II SA/Sz 967/12

PostanowienieWSA w Szczecinie2012-12-12

Skład orzekający: Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W przypadku skarżącej, której rodzina utrzymuje się wyłącznie z renty, z której dokonywane są potrącenia komornicze, a nieruchomości zostały zajęte przez wierzycieli, ciężka choroba nowotworowa uniemożliwia normalne funkcjonowanie i podjęcie zatrudnienia, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy i wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na swoją chorobę nowotworową, brak majątku i dochodów. Po odmowie przyznania prawa pomocy przez referendarza sądowego, skarżąca wniosła sprzeciw, który został rozpoznany przez Sąd. Sąd rozpoznał wniosek ponownie, biorąc pod uwagę przedłożoną dokumentację medyczną, finansową i dotyczącą zajęcia nieruchomości przez wierzycieli.
Rozstrzygnięcie
Sąd przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sądu Administracyjny w Szczecinie w następującym składzie : Przewodniczący sędzia Maria Mysiak po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z Jej skargi na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obowiązków z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy p o s t a n a w i a: I zwolnić skarżącą od kosztów sądowych II ustanowić adwokata A.J. złożyła w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym skargę na opisaną na wstępie decyzję Okręgowego Inspektora Pracy . Skarżąca wezwana do uiszczenia wpisu w wysokości [...] zł wniosła o udzielenie jej pomocy prawnej. W formularzu PPF przesłanym w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF, skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podniosła, iż jest inwalidką na rencie ZUS. Wnioskodawczyni jest nieuleczalnie chora, ma chorobę nowotworową z przerzutami. Rodzina nie ma żadnego majątku, kont bankowych, samochodów, jest bezdomna. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach A.J. wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i córką. Odnośnie stanu majątkowego oświadczyła, że trzy nieruchomości zajęte są przez banki, komorników i wierzycieli, w związku z czym jej rodzina jest bezdomna bez żadnego majątku. Miesięczny dochód trzyosobowej rodziny stanowi renta inwalidzka skarżącej w wysokości [...] zł. Mąż zawiesił działalność gospodarczą w celu sprawowania całodobowej opieki nad skarżącą. Do formularza skarżąca załączyła potwierdzenie wypłaty renty za [...] r. w kwocie [...] zł, obszerną dokumentację medyczną stwierdzającą rozpoznanie u chorej czerniaka, a następnie w roku [...] r. przerzutów nowotworu, wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej potwierdzający zawieszenie działalności gospodarczej W. J. z dniem [...] r. w przewidywanym okresie do [...] r., kserokopię decyzji z dnia [...] r. w sprawie przyjęcia K. J. na studia na Wydziale Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. A. Mickiewicza, kserokopię zawiadomienia ZUS podającego, że wysokość świadczenia od [...] r. wynosić będzie [...] zł oraz że od tego miesiąca dokonywane będzie potrącenie ze świadczenia w wysokości [...] zł, kserokopię orzeczenia kwalifikującego skarżącą do znacznego stopnia niepełnosprawności na okres do dnia [...] r. W ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego prowadzonego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) powoływanej dalej jako P.p.s.a. wnioskodawczyni została wezwana do przedłożenia w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy : - oświadczenia dot. aktualnego miejsca zamieszkania rodziny skarżącej przez wskazanie czyją własność stanowi nieruchomość położona przy ul. [...] w [...] oraz kto ponosi koszty jej utrzymania, - dowodów potwierdzających wydatki ponoszone na opłaty za prąd, gaz, czynsz itp. oraz inne niezbędne wydatki z okresu ostatnich trzech miesięcy, - zaświadczenia z właściwej jednostki opieki społecznej, czy w ciągu ostatnich dwóch lat skarżąca i jej małżonek korzystali ze świadczeń pomocy opieki społecznej, -wyciągów z posiadanych przez skarżącą i jej męża kont bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, -dowodów potwierdzających dokonane przez banki i komorników zajęcia nieruchomości, - oświadczenia, czy skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarczą, tj. sklep przy ul.[...] , jeżeli tak, to podanie oświadczenia o wysokości uzyskiwanego dochodu, w razie likwidacji lub zawieszania ww. działalności przedłożenie dokumentu potwierdzającego dany fakt, - oświadczenia, czy przy ul. [...] w [...] skarżąca prowadziła lub nadal prowadzi działalność gospodarczą. Pomimo upływu zakreślonego w wezwaniu terminu, skarżąca nie wykonała zobowiązania referendarza sądowego. Referendarz sądowy, postanowieniem z dnia [...] r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Pismem, złożonym do Sądu w dniu [...] r., skarżąca wniosła zażalenie na ww. postanowienie. Pismo to zostało wniesione do dwóch spraw ze skarg skarżącej o sygnaturach II SA/Sz 967/12 i II SA/Sz 824/12. W uzasadnieniu pisma skarżąca oświadczyła, że nie zgadza się z odmową przyznania jej prawa pomocy w obu sprawach, dostarczyła bowiem pełną dokumentację materialną i medyczną odnośnie jej osoby, wskazała, że nie posiada żadnego majątku, ani nieruchomości, z renty [...] komornik zabiera [...] zł. Znajduje się w dramatycznej sytuacji choroby nieuleczalnej raka - czerniaka z przerzutami. Obecnie otrzymuje [...] zł na trzy osoby w rodzinie. W kolejnym piśmie z dnia [...] r. skarżąca podtrzymała w całości swoje stanowisko przedstawione na formularzu PPF. Ponadto wyjaśniła, że jej rodzina stała się bezdomną, gdyż trzy nieruchomości obecnie są własnością Banków i Komorników i wierzycieli – co potwierdziła przedkładając zawiadomienie z Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego. Skarżąca oświadczyła, że nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej od dnia zachorowania, tj. od dnia [...] r. Mąż również zawiesił działalność gospodarczą ze względu na konieczność sprawowania opieki nad nią. Do czasu eksmisji sądowej mieszka w [...] . W sprawie eksmisji toczy się postępowanie sądowe. Sklep przy ul. [...] został sprzedany na rzecz Gminy, co potwierdza protokół zdania sklepu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej "P.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a wniosek będący przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd. Pismo skarżącej z dnia [...] r. zatytułowane "zażalenie" Sąd potraktował jako sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia [...] r. W konsekwencji powyższego, Sąd rozpoznał na nowo wniosek skarżącej o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, złożony na formularzu PPF, na podstawie akt sprawy. Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnie- nie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy). Wnioskodawca ma przekonać Sąd rozpoznający wniosek, że znajduje się w sytuacji, opisanej w podanych wyżej przepisach, uniemożliwiającej mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Zdaniem Sądu, skarżąca spełnia ustawowe przesłanki przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Jak wynika z akt sprawy, trzyosobowa rodzina utrzymuje się wyłącznie z jej renty w wysokości ok. [...] zł. Z przyznanej skarżącej renty dokonywane są potrącenia komornicze w wysokości [...] zł miesięcznie. Nieruchomości skarżącej zostały zajęte przez Banki wobec niespłacenia kredytów. Z zeznania podatkowego za rok [...] znajdującego się w aktach sprawy ze skargi A. J. o sygn. akt II SA/Sz 824/12 (karta 70 akt) wynika, że działalność gospodarcza w roku[...] , pomimo znacznego przychodu (obrót gospodarczy), przyniosła straty w kwocie [...] zł. Z dokumentu z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP wynika, że W. J. (mąż) zawiesił działalność gospodarczą do dnia [...] r. Według skarżącej powodem zmiany statusu działalności gospodarczej męża jest jej stan zdrowia i konieczność świadczenia przez męża opieki. Skarżąca choruje na nieuleczalną chorobę nowotworową z przerzutami i w związku z tym uzyskała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem niezdolności do pracy i konieczności całodobowej opieki. Sąd zważył w tej sprawie przede wszystkim, że fakt ciężkiej choroby skarżącej jaką jest nowotwór o charakterze złośliwym, co zostało udokumentowane przez stronę, ze swej istoty uniemożliwia normalne funkcjonowanie wnioskodawczyni i jej rodziny, a także nie pozwala na podjęcie żadnego zatrudnienia przez stronę, ani też na udział w prowadzeniu działalności gospodarczej i zapewnieniu prawidłowego funkcjonowania Firmy. Działalność gospodarcza skarżącej w roku [...] prowadzona była ze stratą, a realne źródło dochodu stanowi jedynie renta skarżącej. Działalność męża została zwieszona. Z dokumentów znajdujących się w aktach wynika, że wobec rodziny skarżącej prowadzone są postępowania egzekucyjne z majątku ruchomego i nieruchomości. Sąd zwrócił uwagę, że skarżąca nie przedstawiła wszystkich wymaganych przez referendarza sądowego dokumentów, jednakże doszedł do wniosku, że dla oceny jej sytuacji rodzinnej i majątkowej przedłożone dokumenty są wystarczające. Miesięczne wydatki na utrzymanie domu i rodziny skarżącej Sąd przyjął według wiedzy życiowej odnośnie średnich kosztów utrzymania jednej osoby w rodzinie i wiadomych, a koniecznych opłat za prąd, gaz, media. Należało mieć również na uwadze koszty leczenia, które w dzisiejszych realiach wobec tak ciężkiej choroby są nieuniknione i wysokie. Sąd dał wiarę skarżącej, ze jej aktualna sytuacja rodzinna związana z wystąpieniem ciężkiej choroby w rodzinie spowodowała bardzo ciężką sytuację finansową i ekonomiczną rodziny skarżącej, trudną do przezwyciężenia dla strony ze względu na jej stan zdrowia. Należało uznać, że po stronie skarżącej brak jest jakichkolwiek możliwości zarobkowania pozwalających na uzyskanie dodatkowych finansów na spłatę zadłużeń rodziny. Brak zdolności skarżącej do pracy został stwierdzony również w orzeczeniu o niepełnosprawności. Fakt ten świadczy, że przy przedstawionych zobowiązaniach kredytowych, ogólnych wydatkach na życie, sytuacja ekonomiczna rodziny rzeczywiście uległa znacznemu pogorszeniu. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. należało orzec jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło