II SA/Sz 976/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Beata Radomska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2006 r. sprawy ze skargi F. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...], na podstawie art. 38, art. 106 ust. 1 i art. 147 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zmianami), przyznał F.S. od dnia 1 marca 2005 r. do dnia 30 kwietnia 2005 r. świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego w wysokości [...] zł miesięcznie. Organ I instancji uzasadniając swoją decyzję podał, że zasiłek okresowy przyznano na wniosek F.S. z dnia [...] r. oraz w oparciu o ustalenia dokonane w trakcie wywiadu środowiskowego, z których wynikało, iż wnioskodawca jest bezrobotny, nie posiada żadnego dochodu i jest osobą samotnie gospodarującą. Wysokość zasiłku ustalono natomiast na podstawie art. 38 ust. 2 w związku z art. 147 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, z których to przepisów wynika, iż w 2005 r. minimalna wysokość zasiłku okresowego wynosi w przypadku osoby samotnie gospodarującej 30% różnicy miedzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, czyli kwotą 461 złotych, a dochodem tej osoby. Ze względu na to, że F.S. nie posiadał własnego dochodu, zasiłek stanowił 30% kwoty 461 zł, czyli [...] zł. F. S. odwołał się od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucał błędną interpretację art. 3 ust. 1 i 3 oraz art. 38 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej oraz naruszenie art. 100 ust. 1 i 7 tej ustawy. Odwołujący się wnosił o: cyt. "nakazanie przyznania świadczeń zgodnie z przepisami zawartymi w ustawie". F.S. zakwestionował decyzję organu I instancji z tego powodu, że organ pomocy społecznej niewłaściwie rozeznał jego sytuację dochodową oraz potrzeby. Wskazał, że skoro nie ma żadnego dochodu, to nie można przyjmować za podstawę różnicy pomiędzy kryterium dochodowym a dochodem rodziny kwoty 461 zł. Nadto odwołujący się podniósł, że uzasadnieniem przyznania na jego rzecz świadczeń w kwotach przez niego wskazanych, jest możliwość wystąpienia przez gminę [...] do gminy [...], w której jest na stałe zameldowany, o zwrot wydatków na świadczenia z pomocy społecznej przyznanych w miejscu pobytu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 38 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało na prawne uwarunkowania odnoszące się do możliwości przyznania F.S. zasiłku okresowego, wynikające z art. 38 ust. 1 pkt 1 oraz art. 147 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Organ odwoławczy stwierdził również, że przyznana kwota zasiłku okresowego- [...] zł, mieści się w granicach ustalonych ustawą. Kolegium odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu podniosło, że zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Zważywszy na to, że F.S. nie posiada żadnych dochodów i jego sytuacja nie ulegnie zmianie w najbliższym czasie, przyznanie zasiłku okresowego jest uzasadnione. Wysokość świadczenia, ze względu na ograniczone środki finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej oraz dużą ilość osób ubiegających się o pomoc społeczną , w ocenie Kolegium, jest zgodna z wymogami ustawy. Ponadto organ stwierdził, że żadne przepisy prawa nie obligują organu do zaspokojenia wszystkich uzasadnionych potrzeb podopiecznych. F.S. wywiódł skargę na decyzję samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, nakazania Ośrodkowi Pomocy Społecznej w [...] przyznania zasiłku celowego zgodnie z wnioskami z dnia [...] r., [...] r. oraz [...] r. Skarżący zarzucił decyzji Kolegium błędną ocenę stanu faktycznego, niezgodną ocenę stanu prawnego oraz stronniczość i przewlekłość postępowania. W uzasadnieniu skargi F.S. podał, że organy obu instancji wadliwie obliczyły wysokość świadczenia przyjmując, że dochód skarżącego nie przekracza 461 zł w sytuacji, gdy nie posiada on żadnego dochodu. Skarżący kwestionował nadto ustalenia faktyczne decyzji Kolegium, z których wynika, iż przebył zawał serca w sytuacji, gdy choruje na nadciśnienie tętnicze, a podane przez organ schorzenie nigdy u niego nie miało miejsca. Nadto F.S. zarzucił, że decyzje wadliwe Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] spowodowały wstrzymanie realizacji decyzji organu I instancji o przyznaniu skarżącemu świadczeń pieniężnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, ( jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Sąd rozpoznając skargę na decyzję administracyjną ocenia zatem, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego. Należy przy tym dodać, że Sąd w ramach ustawowych kompetencji nie ma możliwości przyznania świadczeń czy zmiany ich wysokości. Nie rozstrzyga nadto w oparciu o zasady słuszności. Zadaniem Sądu jest zbadanie legalności wydanych w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania decyzji administracyjnych. Badając w tych aspektach zaskarżoną decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] w przedmiocie przyznania F.S. zasiłku okresowego Sąd uznał, iż w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania nie doszło do naruszenia prawa. