednich wielkości oddziaływania w sytuacji gdy przepis ten wskazuje tylko jakie dokumenty i informacje powinny zostać dołączone do wniosku o wydanie decyzji środowiskowej, przepis ten nie statuuje tylko wymogi formalne wniosku, i w żadnym razie nie decyduje o zakresie czy funkcji czy przyjęciu odpowiednich wielkości oddziaływań albowiem w tym zakresie obowiązują przepisy szczególne np. art. 115 czy 113 ustawy Prawo Ochrony Środowiska; 4. naruszenie art. 151 § 2 k.p.a. w zw. z art. 139 k.p.a. poprzez wydanie decyzji na niekorzyść Skarżącego ustalającej, że zarzuty i argumenty poniesione przez Skarżącego i tak nie mogły spowodować uchylenia decyzji w sytuacji, gdy dotychczas wydawane w sprawie decyzje stwierdzające naruszenie prawa dawały Skarżącemu możliwość wystąpienia o odszkodowanie, a obecnie wydana decyzja takiego uprawnienia Skarżącego pozbawia. Wskazując na powyższe pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji a swoje stanowisko przedstawił w obszernym uzasadnieniu. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone w 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 – dalej: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przedmiotem skargi jest zapadła we wznowionym postępowaniu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie, na mocy której utrzymano w mocy decyzję Burmistrza C. odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie istniejącej fermy tuczu drobiu zlokalizowanej w miejscowości S.. W toku rozpatrywania powyższej sprawy istotną jest okoliczność, iż na wcześniejszym etapie postępowania zapadły prawomocne wyroki sądu administracyjnego tj. Wyrok WSA w Szczecinie z 5 kwietnia 2018r. sygn. akt I SA/Sz 169/18 oraz wyrok WSA w Szczecinie 13 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 936/21. Stosownie do art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W ocenie Sądu organy prawidłowo zastosowały się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w przedmiotowych orzeczeniach i w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wznowieniowego wydały rozstrzygnięcie zgodne z prawem. Na podstawie przywołanych wyżej wyroków organy trafnie przypisały Skarżącemu status strony wznowionego postępowania przyjmując, że jego nieruchomość jest zlokalizowana w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. W toczącym się postępowaniu wznowieniowym rolą organów było zweryfikowanie, w szczególności w oparciu o przedłożony raport oraz przedłożone do akt dokumenty i oświadczenia Skarżącego, w tym o opinię prywatną, czy w odniesieniu do nieruchomości Wnioskodawcy zostały przekroczone obowiązujące ówcześnie normy. Przy czym dla takiej oceny kluczowe znacznie miało stwierdzenie czy nieruchomość Skarżącego została w dacie wydawania kwestionowanej decyzji ostatecznej trafnie zakwalifikowana a zatem czy miała ona charakter produkcyjno-usługowa czy też - jak twierdzi Skarżący - miała wówczas charakter mieszkalny. W ocenie Sądu w toku organy zasadnie przyjęły, że skoro z obowiązujących w dacie wydawania poddanej ocenie decyzji ostatecznej przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie wynikało, że do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy dołączyć wypis z rejestru gruntów obejmujący przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obejmujący obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie nie stanowiło naruszenia prawa uzasadniającego uchylenie decyzji ostatecznej ustalenie zarówno obszaru oddziaływania jak i funkcji poszczególnych gruntów w oparciu o dane wynikające z powyższych dokumentów urzędowych. Jakkolwiek dopuszczalne było poprowadzenie oględzin poszczególnych nieruchomości, to jednak brak przeprowadzenia takich oględzin nie daje podstaw do formułowania wniosków podnoszonych przez Skarżącego. Z ustaleń organu wynika, iż w okresie prowadzenia postępowania środowiskowego w 2014 r. dla nieruchomości Skarżącego była wydana decyzja z 27 kwietnia 2009 r. o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie, rozbudowie, nadbudowie oraz zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na funkcję mieszkalną i biurową. Tego typu decyzja jest instrumentem planowania przestrzennego a jej celem jest ustalenie czy dane zamierzenie inwestycyjne nie naruszy ładu przestrzennego. Dotyczy ona jedynie planów inwestycyjnych i nie potwierdza, iż budynek Skarżącego w dacie prowadzenia postępowania środowiskowego pełnił legalnie funkcję mieszkalną. W realiach badanej sprawy owa funkcja mieszkalna została niespornie zrealizowana już po wydaniu decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia a zmiana sposobu użytkowania została ujawniona w ewidencji gruntów i budynków dopiero w 2022 r., czyli już w czasie trwania, a nawet w końcowej fazie wznowionego postępowania. W ocenie Sądu Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów pozwalających na podważenie danych mających walor dokumentu urzędowego (zapisów ewidencji gruntów) i ograniczył się do niepotwierdzonych twierdzeń o charakterze nieruchomości mającym trwać już od 2009 r. Wnioskodawca nie przedstawił przy tym żadnych przekonujących dowodów potwierdzających, iż w dacie wydawania decyzji środowiskowej w 2014 r. zamieszkiwał z rodziną na obszarze działki sąsiadującej z planowaną inwestycją (od 2009 r.). Natomiast znajdujące się w aktach dokumenty, takie jak pierwsza deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w której Skarżący wskazał jako datę powstania obowiązku 1 sierpnia 2016 r. potwierdzają prawidłowość oceny charakteru nieruchomości Skarżącego dokonanej przez organy administracji. Nie sposób też przyjąć, że pismo Burmistrza C. z dnia 11 września 2020 r. czy decyzja o zabudowy z dnia 11 kwietnia 2016 r. podważyły powyższe ustalenia organów dotyczące stanu w 2014 r. Stąd nie zasługuje na uwzględnienie zarzut jakoby nieprawidłowo w dacie wydawania decyzji środowiskowej ustalano teren chroniony akustycznie. Powyższe nie dawało też podstaw do uznania za uzasadnione twierdzeń, iż sam takt uznania w raporcie, że zakres oddziaływania inwestycji zamknie się na terenie inwestora świadczy o wadliwości wykonanego raportu. Brak było podstaw do uwzględnienia twierdzeń skargi, iż w celu określenia sposobu zagospodarowania terenów występujących w sąsiedztwie, w 2014 r. powinna była być dokonana wizja lokalna. Taki obowiązek nie wynika z przepisów ustawy, a dowód taki byłby celowy gdyby sprawie zaistniały wątpliwości np. z uwagi na kwestionowanie prawidłowości zapisów zawartych w ewidencji gruntów, co jednak nie miało miejsca w badanej sprawie. W tym zakresie warto zauważyć, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Nie zasługiwał też na uwzględnienie zarzut dotyczący wadliwości postępowania organu z uwagi na brak powołania w biegłego w celu ustalenia czy zarzuty Skarżącego dotyczące raportu i oddziaływania na środowiska są prawidłowe. Zgodnie z art. 75 k.p.a jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Z powyższego przepisu nie wynika, jak zdaje się twierdzić strona skarżąca, aby w każdym przypadku wystąpienia przez stronę o przeprowadzenie takiego dowodu jak opinia biegłych organ miał obowiązek jego poprowadzenia. Wręcz przeciwnie, taki wniosek powinien być uwzględniony jedynie wówczas, gdy wnioskowany dowód może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Jakkolwiek co do zasady trafnie strona skarżąca dostrzega, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest organem specjalistycznym w zakresie merytorycznej wpływu inwestycji na otoczenie, niemniej jednak w realiach badanej sprawy nie można tracić z pola widzenia, że inne - już wyspecjalizowane organy - dokonywały oceny inwestycji i zapoznawały się z raportem. I tak, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny uznał, że realizacja i eksploatacja przedsięwzięcia zgodna z założeniami przyjętymi w raporcie nie powinna oddziaływać negatywnie na zdrowie ludzi i nie wpłynie na pogorszenie warunków sanitarno-zdrowotnych. Natomiast Dyrektor Ochrony Środowiska w Szczecinie uzgodnił realizację przedsięwzięcia i zaakceptował informacje zawarte w raporcie. Stąd, mając na względzie przedstawioną przez Skarżącego argumentację oraz zakres oczekiwanego dowodu, a także powyższe stanowiska organów specjalistycznych należało uznać, że organ nie przeprowadzając wnioskowanego dowodu nie naruszyły zasad postępowania administracyjnego mających zastosowanie we wznowionym postępowaniu. Zdaniem Sądu organ odwoławczy miał też podstawy do przyjęcia, iż w raporcie w dopuszczalny sposób wskazano opis analizowanych wariantów, w tym wariantu proponowanego przez inwestora oraz racjonalnego wariantu alternatywnego oraz wariantu najkorzystniejszego dla środowiska. Zawarto też stosowne określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko przewidywanych wariantów, w tym również w przypadku poważnej awarii przemysłowej, a także możliwego transgranicznego oddziaływania na środowisko. W ocenie Sądu organ dokonał też należycie wnikliwej oceny opinii prywatnej przedłożonej do akt sprawy i zasadnie uznał, że nie dawała ona podstaw do podważenia kwestionowanej w postępowaniu nadzwyczajnym decyzji ostatecznej. Trafnie przyjęły organy administracji, iż zastosowana w toku jej sporządzenia metodyka nie znajduje potwierdzenia w przepisach dotyczących sposobu sporządzania raportu oddziaływania na środowisko. Chybionym okazał się natomiast zarzut naruszenia zasady równości poprzez wywodzone przez Skarżącego faworyzowanie interesu inwestora. Sam fakt długotrwałości postępowania nie daje podstaw do podnoszenia takiego zarzutu. Warto też dostrzec, iż jakkolwiek aktualnie nawet w razie uznana racji Skarżącego z uwagi na upływ czasu nie byłoby możliwe wzruszenie decyzji ostatecznej, to jednak powyższe stwierdzenie ma charakter czysto teoretyczny, skoro ocena decyzji ostatecznej poddanej kontroli w postępowaniu wznowieniowym, dokonana aktualnie przez organy w wymaganym przepisami zakresie, nie potwierdza wadliwości przedmiotowej decyzji. Jeśli chodzi natomiast o zarzut oparty na twierdzeniu, iż skarżona decyzja narusza wyrażoną w art. 139 k.p.a zasadę reformationis in peius, brak jest podstaw do uznania, że organ odwoławczy wydał decyzję na niekorzyść strony odwołującej się. Na mocy skarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji. Orzeczenie organu odwoławczego nie modyfikuje rozstrzygnięcia organu I instancji i jedynie potwierdza jego prawidłowość. Nie można też tracić z pola widzenia, że w toku orzekania organ był związany oceną prawną zawartą w prawomocnych wyrokach sądu administracyjnego. W szczególności w wyroku z 13 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Sz 936/21, wskazano z jakich przyczyn nie we wznowionym postępowaniu nie jest dopuszczalne stwierdzenie naruszenia prawa w postaci pominięcia Skarżącego w toku postępowania, mimo przynależnego mu statusu strony. Wyjaśniono w tym zakresie, że decyzja stwierdzająca naruszenie prawa jest substytutem decyzji o uchyleniu decyzji ostatecznej i rozstrzygającej sprawę w odmienny sposób. Innymi słowy, jeśli organ stwierdza wydanie z naruszeniem prawa weryfikowanej we wznowionym postępowaniu decyzji, winien wskazać na takie okoliczności, które - gdyby nie upływ czasu - dawałyby podstawę do wydania odmiennego niż wynikające z decyzji ostatecznej rozstrzygnięcia. W przedmiotowej sprawie na żadnym wcześniejszym etapie organy nie wskazały takich okoliczności. Stwierdziwszy zatem, iż w toku wznowionego postępowania zakończonego skarżoną decyzją nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego oraz materialnego, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło