II SA/Sz 970/18

WyrokWSA w Szczecinie2020-03-05

Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Maria Mysiak, Katarzyna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odcinek instalacji kanalizacyjnej o długości 67,5 m, biegnący od istniejącej studzienki na działce nr [...] do dwóch nowych studzienek na działkach nr [...] i [...], stanowi sieć kanalizacyjną wymagającą zgłoszenia, czy też przyłącze kanalizacyjne, które może być wykonane na podstawie art. 29a Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sporny odcinek instalacji kanalizacyjnej o długości 67,5 m stanowi sieć kanalizacyjną, a nie przyłącze. Przyłącze definiowane jest jako odcinek przewodu łączący wewnętrzną instalację w nieruchomości odbiorcy z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką od strony budynku lub do granicy nieruchomości. Instalacja biegnąca poza granicami działki przyłączanej, nawet jeśli jest własnością prywatną, stanowi sieć, a jej budowa wymaga zgłoszenia. Brak takiego zgłoszenia skutkuje koniecznością przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 49b Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia organu nadzoru budowlanego nakładającego na M. i S. P. oraz K. i R. I. obowiązek przedłożenia dokumentów w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia odcinka sieci kanalizacji sanitarnej. Skarżący kwestionowali kwalifikację wykonanej instalacji jako sieci, twierdząc, że jest to przyłącze. Organy nadzoru budowlanego uznały, że część instalacji stanowi sieć, a część przyłącza, i nałożyły obowiązek legalizacji odcinka sieci.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 marca 2020 r. sprawy ze skargi K. I., R. I., M. P., S. P. na postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r,. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia określonych dokumentów w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r., wydanym na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 – j.t.), dalej jako "u.p.b.", Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. (PINB), zobowiązał M. i S. P. oraz K. i R. I., do przedłożenia w terminie do [...] lipca 2018 r. dokumentów, mających na celu doprowadzenie wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia odcinka sieci kanalizacji sanitarnej długości ca 67,5m od studzienki kanalizacyjnej położonej przy działce oznaczonej nr ew. [...] do studzienki kanalizacyjnej położonej na terenie działki nr [...] od której wykonano przyłącza do działki oznaczonej nr ew. [...] i [...] w obrębie K., gm. K. do stanu zgodnego z prawem: 1. Szkiców i rysunków przedstawiających wybudowany odcinek kanalizacji sanitarnej ze zwięzłym opisem - 2 egz. wraz z wymaganymi opiniami i uzgodnieniami. 2. Zaświadczenia Wójta Gminy K. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego m. K. lub ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. 3. Oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. 4. Projektu zagospodarowania terenu, w terminie do dnia [...] lipca 2018 r. Zażalenie na postanowienie wnieśli M. i S. P., podnosząc zarzuty naruszenia: - art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2019 r. poz. 1437 – j.t.), dalej jako "u.z.z.w.", przez niewłaściwe jego niezastosowanie, polegające na przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie nie zostało wybudowane przyłącze kanalizacyjne, - art. 2 pkt 7 u.z.z.w., przez błędną jego wykładnię, polegające na przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie wybudowane przez stronę przyłącze kanalizacji sanitarnej na odcinku od studzienki na działce [...] do studzienki na działce nr [...] ma charakter sieci kanalizacyjnej, - art. 49b ust. 2 u.p.b., poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie, - art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a., poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione oraz lakoniczność uzasadnienia, - art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez błędną ocenę, że organ dokonał wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w szczególności dokonania ustaleń co do prawidłowej kwalifikacji wykonanego przyłącza kanalizacji sanitarnej, - art. 6, 7, 10, 80, 81 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w niezbędnym zakresie, co skutkowało dokonaniem błędnej oceny prawnej w sprawie. M. i S. P. domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania podnosząc, że brak jest precyzyjnych definicji "przyłącza" oraz "sieci" kanalizacji sanitarnej i obszernie przywołując poglądy wyrażone w orzecznictwie i doktrynie, które ich zdaniem przesądzają o tym, że wybudowany odcinek instalacji jest przyłączem. Wskazywali, że są współwłaścicielami działki nr [...] i przysługuje im władztwo nad tą nieruchomością w równym stopniu jak innym współwłaścicielom, która to okoliczność zupełnie umknęła organowi powiatowemu, tak samo jak to, iż przyłącze po wybudowaniu zostało zinwentaryzowane przez uprawnionego geodetę i naniesione do zasobów Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w G.. Podkreślili również, że uzyskali "Warunki techniczne przyłącza do kanalizacji sanitarnej", wydane przez Wodociągi R. Sp. z o.o., w których określono, iż inwestorzy mają dokonać włączenia do sieci kanalizacji sanitarnej do studzienki S(8,[...],[...] który to dokument nie został przez organ zakwestionowany. Przyłącze zostało wykonane, a zakończenie robót technicznych zostało zgłoszone do Wodociągów R. Sp. z o.o., celem dokonania odbioru technicznego w dniu [...] listopada 2017 r., co oznacza, że zostały spełnione warunki przewidziane w art. 29a ustawy Prawo budowlane. Zdaniem odwołujących się organ powiatowy nie odniósł się w żaden sposób do średnic rur wykonanego przyłącza, co ma o tyle istotne znacznie, że średnica 160 mm jest za mała, aby mogła stanowić sieć kanalizacji sanitarnej i pozwala jedynie na funkcjonowanie przyłącza. Zażalenie na postanowienie PINB w G. o podobnej treści wnieśli również K. i R. I. dodając, że gdyby sprawa dotyczyła przyłączenia jednej posesji, nikt nie miałby wątpliwości, że wykonano przyłącze, a jeśli przyłącze do drugiej posesji zostałoby wykonane np. miesiąc później, również byłoby to tylko i wyłącznie przyłącze, a nie sieć, a zatem nie może być mowy o sieci także w przypadku jednoczesnej budowy dwóch przyłączy. Okoliczność, że zaprojektowano i wykonano dwie studzienki, dla potrzeb łatwiejszej eksploatacji długiego odcinka przyłącza, nie powinno być wyznacznikiem czy wybudowano sieć, czy przyłącze. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (ZWINB), po rozpatrzeniu zażaleń, postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r., uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu i wyznaczył termin wykonania obowiązku do dnia [...] października 2018 r., utrzymując je w mocy w pozostałej części. Organ odwoławczy wyjaśnił na wstępie, że niniejsza sprawa była już przedmiotem jego badania, bowiem PINB w G. umorzył postępowanie w sprawie budowy przyłącza kanalizacji sanitarnej do działki nr [...] w P. , gm. K., stanowiącej własność [...] i R. I., ze względu na ustalenie, że zostało ono wybudowane na podstawie art. 29a ustawy Prawo budowlane. Z tych samych przyczyn PINB w G. umorzył również postępowanie w sprawie budowy przyłącza kanalizacji sanitarnej do działki nr [...] w P. , gm. K., stanowiącej własność państwa Małgorzaty i S. P.. Oba postanowienia zostały następnie uchylone przez ZWIBN, który zobowiązał organ pierwszej instancji do ustalenia inwestorów budowy poszczególnych odcinków przedmiotowej kanalizacji sanitarnej oraz przeprowadzenia przez PINB w G. analizy, czy instalacja ta stanowi przyłącze kanalizacji sanitarnej, czy też sieć tej kanalizacji, które to ustalenia determinują tryb prowadzenia postępowania przez organy nadzoru budowlanego. Organ odwoławczy wyjaśnił także, że za koniecznością ponownego przeprowadzenia postępowania w pierwszej instancji przemawiało również to, że w toku postępowania prowadzonego przez PINB w G. doszło do naruszenia przepisów proceduralnych, polegającego na wyłączeniu z udziału w nim części współwłaścicieli działki nr [...] z obrębu K. oraz na braku zapewnienia stronom możliwości zapoznania się z materiałami dowodowymi oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, w oparciu o akta sprawy stwierdził, że w październiku 2017 r., w P. zostały wykonane roboty budowlane, polegające na ułożeniu przewodów kanalizacji sanitarnej, poprowadzonych od istniejącej studzienki na działce nr [...] z obrębu K. , do nowej studzienki na działce nr [...] i dalej do drugiej nowej studzienki, znajdującej się również na działce nr [...], gdzie instalacja rozgałęzia się w kierunku studzienki na działce nr [...], należącej do K. i R. I. oraz do studzienki na działce nr [...], należącej do M. i S. P.. Działki nr [...] i nr [...], przez które przebiega przedmiotowa instalacja, zostały wydzielone pod drogi wewnętrzne powstającego osiedla domów jednorodzinnych i stanowią współwłasność właścicieli przyległych działek. Organ odwoławczy wyjaśnił, że ze względu na to, iż wykonanie robót budowlanych, polegających na budowie ww. odcinka kanalizacji sanitarnej, nie zostało poprzedzone wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, ani dokonaniem zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, przedmiotem analizy organów nadzoru budowlanego było stwierdzenie, czy doszło do budowy sieci kanalizacji sanitarnej, wymagającej zgłoszenia na podstawie przepisów art. 29 ust. 1 pkt 19a lit. c w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane czy do budowy przyłączy kanalizacyjnych, która może być realizowana albo na podstawie zgłoszenia, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 20 w związku z art. 30 ust. 1 pkt la tej ustawy, albo na podstawie art. 29a Prawa budowlanego, który stanowi, że budowa przyłączy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 20, oraz stacji ładowania, w rozumieniu art. 2 pkt 27 ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych, wymaga sporządzenia planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (ust. 1). Do budowy, o której mowa w ust. 1, stosuje się przepisy prawa energetycznego albo o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (ust. 2 ). Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli inwestor dokonał zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 (ust. 3). ZWINB wskazał, że ustawa Prawo budowlane nie zawiera definicji sieci kanalizacyjnej, a definicja zawarta w art. 2 pkt 7 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków, stanowi jedynie, że sieć to przewody kanalizacyjne wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi odprowadzane są ścieki, będące w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Ustawa Prawo budowlane nie zawiera także definicji przyłącza kanalizacyjnego, które w art. 2 pkt 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków, zostało zdefiniowane jako "odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej". Przywołana definicja przyłącza obejmuje dwie sytuacje: gdy na nieruchomości jest studzienka i wówczas przyłącze zaczyna się za pierwszą studzienką, a kończy na sieci, oraz gdy nie ma studzienki - wtedy przyłącze stanowi odcinek łączący wewnętrzną instalację z granicą nieruchomości. Organ odwoławczy podzielił wyrażone w niniejszej sprawie stanowisko organu pierwszej instancji, że jako przyłącza należy potraktować odcinki instalacji kanalizacyjnej, biegnące od studzienek rewizyjnych, zlokalizowanych na terenie działek nr [...] oraz nr [...], do najbliższej studzienki kanalizacyjnej na działce drogowej nr [...], natomiast dalszy przebieg wybudowanej instalacji stanowi już sieć kanalizacji sanitarnej, do której są przyłączone dwie działki inwestorów. Taką kwalifikację przyjęli też autorzy, przedłożonego przez państwa M. i S. P. do akt niniejszej sprawy, ale nie zatwierdzonego przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, opracowania pt. "Projekt budowlany budowy przyłącza kanalizacji sanitarnej do budynku mieszkalnego w P. działka budowlana nr [...] i [...]" z września 2017 r. Po stwierdzeniu wybudowania odcinka sieci kanalizacji sanitarnej bez wymaganego zgłoszenia, organy nadzoru budowlanego były zobowiązane do zastosowania przepisów art. 49b ust. 2 u.p.b., a zatem zaskarżone postanowienie, nakazujące inwestorom przedłożyć do organu powiatowego, w podanym terminie zostało wydane prawidłowo, zgodnie z ustaleniami stanu faktycznego, w oparciu o właściwą podstawę prawną. W przypadku niespełnienia nałożonego obowiązku, PINB w G. będzie zobligowany do zastosowania przepisu art. 49b ust. 3 ustawy Prawo budowlane, natomiast w przypadku przedłożenia ww. dokumentów, organ powiatowy będzie obowiązany do zbadania ich kompletności i prawidłowości. Odnosząc się do argumentów, podnoszonych w obydwóch zażaleniach, ZWINB podzielił opinię skarżących, iż definicje przyłączy i sieci kanalizacyjnych nie są precyzyjne. Stanął jednak na stanowisku, że niezależnie od zastosowanej wykładni przepisu art. 2 pkt 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków, z całą pewnością nie można zakwalifikować jako przyłącza całego odcinka wybudowanej instalacji: od istniejącej studzienki na działce nr [...] z obrębu K. , gm. K., aż do studzienek rewizyjnych na terenie działek nr [...] oraz nr [...]. W ocenie ZWINB, przyjęty w badanej sprawie podział instalacji kanalizacji sanitarnej na sieć (przebiegającą od istniejącej studzienki na działce nr [...] z obrębu K. , do nowej studzienki na działce nr [...] i dalej do drugiej nowej studzienki, znajdującej się również na działce nr [...]), która została wybudowana bez zgłoszenia i wymaga przeprowadzenia niniejszego postępowania legalizacyjnego, oraz dwa przyłącza (przebiegające od najbliższej studzienki na działce nr [...]: jedno do działki nr [...] oraz drugie do działki nr [...]), wybudowane w trybie art. 29a ustawy Prawo budowlane, jest zgodny zarówno z przepisami ww. ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków, jak i przepisami prawa budowlanego. Organ odwoławczy podkreślił, że dla oceny czy dany odcinek instalacji stanowi sieć, czy przyłącze, nie ma znaczenia fakt przeprowadzenia jednej inwestycji wspólnie przez kilku inwestorów, ani liczba obsługiwanych przez tę instalację działek budowlanych, a sytuacja nie uległaby zmianie, gdyby tylko jedna działka została podłączona do wybudowanej w drodze sieci. Wskazał, że podnoszona w zażaleniach okoliczność, iż składający zażalenie są współwłaścicielami działek, przez które inwestycja przebiega, została wzięta pod uwagę przez organy nadzoru budowlanego, podobnie jak to, że działki te stanowią współwłasność wielu osób, a nie tylko i wyłącznie skarżących. Z tego względu, w przedkładanym oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zobowiązani będą musieli uwzględnić to, że prawo to nie wynika ze stosunku własności, ale współwłasności nieruchomości, co wskazuje na konieczność posiadania zgody innych współwłaścicieli działek drogowych nr [...] oraz nr [...] z obrębu K. , ewentualnie wydanego przez sąd powszechny rozstrzygnięcia, orzekającego w trybie art. 199 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (tekst jednolity: Dz. U. z 2018r. poz. 1025 ze zm.), tj. wydania orzeczenia zastępującego zgodę pozostałych współwłaścicieli na wykonanie czynności przekraczającej zwykły zarząd rzeczą wspólną. Wbrew twierdzeniom skarżących, wykonanie powykonawczej dokumentacji geodezyjnej w żaden sposób nie przesądza o zakwalifikowaniu poszczególnych odcinków zinwentaryzowanego rurociągu wraz ze studzienkami, jako sieci bądź przyłącza, a także nie ma wpływu na przyjęty tryb postępowania w niniejszej sprawie. Również wydanie warunków technicznych wykonania przyłącza przez Wodociągi R. Sp. z o.o. w P. , w których określono, że "włączenie do sieci kanalizacji sanitarnej należy zaprojektować i wykonać rurą PVC lub [...] do studzienki S(8,[...],[...] zgodnie z załącznikiem mapowym " (w aktach sprawy brak ww. załącznika graficznego, co nie pozwala na zidentyfikowanie studzienki S), czy dokonanie odbioru technicznego instalacji kanalizacyjnej przez tę Spółkę, nie są rozstrzygające w rozpatrywanej sprawie. Powyższe dokumenty zostały uznane przez PINB w G. za wystarczające do stwierdzenia, że dwa przyłącza (przebiegające od najbliższej studzienki na działce nr [...]: jedno do działki nr [...] oraz drugie do działki nr [...]), zostały wykonane w trybie art. 29a Prawo budowlane, ale niniejsze postępowanie dotyczy tylko odcinka od istniejącej studzienki kanalizacyjnej, położonej na działce nr [...] (obok działki nr [...]), przez pierwszą studzienkę, położoną na działce nr [...] (pomiędzy działkami nr [...] a nr [...]), do drugiej studzienki kanalizacyjnej, położonej na działce nr [...] (pomiędzy działkami nr [...] a nr [...]), zakwalifikowanego jako sieć, która nie może być budowana w tym trybie. Ani geodeta, ani przedsiębiorstwo wodociągowo- kanalizacyjne nie są organami administracji architektoniczno-budowlanej, w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, właściwymi do przyjęcia zgłoszenia budowy sieci. W rozpatrywanej sprawie pozostaje bezsporne, że inwestorzy, przed rozpoczęciem robót budowlanych nie dokonali zgłoszenia do właściwego podmiotu, tj. Starosty [...], budowy sieci, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 19a ustawy Prawo budowlane, co pociąga za sobą konsekwencje w postaci wszczęcia i przeprowadzenia niniejszego postępowania administracyjnego w trybie art. 49b tej ustawy. K. i R. I. oraz M. i S. P. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie dwie odrębne skargi na postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. K. i R. I. podnieśli zarzuty błędnej interpretacji pojęcia przyłącza kanalizacji sanitarnej, czego skutkiem było uznanie, iż część wykonanego przyłącza należy traktować jako sieć kanalizacji sanitarnej, a także naruszenie zasad postępowania administracyjnego poprzez brak wszechstronnego rozpoznania sprawy i brak wyjaśnienia przesłanek, którymi się kierował organ wydając zaskarżone postanowienie. M. i S. P., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie: - art. 2 pkt 5 u.z.z.w., przez niewłaściwe jego niezastosowanie, polegające na przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie nie zostało wybudowane przyłącze kanalizacyjne; - art. 2 pkt 7 u.z.z.w., przez błędną jego wykładnię, polegające na przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie wybudowane przez stronę przyłącze kanalizacji sanitarnej odcinku od studzienki na działce [...] do studzienki na działce nr [...] ma charakter sieci kanalizacyjnej. - art. 49 b ust. 2 ustawy prawo budowlane, poprzez jego błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie w przedmiotowej sprawie. - art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a., poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione oraz lakoniczność uzasadnienia. - art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez błędną ocenę, że organ dokonał wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w szczególności dokonania ustaleń co do prawidłowej kwalifikacji wykonanego przyłącza kanalizacji sanitarnej. - art. 80 i art. 81 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w pełnym zakresie, co skutkowało dokonaniem błędnej oceny prawnej w sprawie. Skarżący domagali się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz uchylenia poprzedzającego go postanowienia PINB w G. i umorzenia postępowania. Sprawy ze skarg K. i R. I. oraz M. i S. P. zostały połączone do łącznego rozpoznania i wyrokowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 – j.t. ze zm.), kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 – j.t. ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a., sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym. Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia, dokonana według kryterium zgodności z prawem wykazała, że akt ten nie narusza prawa, co skutkować musiało oddaleniem skargi. W badanej sprawie osią sporu pozostaje, czy roboty budowlane, polegające na ułożeniu przewodów kanalizacji sanitarnej, od istniejącej studzienki na działce nr [...] z obrębu K. , do nowej studzienki na działce nr [...] i dalej do kolejnej studzienki, znajdującej się również na działce nr [...], do miejsca rozgałęzienia instalacji do dwóch studzienek znajdujących się na działkach nr [...] i [...], o długości całkowitej 67,5 m, stanowiły wykonanie sieci kanalizacji sanitarnej, a więc robót wymagających zgłoszenia na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1a u.p.b., czy też roboty te stanowiły wykonanie przyłącza na podstawie art. 29a tej ustawy. Rozstrzygnięcie powyższej kwestii ma kluczowe znaczenie, bowiem prawidłowa kwalifikacja wykonanych robót budowlanych przesądza o prawidłowości procedowania organów w niniejszej sprawie. Należy się zgodzić z organem, iż ustawa prawo budowlane nie zawiera definicji sieci kanalizacyjnej, podobnie jak nie zawiera definicji przyłącza. Dla odkodowania tych pojęć należy się odwołać do przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. W myśl art. 2 pkt 5 tej ustawy przyłączem kanalizacyjnym jest odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej. Zgodnie z art. 2 pkt 7 pod pojęciem sieci należy rozumieć przewody wodociągowe lub kanalizacyjne wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi dostarczana jest woda lub którymi odprowadzane są ścieki, będące w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Z przytoczonych definicji wynika, że jeżeli na nieruchomości znajduje się studzienka kanalizacyjna, to przyłączem jest odcinek przewodu pomiędzy wewnętrzną instalacją a tą studzienką, natomiast dalsza część przewodu do rury głównej stanowi już element sieci. Jeżeli na nieruchomości brak jest studzienki, to przyłączem jest odcinek przewodu pomiędzy wewnętrzną instalacją a granicą nieruchomości, dalsza część tego przewodu prowadząca do sieci, stanowi element tejże sieci. Inaczej mówiąc ten element instalacji, który znajduje się poza studzienką usytuowaną na działce użytkownika sieci bądź poza granicami tej działki, w przypadku gdy na działce nie ma studzienki, zawsze stanowi sieć, a nie przyłącze. Wyjaśnić przy tym należy, że zawarta w art. 2 pkt 7 u.z.z.w. definicja sieci nie posługuje się pojęciem własności sieci a pojęciem posiadania, zatem okoliczność, iż właścicielem sieci jest osoba prywatna nie przesądza o uznaniu, że przewody wodociągowe lub kanalizacyjne, którymi doprowadzana jest woda lub którymi odprowadzane są ścieki - nie jest siecią w znaczeniu nadanym tym urządzeniom treścią cytowanego przepisu (podobnie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 października 2004 r., sygn. akt V CK 93/04, Legalis nr 243313). Przesądzające znaczenie ma okoliczność, iż za pomocą sieci przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne będzie świadczyło na rzecz skarżących usługi w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków. W świetle przedstawionego poglądu, który sąd w niniejszym składzie podziela, zestawionego z definicjami sieci wodociągowo – kanalizacyjnej i przyłącza, nie ulega wątpliwości, że roboty budowlane polegające na wybudowaniu instalacji poza granicami działki, która jest do niej przyłączana zawsze stanowi budowę sieci, a to skutkuje koniecznością dokonania stosownego zgłoszenia, na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo budowlane. Brak dokonania zgłoszenia robót, jak trafnie zauważył organ musiał skutkować wszczęciem postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w art. 49b tej ustawy. Konsekwencją wszczęcia postępowania, o którym mowa, było – w badanej sprawie, nałożenie na skarżących obowiązku przedłożenia dokumentów wskazanych w art. 49b ust. 2. W ocenie sądu organy obu instancji dokonały trafnej oceny materiału dowodowego w niniejszej sprawie uznając, że sporny odcinek instalacji stanowi sieć wybudowaną bez wymaganego zgłoszenia, zatem zastosowanie przewidzianej wyżej procedury legalizacyjnej było zasadne i zgodne z przepisami prawa. Sąd nie podzielił argumentacji skarżących K. i R. I., z której wynika, że organy obu instancji dokonały błędnej interpretacji przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków uznając, że wykonane roboty budowlane stanowią odcinek sieci kanalizacji sanitarnej, a nie przyłącze. W świetle powyższych rozważań nie ulega bowiem wątpliwości, że przyłączem jest ten odcinek, który znajduje się w granicach przyłączanej działki, bądź do pierwszej studzienki – licząc od strony budynku, bądź do granicy działki – w przypadku jej braku. Nie stanowi przyłącza ten fragment instalacji, który znajduje się poza granicami działki przyłączanej bez względu na to, czy teren ten stanowi własność właściciela działki przyłączanej, czy też jest własnością innych podmiotów. Bez znaczenia zatem pozostaje podnoszona przez skarżących okoliczność, iż są współwłaścicielami działki, przez którą odcinek sieci przebiega, bowiem to nie stosunki własnościowe, ale charakter wykonanych robót przesądza o konieczności dokonania zgłoszenia. Sąd nie podzielił podniesionego w skardze M. i S. P. zarzutu naruszenia art. 2 pkt 5 u.z.z.w. Nie znajduje bowiem uzasadnienia twierdzenie, iż organy w niniejszej sprawie uznały, że nie zostało wybudowane przyłącze wodno – kanalizacyjne. Lektura zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy, za organem pierwszej instancji przyjął, korzystniejszą dla skarżących interpretację przyjmując, że przyłącza stanowią odcinki sieci od studzienki usytuowanej na działce nr [...] do działek oznaczonych numerami [...] i [...]. Nie doszło również do naruszenia art. 2 pkt 7 u.z.z.w., bowiem – jak już wyżej wskazano, organ prawidłowo uznał, że odcinek o długości 67,5 m stanowi odcinek sieci, którego wybudowanie wymagało zgłoszenia. Skoro inwestorzy zgłoszenia nie dokonali, to naturalną konsekwencją tego stanu rzeczy było wszczęcie postępowania legalizacyjnego i nałożenie na skarżących obowiązków, o których mowa w art. 49b ust. 2 u.p.b. Oceny tej nie zmienia okoliczność uprzedniego uzyskania warunków przyłączenia do sieci, czy wykonanie prac geodezyjnych, tej sieci dotyczących. Są to bowiem dokumenty opracowane na potrzeby odpowiednio wykonania odcinka sieci i samych przyłączy i wprowadzenia stosownych zmian w zasobie geodezyjnym. Ani podmiot uzgadniający warunki przyłączenia do sieci, ani tym bardziej geodeta nie posiadają kompetencji do określenia charakteru prac budowlanych w kontekście przepisów ustawy Prawo budowlane, to bowiem należy do organów nadzoru budowlanego. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że rolą organów nadzoru budowlanego było ustalenie, czy wykonane prace budowlane wymagały uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, bądź dokonania zgłoszenia i w tym zakresie ustalenia organów są prawidłowe. Podobnie bez znaczenia pozostaje średnica zastosowanych rur, jest to bowiem kwestia techniczna, związana z zapewnieniem prawidłowego działania instalacji, która nie przesądza o jej prawnej kwalifikacji. Z tych względów uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło