II SA/Sz 976/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w osobie referendarza sądowego Bożeny Gonzalez Perea (spr.), po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. i J. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Ich skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy P. i J. C. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sz. z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji ustalającą opłatę planistyczną w kwocie 7.215,96 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu stosunkowego od skargi w kwocie 289 zł, skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wskazali, że ich miesięczne dochody wynoszą 2.477,16 zł, jednakże spłacają kilka kredytów oraz ponoszą bieżące koszty utrzymania domu, a jedynym ich majątkiem jest samochód osobowy Fiat 600 kupiony na raty. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 27 października 2007 r. wnioskodawcy przedłożyli dowody potwierdzające wydatki na utrzymanie domu z których wynika, że wydatki te wynoszą ok. 130 zł miesięcznie, fakturę za telefon komórkowy za sierpień 2007 r. na kwotę 41,64 zł i za wrzesień 2007 r. na kwotę 91,56 zł. Przedłożyli ponadto faktury za usługi telekomunikacyjne z TP SA za sierpień 2007 r. na kwotę 170,39 zł, za wrzesień 2007 r. na kwotę 326,24 zł i za października 2007 r. na kwotę 130,89 zł. Wnioskodawcy oświadczyli ponadto, że kredyty bankowe zaciągnęli na remont domu w którym mieszkają. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku, gdy strona znajduje się w bardzo trudnym położeniu materialnym i ze względu na okoliczności życiowe jest pozbawiona środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Może być wiec stosowane jedynie w przypadku osób rzeczywiście ubogich, dla których uiszczenie kosztów sądowych oznaczałoby konieczność drastycznego uszczuplenia środków przeznaczonych na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Koszty sądowe obciążające skarżących w sprawie, sprowadzają się w obecnym stadium postępowania do opłacenia wpisu od skargi wynoszącego 289 zł. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że skarżący uzyskują stały miesięczny dochód wynoszący 2477,16 zł netto miesięcznie. Na kwotę tę składa się emerytura skarżącego wynosząca 1181,62 zł miesięcznie, emerytura skarżącej wynosząca 1075,89 zł miesięcznie, oraz wynagrodzenie za pracę skarżącego (1/4 etatu) w kwocie 219,65 zł. Skarżący nie mają żadnych oszczędności a jedynych ich majątkiem jest samochód osobowy Fiat 600. Ponadto skarżących obciążają następujące kredyty: w banku PKO BP w kwocie 22.808 zł, w H.S.B.C. Bank Polska SA w kwocie 25.072 zł, w Santander Consumer Bank SA w kwocie 32.976 zł. Z przedłożonych przez skarżących wyciągów z rachunku bankowego wynika, że miesięczna wysokość rat kredytów wynosi 1352,2 zł. Wnioskodawcy oświadczyli, że kredyty zaciągnęli na remont domu który kupili w 1991 r. w którym obecnie mieszkają. Dom ten wraz z gospodarstwem o pow. 0,4357 ha przekazali w 2005 r. córce w drodze darowizny, jednakże córka mieszka za granicą a koszty utrzymania domu ponoszą skarżący. Z przedłożonych dowodów wynika, że miesięczne koszty utrzymania domu wynoszą ok. 130 zł. Pozostałe wydatki to raty kredytów bankowych oraz wydatki na telefon. Mając na uwadze opisany wyżej stan faktyczny należy stwierdzić, że wnioskodawcy nie wykazali w sposób przekonujący, że znajdują się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby ich do przyznania prawa pomocy. Miesięczny dochód uzyskiwany przez skarżących pozwala na opłacenie kosztów sądowych, bez narażenia na poniesienie uszczerbku utrzymania koniecznego. Kwestia, że skarżący mają inne wydatki (np. na kredyty bankowe czy wysokie rachunki telefoniczne) które ograniczają ich zdolności płatnicze nie oznacza jeszcze, że znajdują się w sytuacji materialnej, która uprawniałaby ich do korzystania z pomocy państwa w postaci przyznania prawa pomocy, które ma co do zasady charakter wyjątkowy. Nie można zgodzić się z sytuacją, w której wydatki strony ponoszone na cele inne niż służące zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych (np. spłata samochodu i kredytów zaciągniętych na remont domu następnie zbytego w drodze nieodpłatnej czynności prawnej) miałyby mieć pierwszeństwo przed obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych wynikających z ustawy. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 254 § 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.