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 38 ust. 1pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zmianami)w związku z art. 147 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Zasiłek ten, zgodnie z ust. 2 pkt 1 powołanego przepisu ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie. Kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej- w myśl art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej wynosi 461 zł. Przy ustalaniu wysokości świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku okresowego, zważywszy, że świadczenie to w systemie pomocy społecznej ma charakter obligatoryjny, ustawodawca nakazał wziąć pod uwagę dwa czynniki odnoszące się do sytuacji dochodowej osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia: tzw. kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, którego wysokość określa ustawa, wynoszące 461 zł oraz dochód osoby w rozumieniu art. 6 pkt 4 ustawy o pomocy społecznej czyli dochód rzeczywiście uzyskiwany. Kolegium, wbrew zarzutom skarżącego, prawidłowo uznało go za osobę samotnie gospodarującą, dla której ustawowe kryterium dochodowe jest jedynym, uzależnionym od dochodu, wyznacznikiem wysokości zasiłku okresowego, jaki organ może przyznać nie naruszając bezwzględnie obowiązujących w tym zakresie przepisów ustawy. Skarżącemu przyznano zasiłek okresowy w wysokości [...] zł, co stanowiło w roku 2005 minimalną kwotę tego świadczenia, a wysokość tej kwoty ustawodawca określił w art. 147 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. W myśl tego przepisu, w 2005 r. minimalna wysokość zasiłku okresowego wynosiła w przypadku osoby samotnie gospodarującej - 30 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. Skoro F.S. nie posiadał żadnego dochodu, to prawidłowo ustalona wysokość zasiłku okresowego w kwocie minimalnej stanowiła 30% kryterium dochodowego czyli 30% kwoty [...] zł, co stanowiło [...] zł. Wskazanie w przepisach ustawy, co wynika z sugestii skarżącego, iż w przypadku braku dochodu świadczenie należy obliczyć biorąc pod uwagę jedynie wysokość kryterium dochodowego stanowiłoby nadmierną kazuistykę przepisów, gdyż przyjęty przez organy sposób obliczenia kwoty minimalnej zasiłku wynika z szeroko pojętych zasad logiki prawniczej, mającej istotne znaczenie w procesie stosowania prawa. F.S. w skardze na decyzję Kolegium pośrednio kwestionuje również wysokość przyznanego świadczenia. Zauważyć jednak należy, że przyznanie zasiłku okresowego w minimalnej wysokości 0- na co zwróciło uwage w swojej decyzji Kolegium- jest skutkiem niewystarczających, w stosunku do potrzeb, środków budżetowych przeznaczonych na pomoc społeczną. Wskazał na to organ I instancji w piśmie skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], przekazującym odwołanie F.S. W ocenie Sądu przytoczone przez organ I instancji w piśmie z dnia [...] r. motywy przyznania świadczenia w minimalnej wysokości stanowią wiarygodne uzasadnienie dla przyznania świadczenia w minimalnej wysokości, albowiem niewystarczająca ilość środków finansowych przeznaczanych w budżetach gmin na pomoc społeczną w stosunku do ilości osób tej pomocy potrzebujących jest faktem powszechnie znanym. Nie może jednak, w ocenie Sądu, mieć miejsca sytuacja, w której istotne motywy uzasadnienia odnoszące się do wysokości przyznanej pomocy, przenoszone są do treści korespondencji prowadzonej pomiędzy organami obu instancji. Organ odwoławczy, którego zadaniem jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy uznał zasadność tych twierdzeń i dokonał prawidłowej oceny wysokości przyznanego świadczenia na tle sytuacji finansowej Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] oraz występujących w gminie potrzeb podopiecznych tej jednostki. Sąd podziela pogląd wyrażony w decyzji Kolegium, iż ośrodki pomocy społecznej nie mają ustawowego obowiązku zaspokajania wszystkich uzasadnionych potrzeb osób, które o przyznanie świadczeń się ubiegają. Istotą pomocy społecznej jest wspieranie finansowe i rzeczowe osób, które znalazły się w trudnej sytuacji bytowej lub zdrowotnej z przyczyn określonych w ustawie. Należy zatem odróżnić przyznawanie pomocy w sytuacjach określonych w ustawie o pomocy społecznej, od zapewnienia pełnych środków utrzymania, co byłoby sprzeczne z założeniami ustawy. Z akt administracyjnych sprawy wynika jednoznacznie, że skarżący otrzymuje pomoc finansową z ośrodka pomocy społecznej w formie innych świadczeń (zasiłki celowe, zasiłek stały) i stąd też uznać należy, że zgodnie z założeniami ustawy, są one wystarczające do przezwyciężenia trudności, z którymi boryka się skarżący ze względu na brak pracy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami adm8inistracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) skargę oddalił.