II SA/Sz 968/04

Dnia 17 sierpnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędziowie WSA Barbara Gebel/spr./ Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Klimek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dzieci I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...]r. Nr [...], II. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, działający z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy, odmówił M. P. przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dzieci: I., M. i M. Z.. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż podstawą odmowy jest ustalenie, iż M. P. wychowuje dzieci wspólnie z ich ojcem L. Z.. W odwołaniu od powyższej decyzji M. P. podniosła, iż wraz z dziećmi przebywa i jest zameldowana w lokalu przy ul. [...]w [...], zaś ojciec dzieci mieszka przy ul. [...]. Oczywistym jest, iż dzieci przebywają w obu miejscach, a to u jednej lub drugiej babci. Główny ciężar wychowania ponosi jednak matka. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. numer [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium ustaliło, iż M. P. - panna - ma troje dzieci ze związku z L. Z.. Z przeprowadzonego przez Ośrodek wywiadu i zebranych materiałów wynika, że wychowuje dzieci wspólnie z ich ojcem: mieszkają razem w mieszkaniu konkubenta. Odmowa przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dzieci wynika z faktu, iż strona nie spełnia warunku z art.12 i art.3 pkt 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. Nr 228, poz.2255 z późn.zm. ) . Stosownie do przepisów art.12 ustawy dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka lub opiekunowi prawnemu dziecka. Zgodnie z art.3 pkt 17 ustawy, samotne wychowywanie dziecka oznacza wychowywanie dziecka przez pannę, kawalera, osobę pozostającą w separacji, orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, wdowę lub wdowca, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką. Oceniając całość materiału Kolegium nie dało wiary twierdzeniom strony. Fakt zameldowania odwołującej się w mieszkaniu rodziców nie jest dowodem w sprawie. Po pierwsze strona została tam zameldowana jeszcze w 1984 r., a jej dzieci z chwilą urodzenia. Nie zmienia to stanu faktycznego tj. zamieszkiwania strony razem z konkubentem i wspólnymi dziećmi. Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżąca podniosła, iż nie została poważnie potraktowana przez organ odwoławczy i nie przeanalizowano dogłębnie jej sytuacji. Po pierwsze w uzasadnieniu decyzji zmieniono jej nazwisko, decyzję wysłano na zły adres, a po drugie wbrew ustawie przeprowadzono wywiady i powołano się na nie w decyzjach. Do skargi M. P. załączyła oświadczenie A. M., I. K. i E. Z., iż wraz z dziećmi nie przebywa w budynku przy ul. [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i podkreślając, iż jak wynika z informacji uzyskanych przez pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej od co najmniej [...]r. M. P. mieszka razem z dziećmi, konkubentem i jego matką przy ul. [...]. Do zmiany przepisów tj. do dnia 1 maja 2004r., skarżąca korzystając z pomocy społecznej, do struktury swojej rodziny podawała konkubenta i jego matkę. Informacje uzyskane od sąsiadów, którzy zastrzegli anonimowość, potwierdzają fakt zamieszkiwania skarżącej razem z konkubentem. Ponadto zgodnie z przepisami Kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) Sąd właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozpoznając skargę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ). Skarga zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art.32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. Nr 228, poz.2255 z późn.zm. ) w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późno zm.). W świetle art. 77 § 4 Kpa: "Fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie." Fakty wynikające z dokumentacji organu I instancji w innej sprawie administracyjnej mogą być uznane za fakty znane temu organowi z urzędu. Wykonanie obowiązku wynikającego z art.77 § 4 Kpa zdanie drugie, powinno nastąpić w takim terminie, aby strona przed wydaniem decyzji w ramach przysługującego jej uprawnienia do wypowiedzenia się o zebranych dowodach i materiałach ( art. 10 § 1 Kpa) mogła także ustosunkować się do faktów znanych organowi z urzędu. Obowiązek ten nie został wykonany przez organ, a pomimo to organ I instancji powołał się na fakty znane mu z urzędu, a organ odwoławczy uznał to za prawidłowe. Ze znajdującej się w aktach sprawy organu I instancji notatki służbowej z dnia [...]r. wynika, że M. P. korzystała z pomocy Miejsko- Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej od [...]r., ostatnia zaś pomoc była udzielona w [...]r., co potwierdza karta świadczeń. Organ odwoławczy bezpodstawnie w odpowiedzi na skargę uznał, iż świadczenia te wypłacane były do [...]r. Korzystając z tych świadczeń M. P. podawała jako miejsce zamieszkania rodziny składającej się z sześciu osób ( dzieci, konkubent i jego matka) lokal przy ul. [...] w [...]. Od czasu ostatniej wypłaty minął jednak rok, stan faktyczny mógł więc ulec zmianie, a organy administracji publicznej rozstrzygając sprawę w formie decyzji ustalają stan faktyczny na dzień wydania decyzji. Zgodnie z art.75 Kodeksu postępowania administracyjnego jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Sformułowanie art.75 Kpa zawiera więc jedynie przykładowe wyliczenie środków dowodowych. Dopuszczalne są zatem w postępowaniu administracyjnym środki dowodowe nienazwane, jeżeli mogą przyczynić się do wykrycia prawdy obiektywnej, a nie są sprzeczne z prawem. Przyjmuje się, iż środki dowodowe nienazwane są to nowe środki, powstające w wyniku rozwoju nauki i techniki ( dowody z filmu, utrwalonego obrazu telewizyjnego, z fotokopii, zapisów komputerowych itp. Stwierdzić należy, że w świetle powyższego przepisu, dowodem nie może być sporządzona przez pracownika organu notatka z rozmów przeprowadzonych z osobami pragnącymi zachować anonimowość, potwierdzająca fakt przebywania M. P. z dziećmi w mieszkaniu konkubenta. Dowód taki mogą stanowić zeznania tych osób przesłuchanych w charakterze świadka. Ponadto znajdująca się w aktach sprawy notatka służbowa dot "informacji ze środowiska lokalnego" została sporządzona w dniu [...]r., a więc po wydaniu decyzji przez organy. Zgodnie z art.77 ust 1 Kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W niniejszej sprawie organy nie przeprowadziły prawidłowego postępowania dowodowego potwierdzającego fakt wspólnego wychowywania dzieci przez M. P. i L. Z.. Dodać należy, że wspólnego wychowywania dzieci nie można sprowadzać wyłącznie do faktu wspólnego zamieszkiwania rodziców wraz z dziećmi. W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Burmistrza Miasta i Gminy, wydane zostały z naruszeniem zasad wynikających z art.77 Kpa i dlatego też, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 lit,c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ) orzekł, jak w sentencji.