II SA/Sz 972/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. B. na działanie [...] Związku Działkowców Stowarzyszenia Ogrodowego w W. Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. E. G. w K. w przedmiocie całorocznego zezwolenia na wjazd na teren ogrodu działkowego postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 22 października 2024 r. S. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na działanie Polskiego Związku Działkowców Stowarzyszenia Ogrodowego w Warszawie Rodzinnego Ogrodu Działkowego [...] w K. w sprawie ograniczenia zezwolenia na wjazd samochodem na teren ROD. Do skargi załączył zezwolenie na wjazd nr 24/4/2024, pismo PZD w Warszawie z dnia 19 września 2022 r. oraz pismo okręgu OZ PZD w K. z dnia 1 lipca 2024 r. W uzasadnieniu wyjaśnił, że posiada działkę położoną na terenie ROD [...] w K. i jest członkiem PZD. Podkreślił, że jako inwalida korzysta z prawa wjazdu na swoją działkę samochodem na podstawie zezwolenia. Co roku wnosi o wydanie zezwolenia na całoroczny wjazd na teren ogrodu oraz o doprowadzenie drogi dojazdowej do jego działki do stanu umożliwiającego ten dojazd. Jednakże Zarząd niezgodnie z prawem wydaje zezwolenia na wjazd tylko na czas określony. W związku z tym wniósł o stwierdzenie nieważności zezwolenia nr 24/46/2024 upoważniającego do wjazdu samochodem na teren ROD tylko w określonym czasie, nakazanie Zarządowi ROD wydanie całorocznego zezwolenia na wjazd samochodem na teren ROD oraz dostosowanie drogi dojazdowej, w sposób umożliwiający dotarcie samochodem do własnej działki przez cały rok. W odpowiedzi na skargę prezes Polskiego Związku Działkowców Stowarzyszenia Ogrodowego w W. Rodzinnego Ogrodu Działkowego im[...] w K. poinformował, że uchwałą nr [...] ustalono, że w terminie od 1 listopada do 31 marca następnego roku obowiązuje bezwzględny zakaz wjazdu ma teren ogrodu wszelkimi pojazdami, w tym upoważnionymi. Powyższe zostało podyktowane bezpieczeństwem i zabezpieczeniem ogrodu przed wandalizmem, kradzieżami, włamaniami do altan oraz zamieszkiwaniem przez osoby nieznane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając m.in., czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu do rozpoznania sprawy, taka skarga, podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 - dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z treścią przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (§ 2a), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Z powołanych przepisów wynika, że skarga do sądu administracyjnego przysługuje na akt lub czynność, który jest wyrazem władczego działania organu administracji w stosunku do podmiotów pozostających na zewnątrz administracji publicznej. Wydany akt lub podjęta czynność musi więc być aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej. Niewątpliwie Polski Związek Działkowców Stowarzyszenie Ogrodowe w Warszawie Rodzinny Ogród Działkowy im. [...] w K. nie jest organem administracji publicznej, ani innym podmiotem, który z mocy przepisów szczególnych byłby uprawniony do prowadzenia działalności mieszczącej się w zakresie pojęcia "działalności publicznej". Zgodnie z art. 65 ust. 1 pkt 1 u.r.o.d. Polski Związek Działkowców, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. poz. 1419, z 2006 r. poz. 1600, z 2008 r. poz. 1237 i 1475 oraz z 2012 r. poz. 837), staje się stowarzyszeniem ogrodowym w rozumieniu niniejszej ustawy i zachowuje osobowość prawną. W myśl art. 2 pkt 6 u.r.o.d. stowarzyszenie ogrodowe to stowarzyszenie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2020 r. poz. 2261) powołane wyłącznie w celu zakładania i prowadzenia rodzinnych ogrodów działkowych. Z kolei art. 45 u.r.o.d. stanowi, że działkowcy lub osoby zainteresowane zawarciem umowy dzierżawy działkowej mogą zrzeszać się w stowarzyszeniach ogrodowych w celu zakładania i prowadzenia ROD oraz obrony swoich interesów i reprezentacji (§ 1). Do stowarzyszeń ogrodowych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (§ 2). Stowarzyszenia są dobrowolnymi zrzeszeniami osób, które samodzielnie określają swoje cele i struktury organizacyjne (art. 3 ustawy o stowarzyszeniach). W świetle postanowień Statutu, PZD jest ogólnopolskim stowarzyszeniem ogrodowym, powołanym do zakładania i prowadzenia rodzinnych ogrodów działkowych oraz reprezentacji i obrony interesów swoich członków, które działa na podstawie u.r.o.d., ustawy Prawo o stowarzyszeniach i Statutu PZD (§ 1), zaś rodzinny ogród działkowy (ROD), jest podstawową jednostką organizacyjną PZD, która zarządza infrastrukturą ogrodową oraz rozporządza środkami finansowymi i majątkiem ruchomym pozostającym w dyspozycji ROD (§ 53). Podstawowymi celami rodzinnego ogrodu działkowego, są: zaspokajanie wypoczynkowych i rekreacyjnych potrzeb społeczeństwa poprzez umożliwianie prowadzenia upraw ogrodniczych, poprawa warunków socjalnych członków społeczności lokalnych, pomoc rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz wyrównywanie ich szans, integracja wielopokoleniowej rodziny, wychowanie dzieci w zdrowych warunkach oraz zachowanie aktywności i zdrowia emerytów i rencistów, integracja społeczna osób w wieku emerytalnym oraz niepełnosprawnych, przywracanie społeczności i przyrodzie terenów zdegradowanych, ochrona środowiska i przyrody, oddziaływanie na poprawę warunków ekologicznych w gminach, kształtowanie zdrowego otoczenia człowieka, tworzenie warunków do udostępniania terenów zielonych dla społeczności lokalnych (art. 3 u.r.o.d.). Na mocy art. 46 u.r.o.d. do zadań stowarzyszeń ogrodowych należy w szczególności: propagowanie idei ogrodnictwa działkowego w społeczeństwie, a szczególnie wszechstronnego znaczenia ROD dla rodzin działkowców i mieszkańców miast oraz racjonalnego wykorzystania gruntów miejskich, działanie na rzecz wszechstronnego rozwoju ogrodnictwa działkowego, zakładanie i zagospodarowywanie ROD, ustanawianie praw do działek, wszechstronne działanie na rzecz ochrony przyrody i środowiska, organizowanie i udzielanie pomocy oraz poradnictwa w zagospodarowaniu działek i prowadzeniu upraw ogrodniczych, propagowanie wiedzy ogrodniczej, zwłaszcza poprzez szkolenia i prowadzenie działalności wydawniczej, prowadzenie działalności społecznej, wychowawczej, wypoczynkowej, rekreacyjnej i innej na rzecz osób korzystających z działek, ich rodzin oraz społeczności lokalnych, działanie na rzecz zagospodarowania i zabudowy ROD zgodnie z jego celami oraz przepisami prawa. Natomiast brak jest przepisu z którego miałoby wynikać, że stowarzyszenie ogrodowe należy do kategorii podmiotów mogących prowadzić administracyjne postępowanie i wydawać decyzje administracyjne, postanowienia czy inne akty z zakresu administracji publicznej. Działalność Polskiego Związku Działkowców regulowana postanowieniami u.r.o.d. oraz statutu ma charakter wewnętrzny, a nie publicznoprawny. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że kwestia zezwolenia na wjazd na teren ROD czy też dostosowania drogi dojazdowej do stanu umożliwiającego dojazd do działki skarżącego nie jest sprawą z zakresu działalności administracji publicznej, zaś stowarzyszenie nie jest organem, którego działalność podlegałaby kontroli sądów administracyjnych. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.