II SA/Sz 970/15
PostanowienieWSA w Szczecinie2015-09-29
Skład orzekający: Monika Bieńkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może otrzymać prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata ze względu na trudną sytuację materialną i osobistą?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym może być przyznane częściowo, w tym na ustanowienie adwokata, jeśli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca, który udokumentował trudną sytuację materialną i osobistą, ma prawo do takiego wsparcia.Stan faktyczny
Wnioskodawca E. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. o umorzeniu należności z tytułu nienależnie pobranego świadczenia. Wnioskodawca nie posiada dochodu, jest po operacji i nie może podjąć pracy, nie ma majątku ani oszczędności. Przedstawił dokumenty potwierdzające trudną sytuację materialną i zdrowotną, jednak nie dostarczył wszystkich wymaganych dokumentów pomimo wezwania.Rozstrzygnięcie
Przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 29 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranego świadczenia p o s t a n a w i a : przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący E. J. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.
Z uzasadnienia wniosku wynika, że wnioskodawca nie posiada dochodu, nie może podjąć pracy, w dniu [...] r. uległ wypadkowi i jest po operacji. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności.
Wezwaniem z dnia [..] r. referendarz sądowy zobowiązał wnioskodawcę do nadesłania w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o akta sprawy:
- wyciągów z zestawieniem operacji z posiadanego przez skarżącego konta bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania (np. gaz, prąd, woda itp.) w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz innych niezbędnych wydatków (np. zakup lekarstw),
- oświadczenia o wysokości dochodów uzyskiwanych z prac dorywczych,
- zaświadczenia ze Spółdzielni Mieszkaniowej o wysokości czynszu za mieszkanie wraz ze wskazaniem, czy posiada zaległości w opłatach.
Na powyższe wezwanie E.J. nie odpowiedział.
Wskazać należy, że w tutejszym Sadzie toczą się inne sprawy ze skarg E. J.. W sprawie o sygn. akt II SA/Sz 969/15 wezwaniem z dnia 1 września 2015 r. referendarz sądowy również zobowiązał wnioskodawcę do nadesłania ww. dokumentów i oświadczeń.
W wykonaniu powyższego zobowiązania E. J. oświadczył, że nie posiada konta bankowego, nie ma zaległości w opłatach za czynsz oraz media, ponieważ zapożycza się u znajomych, nie ma również potwierdzenia o wysokości dochodów uzyskiwanych z prac dorywczych, aktualnie ma połamaną nogę i nie może podjąć żadnej pracy, a rehabilitacja potrwa około 6 miesięcy. Skarżący załączył następujące kserokopie: paragon fiskalny z zakupu energii z ENEA S.A. na kwotę [...] zł, legitymację osoby niepełnosprawnej stopnia umiarkowanego, kartę wizyt bezrobotnego, zaświadczenie z ZUS, że nie pobiera świadczenia emerytalno-rentowego, zaświadczenie z S.M. Kielnia, że nie ma zaległości w opłatach za czynsz, którego wysokość wynosi [...] zł, orzeczenie o zaliczeniu do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, zaświadczenie ze S. Centrum Ś., że nie korzysta z pomocy w postaci dodatku mieszkaniowego, energetycznego oraz innych świadczeń rodzinnych i pielęgnacyjnych, zaświadczenia lekarskie o aktualnym stanie zdrowia, podanie do MOPR w S.. Rozpoznając niniejszy wniosek referendarz sądowy wziął pod uwagę powyższe dokumenty i oświadczenia.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3 cyt. artykułu).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. zatem to rzeczą wnioskodawcy jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
W niniejszej sprawie, z przesłanych przez wnioskodawcę dokumentów wynika, że znajduje się on w trudnej sytuacji materialnej. Utrzymuje się z prac dorywczych oraz korzysta z pomocy finansowej rodziny i znajomych.
Z uwagi na powyższe referendarz sądowy uznał, że wnioskodawca ze względu na swoją sytuację osobistą oraz materialną i dochodową nie ma obiektywnej możliwości poniesienia kosztów związanych z ustanowieniem adwokata.
W konsekwencji powyższego, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło