II SA/Sz 966/17

Dnia 23 lutego 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Barbara Gebel po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2018 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu K. S. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 29 stycznia 2018 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi K. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści p o s t a n a w i a I. uchylić postanowienie z dnia 29 stycznia 2018 r. odmawiające przyznania prawa pomocy, II. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w sprawie, III. ustanowić radcę prawnego. Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2018 r. starszy referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego uznając, że posiadane oszczędności pozwalają wnioskodawcy na uiszczenie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł. Natomiast odmowa ustanowienia radcy prawnego z wyboru spowodowana była tym, że skarżący ustanowił radcę prawnego pełnomocnikiem procesowym w postępowaniu cywilnym. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że skarżący w złożonym wniosku podał, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, a ich dochód składa się z emerytury żony w kwocie [...]zł miesięcznie i dochodu wnioskodawcy ze sprzedaży borówek wynoszącego [...] zł rocznie. Natomiast zobowiązania i wydatki stałe wynoszą: czynsz [...] zł miesięcznie, energia elektryczna [...] zł, ścieki [...] zł, odpady stałe [...] zł, telefon [...] zł, ubezpieczenie [...] zł, kredyt [...] zł, leki ok. [...] zł. Skarżący oświadczył, że mieszka w mieszkaniu czynszowym i obecnie nie posiada prawa do władania nieruchomością rolną w związku z wyrokiem sądu nakazującym jej wydanie właścicielowi. Wnioskodawca podał, że jego zasoby wynoszą [...] zł, nie ma innych oszczędności, przedmiotów wartościowych, ani wierzytelności. Wyjaśnił, że posiadany zasób gotówki i emerytura żony wystarczają jedynie na przetrwanie, a dodatkowe obciążenie w postaci kosztów sądowych i opłacenia pomocy prawnej przekraczają możliwości finansowe rodziny, zwłaszcza w sytuacji pozbawienia skarżącego możliwości uzyskania dochodu ze zbioru borówek, w związku prawomocnym wyrokiem sądu nakazującym wydanie terenu, na którym są nasadzenia borówek. W sprzeciwie od tego postanowienia skarżący wyjaśnił, że ustanowił radcę prawnego dlatego, że w tamtym okresie było go na to stać. Obecnie sytuacja się zmieniła, dlatego wnosi o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Odmowa przyznania mu prawa pomocy w sytuacji w jakiej się znajduje godzi w jego konstytucyjne prawo do rozpoznania sprawy przez niezależny, bezstronny i niezwisły sąd i podważa jego zaufanie do państwa i prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej zwanej "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Sąd, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1 P.p.s.a.). Koszty sądowe obciążające skarżącego na obecnym etapie postępowania to wpis od skargi kasacyjnej, wynoszący w niniejszej sprawie 100 zł, stosownie do treści § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.). W ocenie sądu, skarżący wykazał w sposób dostateczny w złożonym wniosku, że sytuacja majątkowa w jakiej się znajduje uniemożliwia mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego. Zasoby finansowe jakimi dysponuje skarżący są niewielkie ([...] zł), a wydatki stałe wymienione we wniosku prawie dwukrotnie przewyższają deklarowane dochody rodziny. Przy czym skarżący, ani jego żona, nie posiadają żadnego majątku w postaci nieruchomości, ani innego majątku. W tej sytuacji odmowa przyznania prawa pomocy mogłaby rzeczywiście uniemożliwić wnioskodawcy złożenie skargi kasacyjnej, która pod rygorem odrzucenia powinna być sporządzona przez radcę prawnego lub adwokata. Z powyższych względów, na podstawie art. 260 § 1 w zw. z art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.