II SA/Sz 968/11

WyrokWSA w Szczecinie2012-01-25

Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Barbara Gebel, Elżbieta Makowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grzywna w celu przymuszenia może być nałożona na współwłaściciela nieruchomości oraz osobę do której należy bezpośrednie czuwanie nad wykonywaniem przez tego współwłaściciela obowiązków, w sytuacji gdy obowiązek opróżnienia budynku został wykonany przez Gminę, a inny współwłaściciel nadal zamieszkuje w budynku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że grzywna w celu przymuszenia nie może być nałożona na współwłaściciela nieruchomości oraz osobę do której należy czuwanie nad wykonywaniem przez niego obowiązków, jeśli obowiązek opróżnienia budynku został wykonany przez Gminę, a inny współwłaściciel nadal w nim zamieszkuje. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują konstrukcji solidarnego egzekwowania obowiązku niepieniężnego od współwłaścicieli. Obowiązek ten może być egzekwowany indywidualnie, tylko w zakresie, w jakim dana strona sama może go wykonać.
Stan faktyczny
Organ egzekucyjny nałożył grzywny w celu przymuszenia na Gminę oraz Burmistrza Z. M. z powodu niewykonania obowiązku opróżnienia budynku, umieszczenia na nim zawiadomienia o zagrożeniu oraz wykonania zabezpieczeń. Gmina i Burmistrz podnieśli, że Gmina wykonała obowiązki w zakresie, w jakim były dla niej wykonalne, a problemem jest niewykonanie obowiązku przez innego współwłaściciela, J. D., która nadal zamieszkuje w budynku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, uznając obowiązek za solidarny i egzekwowalny od wszystkich współwłaścicieli.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Gminy i Burmistrza Z. M. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi Gminy i Burmistrza Z. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Gminy kwotę [...] zł /[...]/ złotych oraz na rzecz Burmistrza Z. M. kwotę [...] zł./[...] / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] r. znak [...] wydanym na podstawie art. 2 § 1 pkt 10, art. 119 i art. 120 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, nałożył na: - Burmistrza Z. M. tj. osobę do której należy bezpośrednie czuwanie nad wykonywaniem przez zobowiązanego - Gminę egzekwowanego obowiązku, grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...]; - zobowiązaną jednostkę lokalnego samorządu terytorialnego posiadającą osobowość prawną, tj. Gminę grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł. wskazując, iż nałożenie ww. grzywny nastąpiło z powodu uchylenia się przez zobowiązanego, tj. Gminę od wykonania obowiązku określonego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. znak: [...], nakazującej współwłaścicielom zespołu zabudowy po byłym browarze, położonego w [...]przy ul. [...] na terenie dz. nr [...], wykonanie nw. czynności: 1. opróżnienie w całości przedmiotowych budynków. 2. umieszczenie na budynkach zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zakazie ich użytkowania. 3. wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Równocześnie organ egzekucyjny wezwał do: 1) wpłacenia powyższej grzywny w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia na rachunek bankowy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego, gdyż w przeciwnym razie grzywna ta zostanie ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych (art. 122 § 2 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) oraz 2) wykonania określonego w tytule wykonawczym obowiązku w terminie trzydziestu dni od daty doręczenia w/w postanowienia, gdyż w przeciwnym razie zostanie nałożony inny środek egzekucyjny - wykonanie zastępcze (art. 122 § 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). W uzasadnieniu powyższego postanowienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego - jako organ egzekucyjny - wskazał, iż upomnieniem z dnia [...]., znak: [...] wezwał zobowiązanych, tj. Gminę, oraz J. A. D. i K. D. do wykonania nakazu wynikającego z decyzji tego organu z dnia [...] r., znak: [...], polegającego na opróżnieniu w całości budynków zespołu zabudowy po byłym browarze, położonych w [...] przy ul.[...] na terenie dz. nr [...] umieszczeniu na budynkach zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zakazie ich użytkowania, wykonaniu doraźnych zabezpieczeń i usunięciu zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zobowiązał do niezwłocznego powiadomienia organu wykonaniu wspomnianego nakazu. Jednocześnie zobowiązani zostali pouczeni, że w przypadku niewykonania obowiązku zostanie wszczęte przeciwko nim postępowanie egzekucyjne. Wobec niewykonania powyższych obowiązków PINB, w dniu [...]., wystawił tytuł wykonawczy, następnie postanowieniem z dnia [...]., znak: [...] nałożył na J. D. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...]. Tytuł wykonawczy wraz z postanowieniem o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia doręczony został zobowiązane jw dniu [...] r. Z uwagi na to, iż zastosowany środek egzekucyjny okazał się bezskuteczny, tj. budynki przy ul. [...]w [...] nie zostały całkowicie opróżnione, nie wykonano doraźnych zabezpieczeń które usunęłyby zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz nie umieszczono na budynkach zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zakazie ich użytkowania, organ egzekucyjny uznał, iż niezbędne jest przymuszenie pozostałych współwłaścicieli do wykonania wspomnianego na wstępie obowiązku, w tym przypadku Burmistrza - jako osoby do której należy bezpośrednie czuwanie nad wykonaniem przez Gminę egzekwowanego obowiązku. Wobec tego, upomnieniem z dnia [...], znak: [...]PINB powołując się na art. 120 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wezwał Burmistrza Gminy Z. M. do wykonania nakazu wynikającego z decyzji tego organu z dnia [...]r., znak: [...], z zagrożeniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego w przypadku dalszej zwłoki w wykonaniu obowiązku. W dniu [...] r., pracownicy organu dokonali sprawdzenia wykonania przedmiotowego obowiązku i ustalili, że wykonane zabezpieczenie - ogrodzenie nieruchomości od strony ul. [...] siatką ogrodzeniową nie przeciwdziała swobodnemu wypadaniu cegieł ze ściany jednego z budynków przyległego do ul. [...] i nie chroni użytkowników wspomnianej ulicy przed niebezpieczeństwem jakie stanowią wypadające cegły, oraz nie zabezpiecza ściany od strony ul. [...] przed przewróceniem się. Ponadto tablica ostrzegawcza umieszczona na ścianie budynku od strony ul. [...] nie spełnia swojego zadania, ponieważ informacja o niebezpieczeństwie może być odczytana dopiero w miejscu gdzie występuje wspomniane niebezpieczeństwo, nie zaś przed strefą niebezpieczną. Z uwagi na powyższe zastosowano grzywnę w celu przymuszenia która została nałożona na Burmistrza Z. M. oraz Gminę z uwagi na konieczność przymuszenia wykonania nałożonego na Gminę obowiązku. Powołując się na art. 120 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny wskazuje w uzasadnieniu podjętego postanowienia, iż grzywna w celu przymuszenia może być nakładana zarówno na osoby fizyczne jak i osoby prawne. Art. 120 § 2 w/w ustawy wprowadza obowiązek nałożenia grzywny na osobę, do której należy bezpośrednie czuwanie nad wykonywaniem przez zobowiązanego obowiązków tego rodzaju, natomiast nałożenie grzywny na zobowiązanego, będącego osobą prawną, jest uzależnione od stwierdzenia, że nałożenie tej grzywny jest niezbędne do przymuszenia wykonania obowiązku. Natomiast w myśl art. 121 § 1, 2 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów Prawa budowlanego grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa i nie może przekroczyć kwoty [...], jeżeli jest nakładana na osobę fizyczną, a w przypadku osób prawnych nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty [...]. W związku z powyższymi dyspozycjami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wysokość grzywny określono mając na względzie górną granicę wysokości grzywny w stosunku do osób fizycznych i prawnych, zawartą w dyspozycji art. 121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz w oparciu o zasadę celowości i niezbędności, tj. zastosowania takiej dolegliwości wobec zobowiązanych, która doprowadzi do realizacji obowiązku oraz zaprzestania stosowania środka egzekucyjnego, gdy egzekwowany obowiązek zostanie wykonany. Zdaniem organu zastosowany środek egzekucyjny jest najmniej uciążliwy dla zobowiązanych, ponieważ wskazany obowiązek administracyjny można wykonać w terminie trzydziestu dni, natomiast wysokość nałożonej grzywny ma spowodować stan zagrożenia finansowego zobowiązanych, tym samym uzasadnione ekonomicznie wykonanie obowiązku określonego w tytule wykonawczym w wyznaczonym terminie i następnie złożenie wniosku o umorzenie nałożonej grzywny. Na powyższe postanowienie Z. M. oraz Gmina złożyli zażalenie, w którym podnieśli, iż nałożone decyzją obowiązki, w zakresie możliwym i koniecznym do wykonania przez Gminę, zostały wykonane Od wykonania obowiązku opróżnienia budynku uchyla się jedna ze współwłaścicielek przedmiotowej nieruchomości (J. D.). Fakt ten nie może jednak stanowić podstawy do nałożenia grzywny w celu przymuszenia na Gminę lub Burmistrza, którzy nie dysponują środkami przymusu bezpośredniego dla wyegzekwowania od pozostałych współwłaścicieli nakazu opróżnienia budynku oraz podjęli wszelkie działania zmierzające do nakłonienia innych współwłaścicieli do opróżnienia budynku, poprzez m.in. zapewnienie im lokalu zamiennego. Wykonując nakaz zawarty w pkt 2 i 3 decyzji z dnia [...]. Gmina ogrodziła teren taśmą biało - czerwoną w odległości od obiektu umożliwiającej korzystanie użytkownikom z drogi ul. [...] i umieściła stosowne tablice ostrzegawcze w największych dostępnych rozmiarach. Podnoszą też, że organ prowadzący postępowanie naruszył przepisy art. 27 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bowiem nie doręczył wraz z tytułem egzekucyjnym dowodu doręczenia upomnienia oraz nie wskazał podstawy prawnej braku takiego obowiązku. Po rozpatrzeniu obu zażaleń, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]. wydanym z powołaniem się na art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kpa oraz art. 119 i art. 120 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji, wskazując, iż PINB przed przystąpieniem do egzekucji administracyjnej, stosownie do art. 15 § 1- 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przesłał pismem z dnia [...]. podmiotowi zobowiązanemu pisemne upomnienie. Mając na względzie wytyczne art. 120 § 2 tejże ustawy, organ powiatowy pismem z dnia [...] r., znak: [...] przesłał także upomnienie Burmistrzowi Z. M. Pomimo tych upomnień zobowiązany oraz podmiot odpowiedzialny za czuwanie nad wykonaniem przez zobowiązanego obowiązku, nie wykonali nałożonego obowiązku, wobec czego zastosowanie mają przepisy art. 119 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którymi właściwy organ egzekucyjny nakłada na zobowiązanego do spełnienia obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego jednorazową grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku. W rozpatrywanej sprawie niewłaściwy stan techniczny budynków zagraża zdrowiu i życiu ludzi. Wysokość grzywny określa art. 121 § 2, zgodnie z którym, w stosunku do osób fizycznych nie może ona przekraczać [...] zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej kwoty [...] zł. Zatem pod względem obowiązujących przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postępowanie przeprowadzone przez PINB w przedmiotowej sprawie jest zgodne z prawem. Wysokość nałożonej grzywny jest adekwatna do ciążącego na skarżących obowiązku, a zastosowany środek przymusu nie jest zbyt uciążliwy. Zastosowany środek egzekucyjny ma za zadanie spowodować wykonanie obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Odnosząc się do argumentów skarżących, organ odwoławczy stwierdza, iż obowiązek nałożony decyzją PINB z dnia [...]. dotyczy wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, którymi - zgodnie z treścią wpisu w dziale II księgi wieczystej nr[...]- są: Gmina, J. D., A. D. i K. D.. Z nałożonego obowiązku współwłaściciele winni wywiązać się solidarnie, przy czym bez wpływu na przyjęte rozstrzygnięcie pozostaje okoliczność częściowego wywiązania się z nakazu jednej z ww. stron. Zadośćuczynienie szkód powstałych w wyniku nieprzestrzegania prawa przez innych współwłaścicieli może być przedmiotem postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Natomiast obowiązek doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 27 § 3 ustawy egzekucyjnej ciąży na wierzycielu względem organu egzekucyjnego, nie zaś względem zobowiązanego (wyrok III SA/Łd 66/10 z dnia 18 maja 2010 r.). Powyższe postanowienie Gmina oraz burmistrz zaskarżyli skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili: - błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę zaskarżonego postanowienia, wyrażający się w przyjęciu, że: a) Gmina nie wykonała nakazu opróżnienia w całości budynku przy ul. [...] na terenie działki nr [...]w [...], zawartego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. ([...]), podczas gdy obowiązek ten został przez Gminę wykonany, a w postępowaniu nie ustalono by. Gmina w jakikolwiek sposób, korzystała z przedmiotowego budynku, zezwalała na korzystanie z niego przez inne osoby czy też polecała korzystać z przedmiotowego budynku osobom trzecim, b) Gmina nie wykonała nakazu umieszczenia na budynku przy ul. [...] na terenie działki nr [...] w [...] zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, zawartego w w/w decyzji PINB , podczas gdy obowiązek ten został przez Gminę wykonany, a w postępowaniu ustalono, że na budynku umieszczono tablice z napisami o treści: "Uwaga budynek grozi zawaleniem", c) Gmina nie wykonała nakazu wykonania doraźnych zabezpieczeń budynku przy uI. [...] na terenie działki nr [...] w [...]i usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, podczas gdy obowiązek ten został przez Gminę wykonany - budynek został zabezpieczony siatką leśną, - naruszenie art. 119 § 1 w zw. z art. 120 § 2 w zw. z art. 1a pkt 20 ustawy z dnia z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu, wyrażające się w przyjęciu, że grzywnę w celu przymuszenia do opróżnienia budynku można nałożyć na współwłaściciela nieruchomości oraz osobę, do której należy bezpośrednie czuwanie nad wykonywaniem przez tego współwłaściciela obowiązków, w sytuacji, w której ten współwłaściciel nie korzysta z budynku, nie używa go w żaden sposób i zabezpieczył budynek przed dostępem do niego osób trzecich, a z budynku korzysta i nie opuścił go inny współwłaściciel, - naruszenie art. 7 § 3 ustawy r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu, wyrażające się w stosowaniu środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku opróżnienia w całości budynku w stosunku do podmiotu, który obowiązek ten wykonał, - naruszenie art. 68 ustawy z dnia z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu, wyrażające się w przyjęciu, że niewykonanie obowiązku opróżnienia budynku przez jednego ze współwłaścicieli uzasadnia przyjęcie, że drugi współwłaściciel również nie wykonał obowiązku opróżnienia budynku. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wnieśli o: 1. uchylenie zaskarżonego ostatecznego postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. oraz o utrzymanego przez nie w mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. o sygn. akt [...]; 2. zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, iż decyzją z dnia [...] r. PINB nakazał wszystkim właścicielom nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] położoną w [...]przy ul. [...], zabudowaną budynkiem w części mieszkalnym: 1) opróżnić budynek, 2) umieścić na budynku zawiadomienie o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, * 3) wykonać doraźne zabezpieczenia i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Właścicielami powyższej nieruchomości są J. D., K. D. A. D. i Gmina. Na powyższe wskazuje treść księgi wieczystej nr [...]. Z ustalonego w przedmiotowej sprawie stanu faktycznego wynika, że w przedmiotowym budynku nadal mieszka J. D. z synem. Gmina nie kwestionowała konieczności i zasadności zastosowania powyższych nakazów i dokonała zabezpieczenia budynku poprzez ogrodzenie go siatką oraz umieściła napisy ostrzegawcze. Gmina nigdy nie korzystała z przedmiotowego budynku. Nigdy w przedmiotowym budynku nie znajdowały się osoby reprezentujące Gminę lub znajdujące się tam na jej polecenie. Nigdy też nie znajdowały się tam rzeczy należące do Gminy Powyższego organ nadzoru budowlanego nie kwestionuje, jednakże dokonuje błędnego ustalenia, że Gmina nie wykonała obowiązku opróżnienia budynku i stosuje w stosunku do tego podmiotu i do osoby do której należy czuwanie nad wykonywaniem obowiązku, środek egzekucyjny. Zgodnie z art. 119 §1 i 120 §2 w związku z treścią art. 1a pkt 20 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji grzywnę nakłada się na zobowiązanego, gdy organ egzekwuje wykonanie obowiązku, które tylko dany podmiot zobowiązany może wykonać. Zobowiązanym jest zaś podmiot, który nie wykonał w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze nie pieniężnym. W przedmiotowej sprawie Gmina nie jest już zobowiązanym, bowiem ona obowiązek opróżnienia budynku, objęty decyzją z dnia [...] r. wykonała. Organ egzekucyjny zatem żąda od Gminy podjęcia działań zmierzających do fizycznego usunięcia z obrębu budynku drugiego współwłaściciela – J. D. do czego jednak Gmina nie ma prawa. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, podtrzymując stanowisko zajęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wskazał, że egzekwowane obowiązki spoczywają na każdym współwłaścicielu i nie ma znaczenia wykonanie obowiązku przez jednego ze współwłaścicieli, o ile inni nie wywiązali się ze spoczywających na nich obowiązków. Powyższy tok rozumowania, któremu organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem dał wyraz w zaskarżonym postanowieniu, nie znajduje oparcia w przepisach prawa a nadto jest wewnętrznie sprzeczny. Skarżący nie dysponują żadnym narzędziem prawnym by wyegzekwować od J. D. i jej rodziny opuszczenie przedmiotowej nieruchomości. J. D. jest jej właścicielem i w świetle obowiązującego prawa ma prawo korzystać z przedmiotu własności bez zakłóceń. Brak jest jakichkolwiek argumentów prawnych mogących uzasadniać proponowane przez Inspektora Nadzoru Budowlanego wystąpienie do sądu przez Gminę z pozwem o opróżnienie lokalu (eksmisję) przez J. D. i jej rodzinę. Pozew taki byłby uzasadniony gdyby J. D. nie dysponowała prawem do lokalu. J. D. dysponuje zaś "najmocniejszym" z istniejących praw do lokalu mianowicie prawem własności. Gdyby pracownicy Urzędu Miejskiego w [...] chcieli w jakikolwiek sposób przymusić J. D. do opuszczenia budynku - działaliby bezprawnie. Czym innym natomiast byłoby podjęcie czynności zmierzających do wykonania opróżnienia lokalu przez organ egzekucyjny. Organ taki działałby w myśl prawa - na podstawie prawomocnej decyzji administracyjnej, do wyegzekwowania której tylko on jest uprawniony. Ponadto skarżący podnoszą, iż celem wykonania punktu 2 i 3 decyzji z dnia [...] r. Gmina dokonała ogrodzenia nieruchomości, między innymi taśmą biało - czerwoną i umieściła stosowne tablice ostrzegające o niebezpieczeństwie i zakazujące korzystania i wkraczania na teren nieruchomości. Gmina użyła tablic ostrzegawczych i zakazujących korzystania z nieruchomości i wkraczania na jej teren w największych dostępnych rozmiarach. Tablice te są wytwarzane w znormalizowanych rozmiarach i nie są dostępne większe. Z powyższego jednoznacznie wynika, że Gmina zastosowała się do nakazów zawartych w punkcie 2 decyzji z dnia [...] r. w należyty sposób. Skarżący podkreślają, że przy ulicy [...] zlokalizowane są inne nieruchomości i właściciele oraz użytkownicy tych nieruchomości korzystają z niej w celu dojazdu do posesji. Nie było zatem możliwości zlokalizowania ogrodzenia w większym oddaleniu od budynku. Celem wykonania punktu 3 decyzji z dnia [...] r. Gmina wystąpiła do zarządcy drogi o zezwolenie na zajęcia pasa drogi publicznej i zamierza zamknąć ulicę [...] tak by zbliżenie się do przedmiotowego budynku nie było w ogóle możliwe. Zamknięcie drogi publicznej wymaga jednakże opracowania projektu organizacji ruchu drogowego, stosownych uzgodnień z jednostkami Policji oraz z Urzędem Marszałkowskim Województwa, co nie jest możliwe z dnia na dzień. Bez powyższych zezwoleń skarżący nie są w stanie podjąć faktycznych działań, bowiem nie są zarządcami nieruchomości drogi publicznej - przylegającej do budynku. Jednakże działania w celu zamknięcia drogi zostały już podjęte. W ramach tych działań Gmina zleciła wykonanie projektu organizacji ruchu drogowego koniecznego do zamknięcia drogi publicznej - ul. [...] Z ostrożności procesowej, skarżący wskazują, że fakt częściowego wykonania obowiązku nie może być obojętny dla wymiaru grzywny w celu przymuszenia, bowiem świadczy o pewnej dyscyplinie podmiotu zobowiązanego Z całą pewnością decyzja w sprawie niniejszej została wykonana w części i to tej najistotniejszej - dotyczącej opróżnienia obiektu, zaś w pozostałym zakresie Gmina podjęła stosowne działania odnośnie zabezpieczenia budynku i umieszczenia ostrzegawczych tablic. Stąd wymierzenie grzywny wymiarze maksymalnym nie jest uzasadnione. Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa, materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu które mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przeprowadzona według wskazanych wyżej kryteriów analiza zaskarżonego postanowienia wskazuje na pełną zasadność podniesionych w skardze zarzutów. Należy przede wszystkim zaznaczyć, iż trafne okazały się zarzuty podniesione przez Gminę oraz Burmistrz Z. M. wobec wszczętego wobec nich postępowania egzekucyjnego. Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2012 r. w sprawie sygn. II SA/Sz 968/11 Sąd uchylił postanowienie organu egzekucyjnego o oddaleniu zarzutów podniesionych wobec wszczętego przeciwko Gminie i Z. M. postępowania egzekucyjnego wskazując, iż w zaistniałej sytuacji nie było ku temu podstaw. Organ egzekucyjny, egzekwując nakazany decyzją z [...]. obowiązek opróżnienia w całości budynków, stanowiących współwłasność Gminy oraz J. D., A. D. i K. D. potraktował to jako zobowiązanie solidarne. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje takiej konstrukcji prawnej w odniesieniu do egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym, tj. zastosowania środków egzekucyjnych wskazanych w art. 1a pkt 12 lit.b) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W sytuacji, gdy decyzja administracyjna nakłada na współwłaścicieli obowiązek opróżnienia budynku to obowiązek ten może być egzekwowany od każdego z zobowiązanych indywidualnie, tzn. tylko w takim zakresie, w jakim dana strona sama może ten obowiązek wykonać, tj. opróżnić tę część budynku, którą z tytułem prawnym zajmuje. Żaden ze współwłaścicieli nie dysponuje bowiem środkami prawnymi, którymi mógłby przymusić innego współwłaściciela do wykonania obowiązku opuszczenia nieruchomości, do której ma tytuł prawny. Jest to funkcja i rola organu egzekucyjnego, który w tym wypadku usiłuje przerzucić swój obowiązek na jednego z zobowiązanych. Zachodzi zatem przesłanka wskazana w art. 33 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, co zostało rozstrzygnięte w sprawie II SA/Sz 968/11. Wobec uchylenia przez Sąd w w/w sprawie postanowienia o oddaleniu zarzutów wobec wszczętego postępowania egzekucyjnego, co wskazuje na uznanie ich zasadności zastosowanie wobec skarżących środka egzekucyjnego, w postaci grzywny w celu przymuszenia, uznać należy za bezpodstawne. Badanie zarzutów jest bowiem wstępną formą weryfikacji czynności podjętych w postępowaniu egzekucyjnym. Negatywny wynik tej weryfikacji czyni bezzasadnym prowadzenie dalszych czynności, bez uprzedniego wyeliminowania wad postępowania, stanowiących podstawę zarzutów. Niezależnie od powyższego za całkowicie uzasadnione należy uznać podniesione przez skarżących argumenty wskazujące na wykonanie obowiązków w takim zakresie, w jakim były one dla nich wykonalne, co oczywiście powinno mieć znaczenie dla wysokości nakładanej grzywny. Na marginesie zauważyć należy, iż decyzja z dnia [...] r. nakłada na zobowiązanych obowiązek umieszczenia zawiadomienia o zagrożeniu bezpieczeństwa na budynku (budynkach) dlatego stanowisko organu egzekucyjnego – PINB, iż realizacja tego obowiązku nie spełnia swojego zadania, ponieważ informacja o niebezpieczeństwie może być odczytana dopiero w miejscu, gdzie to niebezpieczeństwo występuje, nie zaś przed tą strefą jest niezrozumiałe, w sytuacji, gdy organ nie określił szczegółowo wymogów, które powinny spełniać napisy ostrzegawcze. Skarga okazała się zatem uzasadniona, wobec czego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił postanowienie o zastosowaniu wobec skarżących w/w środka egzekucyjnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ egzekucyjny –zgodnie z art. 153 p.p.s.a. zobowiązany będzie uwzględnić przedstawione wyżej oceny prawne i wydać stosowne do nich rozstrzygnięcie. Orzeczenie w pkt II oparto na art. 152 p.p.s.a. zaś o kosztach postępowania na art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło