II SA/Sz 975/23
WyrokWSA w Szczecinie2024-02-28
Skład orzekający: Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Wiesława Achrymowicz, Bolesław Stachura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, prawidłowo rozpoznał istotę sprawy, dokonując merytorycznej analizy materiału dowodowego i ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ nie przedstawił oceny materiału dowodowego, nie poczynił własnych ustaleń faktycznych ani nie ustosunkował się wyczerpująco do argumentów strony skarżącej. Naruszył tym samym zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, która wymaga merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez każdy z organów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych. Organ pierwszej instancji wydał decyzję udzielającą pozwolenia. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów K.p.a. poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego, dowolną ocenę dowodów oraz nieodtworzenie prawdy obiektywnej, a także naruszenie Prawa wodnego. Skarżący podniósł, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie sfałszowanych dokumentów i że D. P. (wnioskodawca) działał na jego szkodę.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (spr.) Sędzia WSA Bolesław Stachura Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Zienkowicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu [...] lutego 2024 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Inne z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Inne na rzecz skarżącego A. G. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją Inne (organ) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody [...] (organ I instancji) z [...] września 2021 r. udzielającą D. P. pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną obejmującą odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z terenu działki o numerze ewidencyjnym [...] obręb [...], gmina D. (dachów oraz terenów utwardzonych), istniejącym wylotem brzegowym 500 mm, do wód rzeki [...] w km [...] jej biegu (działka o numerze ewidencyjnym [...] obręb [...], gmina D., powiat [...]).
W uzasadnieniu tej treści rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że 1 grudnia 2020 r. do organu I instancji wpłynął wniosek D. P. o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną, tj. odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych, wylotem brzegowym do rzeki [...] w km [...] jej biegu.
Organ I instancji otrzymał opinię Nadzoru Wodnego w M., pismo Burmistrza D., pismo A. G. oraz wyjaśnienia wnioskodawcy. Starostwo Powiatowe w M. poinformowało o niewydaniu decyzji środowiskowych związanych z prowadzonym postępowaniem.
Organ motywował, że "Po przeprowadzeniu stosownego postępowania administracyjnego organ I instancji decyzją z dnia [...] września 2021 r. znak: [...] udzielił na rzecz Pana D. P. pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną obejmującą odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z terenu działki o numerze ewidencyjnym [...] obręb [...], gmina D. (dachów oraz terenów utwardzonych), istniejącym wylotem brzegowym 500 mm, do wód rzeki [...] w km [...] jej biegu (działka o numerze ewidencyjnym [...] obręb D. 3, gmina D., powiat [...])."
Następnie organ odnotował, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie prawomocnym wyrokiem z [...] czerwca 2023 r. sygn. II SA/Sz 349/23 uchylił decyzję organu z [...] marca 2023 r., uchylającą decyzję organu I instancji z [...] września 2021 r. i przekazującą sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Jak tłumaczył organ, "W ocenie sądu organ odwoławczy winien rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, przy ewentualnym uzupełnieniu postępowania dowodowego w trybie art. 136 k.p.a. w zakresie, w jakim uzna to za stosowne."
Przechodząc do istoty sprawy, organ stwierdził, że "przy ponownym rozpatrywaniu odwołania Pana A. G., nie ograniczył się jedynie do zarzutów przez Niego podniesionych, a zbadał decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w S. w sposób kompleksowy pod kątem zgodności z prawem materialnym i proceduralnym.
W doktrynie i orzecznictwie za utrwalony należy uznać pogląd, iż istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji. Podkreśla się, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) wniesienie odwołania przenosi na organ odwoławczy kompetencję do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji. (...) Oznacza to, iż organ odwoławczy badając zaskarżony akt administracyjny nie odnosi się tylko i wyłącznie do wskazań zawartych przez odwołującego się w treści odwołania, ale dokonuje kompleksowego badania rzeczowego aktu.
Na wstępie wyjaśnić należy, iż pozwolenia wodnoprawne są instrumentem zarządzania zasobami wodnymi, który pozwala uprawnionym organom administracji publicznej na określenie zakresu korzystania z wód, a także warunki wykonania uprawnienia związanego z tym korzystaniem. Celem wprowadzania systemu pozwoleń jest racjonalizacja korzystania z wód, ograniczenie zanieczyszczenia wód, zapewnienie ich odpowiedniej jakości oraz zależnych od nich ekosystemów wodnych poprzez określanie sposobów wykorzystywania wód, w tym w szczególności ilości wody pobieranej, w tym ze szczególnym uwzględnieniem ilości pobieranej wody oraz ilości substancji wprowadzanych do wód i gruntów.
Zgodnie z art. 389 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1478, z późn. zm.) jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na usługi wodne. Dalej, zgodnie z art. 399 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli projektowany sposób korzystania z wód narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8. Natomiast stosownie do art. 396 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo wodne pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, po ponownym rozpatrzeniu i analizie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, tutejszy organ nie stwierdza naruszenia art. 399 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne, z uwagi na fakt, iż zgodnie z § 8 ust. 8 pkt 3 wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta D. w rejonie ulic [...]j i [...] zatwierdzonym Uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w D. z dnia [...] marca 2012 r.: w zakresie odprowadzania wód opadowych i roztopowych dopuszcza się odprowadzanie poprzez układy podczyszczające ze szczelnych powierzchni jezdni, placów manewrowych i parkingów do gruntu, rzeki [...] oraz kanałów i rowów melioracyjnych.
Odnosząc się do zarzutu skarżącego, należy wskazać iż zgodnie z art. 393 ust. 4 ustawy Prawo wodne pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Informację tej treści zamieszcza się w pozwoleniu wodnoprawnym.
Podsumowując, zdaniem Dyrektora RZGW PGW WP w S., zaskarżona decyzja jest prawidłowa i nie sposób przyjąć, że ww. przepisy zostały naruszone.
W przedmiotowej sprawie wyjaśnić należy, że według oceny organu odwoławczego, Dyrektor Zarządu Zlewni w S. PGW WP przeprowadził postępowanie dowodowe co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a więc takich, z którymi w świetle przepisów obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Po drugie zebrał materiał dowodowy, który znalazł pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, a nadto informował strony postępowania o wszystkich czynnościach oraz umożliwił im branie czynnego udziału w każdym stadium postępowania.
Wyjaśnić nadto należy, że w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażona w art. 15 k.p.a., polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Organ odwoławczy jest związany zakresem sprawy przedmiotowo i podmiotowo ukształtowanym przez organ I instancji. Tym samym organ odwoławczy nie jest uprawniony do kształtowania prowadzonego przez siebie postępowania (podmiotowo lub przedmiotowo) w sposób odmienny niż uczynił to organ I instancji. Przeciwnie, jego obowiązkiem jest ponowne rozpatrzenie tej samej sprawy administracyjnej, która zawisła przed organem I instancji i była przedmiotem jego rozstrzygnięcia.
Wobec powyższego, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uznania odwołania A. G., a zawarte powyżej wywody tutejszego organu kondensują istotę rozpoznawanej sprawy.
Reasumując, materialnoprawną podstawą utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., który stanowi, iż "Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję". Zwrot użyty w ww. przepisie, tj. "utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję" ma charakter uproszczenia, które wyraża zasadę, iż nowe, powtórne rozstrzygnięcie organu odwoławczego pokrywa się z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji organu I instancji. Ten skrót myślowy (techniczny) oznacza zatem, że organ II instancji w wyniku swojego postępowania w sprawie doszedł do takiej samej konkluzji, jak organ I instancji. Ta tożsamość nie odnosi się tylko i wyłącznie do rezultatu co do zgodności rozstrzygnięcia z obowiązującym prawem, lecz także ze względu na kryteria celowości i słuszności tego rozstrzygnięcia. "Utrzymać w mocy decyzję", to znaczy utrzymać w mocy jej podstawowy, konieczny element, jakim jest rozstrzygnięcie. W rozstrzygnięciu (osnowie) decyzji, zostaje bowiem wyrażona wola organu administracji załatwiającego sprawę w formie decyzji administracyjnej."
A. G. (skarżący) złożył skargę na powyższą decyzję organu.
Zarzucił naruszenie:
- art. 136, art. 147 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2023.775 ze zm. - K.p.a.) przez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego, w szczególności dowodów zgromadzonych w sprawach: I [...] Sądu Rejonowego w M., II Ca [...] Sądu Okręgowego w S., I Co [...] Sądu Rejonowego w M., PO II [...] Prokuratury Okręgowej w S., [...] Prokuratury Rejonowej w M. na okoliczności: - bezprawnego uzyskania decyzji środowiskowych; - dysponowania nieruchomością ze szkodą i bez zgody współwłaściciela; - prowadzenia śledztwa wobec D. P., który jest aresztowany w związku z zarzutami dotyczącymi między innymi działania na szkodę A. G. - współwłaściciela nieruchomości objętej zaskarżoną decyzją; - "uzyskania decyzji pierwotnej na podstawie dokumentów sfałszowanych, nielegalnych i podrobionych";
- art. 80 K.p.a. polegające na dowolnej ocenie dowodów, pominięciu wniosków dowodowych skarżącego, w tym dowodu z opinii biegłego;
- art. 7, art. 8 § 1 K.p.a. z powodu: - nieodtworzenia prawdy obiektywnej; - przyznania wiarygodności wyjaśnieniem D. P., "który zataja cały ciąg swoich bezprawnych działań i fakt prowadzenia śledztwa aktualnie przeciwko niemu i innym osobom w fazie in personam’;
- art. 11 K.p.a. ze względu na "brak dostatecznego wyjaśnienia przez organ rozbieżności w zakresie formalnoprawnych/administracyjnych aspektów ustawowych dopuszczalności wydania pozwolenia wodnoprawnego a podnoszonymi zarzutami nielegalnego uzyskania decyzji środowiskowych oraz nielegalnego, bezprawnego czerpania pożytków, korzystania z nieruchomości bez zgody współwłaściciela nieruchomości A. G.;
- art. 393 ust. 4 ustawy Prawo wodne (Dz.U.2023.1478 ze zm. - u.p.w.) "w zakresie w jakim oddziałuje to na prawo własności A. G., wpływa na jego własność i ogranicza ją w ewidentny sposób poprzez wydane decyzje."
W następstwie formułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu wraz z decyzją organu I instancji z [...] września 2021 r., o zasądzenie kosztów postępowania sądowego oraz o dopuszczenie dowodów z dokumentów zgromadzonych w sprawach: I C [...] Sądu Rejonowego w M., II Ca [...] Sądu Okręgowego w S., I Co [...] Sądu Rejonowego w M., PO II [...] Prokuratury Okręgowej w S., [...] Prokuratury Rejonowej w M. na okoliczność, że decyzja organu I instancji z [...] września 2021 r. została wydana na podstawie dokumentów "sfałszowanych, nielegalnych i podrobionych".
W uzasadnieniu swojego stanowiska, formułowanych zarzutów i wniosków, skarżący opisywał istnienie "procederu przestępczego, polegającego na zanieczyszczaniu środowiska przez nielegalne składowanie i utylizowanie odpadów" w wyniku postępowania między innymi D. P..
Skarżący tłumaczył, że "Państwo P. fałszowali również wiele innych dokumentów w celu uzyskania pozytywnych decyzji środowiskowych i innych niezbędnych do dalszego prowadzenia działalności przez P. B. P. , a także w celu pozyskania środków finansowych ze spółki [...] s.c. bez wiedzy wspólnika A. G., który w tym czasie przebywał za granicą i nie miał realnej możliwości nadzorowania spraw spółki."
W przekonaniu skarżącego, tych istotnych okoliczności organ nie zweryfikował. W następstwie organ nie wyjaśnił, czy D. P. był uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego i uzyskania takiego pozwolenia, czy w ten sposób nie działał na szkodę skarżącego.
Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Uczestnik postępowania sądowego - D. P. przyłączył się do stanowiska organu, domagając się oddalenia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż kontrolowana decyzja organu nie jest zgodna z prawem.
W myśl art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Zgodnie z zasadami prawidłowo prowadzonego postępowania administracyjnego decyzja - także organu odwoławczego - powinna zawierać omówienie materiału dowodowego, ustalenia faktyczne, a w dalszej kolejności prezentować przejęty sposób wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego rozpatrywanej, indywidualnej sprawy.
Treść uzasadnienia decyzji powinna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, który doprowadził do wydania określonego rozstrzygnięcia. Wyjaśniać przesłanki faktyczne i prawne, jakimi kierował się organ, podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Uzasadnienie decyzji kończącej postępowanie administracyjne ma stanowić odpowiedź na pytanie "dlaczego", a nie ograniczać się do stwierdzeń, "że". Ponadto w uzasadnieniu podjętej decyzji organ ma obowiązek ustosunkować się do argumentów stron sporu. Rzetelnie i wyczerpująco omówić, które z nich są istotne, a które nie mają wpływu na wynik sprawy i dlaczego, z nawiązaniem przy tym do konkretnych dowodów, faktów z nich wynikających i przepisów prawa.
Jak wynika z lektury kontrolowanej decyzji, organ nie przedstawił jakiejkolwiek oceny materiału dowodowego, w efekcie żadnych ustaleń faktycznych, które miałyby uzasadnić wydanie pozwolenia wodnoprawnego zgodnie z wnioskiem D. P.. Tym samym uzasadnienie kontrolowanej decyzji świadczy o tym, że organ nie rozpatrzył istoty sprawy w instancji odwoławczej.
