II SA/Sz 964/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Asesor WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2008 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa przyczepki samochodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. W dniu 3 kwietnia 2006 r. Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w B. zostały przekazane akta sprawy dotyczące nieodebranego i zabezpieczonego w dniu 18 lipca 2005 r., na parkingu strzeżonym w Zakładzie Mechaniki Pojazdowej [...], przyczepka samochodowa o nr rej. [...], będąca własnością H. S. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z dnia 26 czerwca 2006r., na podstawie art. 123 ustawy z dnia 4 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm./, § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002r. w sprawie usuwania pojazdu / Dz. U. Nr 134, poz. 1133 z późn. zm./ wszczął postępowanie w sprawie przejęcia należącej do H. S. przyczepki samochodowej o nr rej.[...], na rzecz Skarbu Państwa. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm./ oraz art. 4 ust.8 ustawy z dnia 6 września 2001r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym / Dz. U. Nr 129, poz. 1444 z późn zm./ w związku z art. 181 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny / Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm./ wydał w dniu 11 października 2006 r. decyzję nr [...], w której orzekł o przejęciu wymienionej wyżej przyczepki na rzecz Skarbu Państwa. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przedmiotowa przyczepka została przejęta na rzecz Skarbu Państwa, gdyż strona nie przedstawiła dowodu na opłacenie obowiązkowego ubezpieczenia OC tejże przyczepki i nie wyraziła chęci jej odebrania po uprzednim uiszczeniu kosztów związanych z jej usunięciem. Od decyzji tej H. S. odwołał się wnosząc o uchylenie jej w całości i kwestionując zasady przejęcia przyczepki. Wskazał, że w sprawie nie można stosować ustawy Prawo o ruchu drogowym, gdyż przyczepka została usunięta z terenu prywatnego a nie drogi publicznej. Dyrektor Izby Skarbowej w S. po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia 7 grudnia 2006 r., nr [...], wydaną na podstawie art.138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002r. w sprawie usuwania pojazdu / Dz. U. Nr 134, poz. 1133 z późn. zm. /, uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż zgodnie z dyspozycją § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002r. w sprawie usuwania pojazdu / Dz. U. Nr 134, poz. 1133 z późn. zm. / podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu powiadamia o tym niezwłocznie właściciela pojazdu w przypadku usunięcia pojazdu w trybie określonym art. 130 a ust. 1-3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Z akt sprawy nie wynika by takie powiadomienie było właścicielowi doręczone, brak jest potwierdzenia odbioru tego powiadomienia z dnia 18 lipca 2005 r. Nr [...]. Pomimo monitowania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. (pismo z 14.04.2006r.) organu, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu - Policji w T. nie dołączono do akt sprawy tak ważnego dowodu jak zwrotne potwierdzenie odbioru powiadomienia właściciela przyczepki o jego usunięciu. Zdaniem organu, brak tego dowodu w sprawie uniemożliwia wydanie orzeczenia w sprawie przepadku, co skutkowało uchyleniem decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia z koniecznością uzupełnienia brakującego dowodu, który przesądzi o skutecznym orzeczeniu w sprawie. Powyższa decyzja została zaskarżona przez H. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Skarżący wniósł o uchylenie wydanych decyzji I i II instancji, ponownie kwestionując zasadność przejęcia przyczepki, gdyż jego zdaniem, nie została ona zatrzymana na drodze publicznej. Skarżący domagał się również, m.in. zasądzenia odszkodowania i zadośćuczynienia z tytułu poniesienia szkody oraz stwierdzenia przekroczenia terminu załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm./ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153 poz.1270 z późn. zm. Skarga okazała się zasadna, choć nie z przyczyn w niej podniesionych. Przepis art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, upoważnia organ odwoławczy do wydania decyzji kasacyjnej tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Zagadnienie dopuszczalności podjęcia przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej może być zatem rozważane na płaszczyźnie postępowania wyjaśniającego (dowodowego), przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji, co z kolei wymaga odniesienia się do wyznaczonego przepisami Kodeksu zakresu postępowania dowodowego przed organem drugiej instancji. Zgodnie z art. 136 Kpa, organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. W świetle art. 138 § 2 Kpa, zaś organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości ma miejsce w szczególności wówczas, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego. Przyjęcie, że granice postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym są określone przepisem art. 136 Kpa i art. 138 § 2 Kpa prowadzi do wniosku, że braki w postępowaniu dowodowym przeprowadzonym przez organ pierwszej instancji w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją, mogły być usunięte i uzupełnione przez organ drugiej instancji w granicach określonych w tych przepisach. Skoro organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy brak jest jedynie jednego dokumentu pochodzącego od organu, który wydał dyspozycję usunięcia przyczepki - Policji w T., a mianowicie dowodu doręczenia powiadomienia właścicielowi przyczepki o jej usunięciu. Tym samym nie ulega wątpliwości, iż uzupełnienie postępowania dowodowego poprzez uzyskanie tego dokumentu i do tego od znanego Dyrektorowi Izby Skarbowej w S. - organu, mieści się w granicach określonych w art. 136 Kpa, a więc organ odwoławczy mógł takie postępowanie dowodowe przeprowadzić we własnym zakresie i nie było podstaw do zastosowania art.138 § 2 Kpa. Wydanie decyzji kasacyjnej bez wykazania podstaw określonych w art. 138 § 2 Kpa stanowi naruszenie wskazanego przepisu postępowania i może mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Skarżącemu wyjaśnić należy, iż uchylenie przez Sąd jedynie decyzji organu drugiej instancji oznacza, że wydana w danym postępowaniu administracyjnym decyzja organu pierwszej instancji pozostaje w obrocie prawnym. Sprawa wraca zaś do organu odwoławczego, który wydał uchyloną decyzję i jest obowiązany ponownie przeprowadzić postępowanie odwoławcze oraz rozstrzygnąć sprawę zgodnie z oceną i wskazaniami Sądu zawartymi w uzasadnieniu wyroku. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy winien ocenić w pierwszej kolejności czy istniały podstawy do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przejęcia przyczepki na rzecz Skarbu Państwa, a następnie czy postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji i ewentualnie uzupełnione przez organ II instancji, pozwoli ocenić czy usunięcie pojazdu z drogi nastąpiło w trybie art.130a ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym / Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm./, a tym samym czy istnieją podstawy do przejęcia przyczepki na podstawie wyżej wskazanego przepisu i w konsekwencji podjąć decyzję w oparciu o art.138 Kpa. Dyrektorowi Izby Skarbowej w S. należy zwrócić uwagę, że wydając zaskarżoną decyzję winien się powołać w pierwszej kolejności na przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym, a dopiero później na przepisy wydane na podstawie tej ustawy, tj. przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002r. w sprawie usuwania pojazdu. Ponadto, skarżącemu należy wyjaśnić, iż do kompetencji sądu administracyjnego nie należą sprawy o odszkodowanie i zadośćuczynienie, dlatego też wnioski strony zawarte w skardze nie mogły być rozpatrywane w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Odnośnie wniosku skargi o stwierdzenie przekroczenia terminu załatwienia sprawy, Sąd stwierdził, że powyższa okoliczność nie miała znaczenia dla jej rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.