W odniesieniu do strony materialnoprawnej wydania pozwolenia wodnoprawnego należy przypomnieć, że w myśl art. 9 ust. 1 - ust. 4 u.p.w. gospodarowanie wodami prowadzi się z zachowaniem zasady racjonalnego i całościowego traktowania zasobów wód powierzchniowych i podziemnych, z uwzględnieniem ich ilości i jakości.
W gospodarowaniu wodami uwzględnia się zasadę wspólnych interesów i wymaga się współdziałania administracji publicznej, użytkowników wód i przedstawicieli lokalnych społeczności w zakresie pozwalającym uzyskać maksymalne korzyści społeczne.
Gospodarowanie wodami opiera się na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną.
Gospodarowanie wodami prowadzi się w zgodzie z interesem publicznym, nie dopuszczając do wystąpienia możliwego do uniknięcia pogorszenia ekologicznych funkcji wód oraz pogorszenia stanu ekosystemów lądowych zależnych od wód.
Według art. 389 pkt 1 u.p.w., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na: usługi wodne.
Stosownie do art. 396 ust. 1 u.p.w. pozwolenie wodnoprawne nie może naruszać:
1) ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, z wyłączeniem okoliczności, o których mowa w art. 66;
2) ustaleń planów ochrony i planów zadań ochronnych dla obszarów chronionych;
3) ustaleń planu zarządzania ryzykiem powodziowym;
4) ustaleń planu przeciwdziałania skutkom suszy;
5) ustaleń programu ochrony wód morskich;
6) ustaleń krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych;
7) ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego;
8) wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z przepisów ustawy oraz przepisów odrębnych.
Z kolei jak stanowi art. 399 ust. 1 - ust. 2 u.p.w. wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli:
1) projektowany sposób korzystania z wód narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8;
2) projektowany sposób korzystania z wód dla celów energetyki wodnej nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony.
Wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli zakład planujący korzystanie z wód lub wykonanie urządzeń wodnych albo inne działania wymagające pozwolenia wodnoprawnego nie wywiązuje się z wynikających z dotychczas wydanych pozwoleń wodnoprawnych obowiązków.
Należy również odnotować art. 401 ust. 1 u.p.w., który mówi o tym, że stroną postępowania w sprawach dotyczących pozwoleń wodnoprawnych jest wnioskodawca oraz podmioty, na które będzie oddziaływać zamierzone korzystanie z wód, lub podmioty znajdujące się w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych.
Tymczasem organ w motywach kontrolowanej decyzji jedynie odnotował wymienione unormowania prawne, ale w żaden sposób nie powiązał ich z konkretnymi dowodami i z konkretnymi ustaleniami faktycznymi.
W szczególności organ nie omówił, z jakich konkretnych przyczyn wydanie spornego pozwolenia wodnoprawnego było uzasadnione z punktu widzenia charakterystyki wymienianej działki gruntu oraz z perspektywy przede wszystkim art. 9 i art. 401 ust. 1 u.p.w. Całkowicie przemilczał, z czego (z jakich dowodów, okoliczności faktycznych i przepisów prawa) wynikały ściśle określone parametry udzielonego pozwolenia wodnoprawnego przyjęte przez organ I instancji w decyzji z 24 września 2021 r., jakie jest ich konkretne uzasadnienie faktyczne i prawne.
Co więcej, jeśli, zdaniem organu, argumenty skarżącego dotyczące "procederu przestępczego, polegającego na zanieczyszczaniu środowiska przez nielegalne składowanie i utylizowanie odpadów" oraz "sfałszowanych, nielegalnych i podrobionych" dokumentów nie miały żadnego związku ze spornym pozwoleniem wodnoprawnym, nie mogły stanowić przeszkody do wydania takiego pozwolenia, to również w tej materii organ nie przedstawił żadnego uzasadnienia ani na gruncie faktów, ani prawa.
Trzeba przy tym zauważyć, że w sprawie sygn. II SA/Sz 349/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 6 czerwca 2023 r. uchylił decyzję organu z 13 marca 2023 r., uchylającą decyzję organu I instancji z 24 września 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie ocenił, że organ w wyniku zastosowania art. 138 § 2 K.p.a w istocie rzeczy dowolnie uchylił się od merytorycznego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy z pominięciem możliwości uzupełnienia materiału dowodowego w trybie art. 136 K.p.a.
W uzasadnieniu kontrolowanej decyzji organ nie wyjaśnił dlaczego, wydając decyzję 13 marca 2023 r. dostrzegał potrzebę gromadzenia dowodów, dokonania ustaleń faktycznych, a wydając zaskarżoną decyzję 11 października 2023 r. już takiej potrzeby nie stwierdził.
Sąd podziela pogląd prawny, w myśl którego właściwe zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez właściwe organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody i przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności sprawy od strony faktycznej i prawnej. Postępowanie organu odwoławczego nie polega zatem jedynie na kontroli decyzji organu I instancji, ale jest samodzielnym, niezależnym od organu I instancji działaniem merytorycznym.
Zgodnie z rozważaną zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy zobowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy przez organy, nie zaś wyłącznie na kontroli zasadności argumentów przedstawionych przez organ I instancji.
W tym stanie sprawy bez samodzielnej i rzetelnej analizy materiału dowodowego, bez rozważenia możliwości jego uzupełnienia, bez podjęcia jakiejkolwiek próby poczynienia własnych ustaleń faktycznych i porównania ich z ustaleniami faktycznymi organu I instancji, nie sposób przyjąć, że organ rozpatrzył istotę sprawy w instancji odwoławczej.
Wymaga podkreślenia, że organ w żaden sposób nie odniósł się do treści materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji, nie dokonał jego samodzielnej oceny i nie wyprowadził z niej własnych wniosków, ustaleń faktycznych, w pierwszej kolejności na potrzeby przesądzenia, czy rzeczywiście istnieją podstawy faktyczne do wydania wnioskowanego pozwolenia wodnoprawnego, jakie powinny być warunki takiego pozwolenia adekwatnie do stanu faktycznego i prawnego, na ile argumenty skarżącego mogą wykluczać wydanie takiego pozwolenia, o które wnioskował D. P..
Z punktu widzenia obowiązków organu odwoławczego, wynikających z art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 15, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 140 K.p.a., kluczowe znaczenie ma kwestia treści, kompletności i wiarygodności zgromadzonego dotąd materiału dowodowego, który organ miał obowiązek samodzielnie ocenić i na tej podstawie wyprowadzić własne stanowisko przede wszystkim na płaszczyźnie faktów, a w dalszej kolejności i konsekwentnie na płaszczyźnie prawa, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w motywach podjętej decyzji. W realiach analizowanej sprawy organ tych standardów nie zrealizował, co niewątpliwie może wpływać na wynik sprawy. Pominął, że rozpatrzenie istoty sprawy nie polega na przytoczeniu przepisów prawa i stwierdzeniu, że nie zostały one naruszone, ale to efekt całego zespołu czynności dowodowych i toku rozumowania prowadzących do rzetelnego, wnikliwego i wyczerpującego wyjaśnienia, jaki jest stan faktyczny rozpatrywanej sprawy i jakie przepisy znajdują do niego zastosowanie, okazują się adekwatne.
W dalszym postępowaniu organ uwzględni stanowisko prawne sądu. Rzetelnie przeanalizuje dotychczas zgromadzone dowody. Rozważy potrzebę ich uzupełnienia. Na tej podstawie w zgodzie z prawdą obiektywną odtworzy stan faktyczny rozpatrywanej sprawy istotny z punktu widzenia ustawowych przesłanek udzielenia wnioskowanego pozwolenia wodnoprawnego. Wnikliwie rozważy argumenty skarżącego, ich znaczenie dla wyniku sprawy, na ile odnoszą się do przesłanek wnioskowanego pozwolenia wodnoprawnego i na ile mogą wykluczać wydanie takiego pozwolenia.
Innymi słowy, organ ma obowiązek wyraźnie i adekwatnie powiązać ustawowe przesłanki udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, ściśle określone parametry tego pozwolenia przyjęte przez organ I instancji w decyzji z 24 września 2021 r. z konkretnymi realiami rozpatrywanej sprawy, charakterystyką gruntu, jego otoczeniem, przeznaczeniem i sposobem wykorzystywania, wywiedzionymi z wyczerpującego i wiarygodnego materiału dowodowego, ocenionego według reguł logiki i doświadczenia życiowego.
Z powodów omówionych wyżej zaskarżona decyzja organu podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.1634 ze zm. - P.p.s.a.).
Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego (797 zł) uzasadnia art. 200, art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2023.1964 ze zm.).
Obejmują one wpis od skargi (300 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) oraz opłatę od pełnomocnictwa (17 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło