II SA/Sz 979/09
PostanowienieWSA w Szczecinie2009-09-18
Skład orzekający: Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynności organu egzekucyjnego, takie jak upomnienie, tytuł wykonawczy i zajęcie rachunku bankowego, może być wniesiona bezpośrednio do sądu administracyjnego, czy też wymaga wcześniejszego wyczerpania drogi postępowania administracyjnego poprzez wniesienie zarzutów?Ratio decidendi
Sąd administracyjny odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną. Stwierdzono, że upomnienie, tytuł wykonawczy oraz zajęcie rachunku bankowego nie są aktami lub czynnościami podlegającymi bezpośredniej kontroli sądu administracyjnego w rozumieniu art. 3 P.p.s.a. W przypadku upomnienia wskazano, że nie jest ono środkiem zaskarżenia. W odniesieniu do tytułu wykonawczego i zajęcia rachunku bankowego, sąd podkreślił, że dłużnikowi przysługuje prawo wniesienia zarzutów do organu egzekucyjnego, a dopiero po wyczerpaniu tej drogi można mówić o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego.Stan faktyczny
A. C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na czynności Prezydenta Miasta związane z postępowaniem egzekucyjnym dotyczącym opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania. Skarżąca kwestionowała upomnienie, tytuł wykonawczy oraz zajęcie rachunku bankowego, podnosząc m.in. argumenty o posiadaniu ważnych biletów parkingowych i braku skutecznego doręczenia zawiadomień. Prezydent Miasta wniósł o oddalenie skargi, wskazując na podstawę prawną obowiązku opłaty i tryb postępowania egzekucyjnego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder po rozpoznaniu w dniu 18 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym skargi A. C. na czynność Prezydenta Miasta w przedmiocie prowadzonego postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a odrzucić skargę
Pismem z dnia [...] r. A. C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] za pośrednictwem organu na następujące czynności dokonane przez Prezydenta Miasta [...]
1/ wystawienie upomnienia nr Up [...] z dnia [...] r.;
2/ wystawienie tytułu wykonawczego SPP/3.[...] z dnia [...] r.;
3/ zajęcie prawa majątkowego ze wspólnego rachunku bankowego.
W uzasadnieniu skargi, A.C. podniosła, że w miejscach parkowania wymienionych w upomnieniu nr UP [...] z dnia [...] r. obejmującym okres od [...] r. do [...] r. posiadała ważne, wypisane bilety, poza ul.[...] , odnośnie której po otrzymaniu ww. upomnienia uiściła opłatę wraz z kosztami upomnienia. Ponadto skarżąca podniosła, że nie poinformowano jej o żadnych środkach odwoławczych przysługujących jej po otrzymaniu upomnienia. Odnosząc się do sposobu doręczenia zawiadomień o nieopłaconym postoju skarżąca podniosła, iż są one nieskuteczne, bowiem ona nie otrzymała żadnego z nich, a w miejscach w których parkowała, wypełniała bilety postojowe, lecz po upływie tak długiego okresu czasu, nie jest w stanie ich przedłożyć, ponieważ żaden przepis prawa nie nakłada obowiązku ich przechowywania.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta [...] , wniósł o jej oddalenie, wskazując, że postępowanie egzekucyjne wobec majątku skarżącej było prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego SPP/3.[...] , obejmującego zaległość z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacone postoje w strefie płatnego parkowania.
Na tej podstawie dokonano też zajęcia rachunku bankowego skarżącej. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego skarżąca odebrała w dniu [...] r.
Odnosząc się do obowiązku opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania, organ podał, że zgodnie z art. 13 ust. 1 i art. 13 f ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 z póżn.zm) obowiązek uiszczenia wynikłych z tych przepisów opłat winien być realizowany niezwłocznie po wystąpieniu stanu faktycznego (zaparkowanie w strefie płatnego parkowania).
W dalszej części organ wskazał, że zawiadomienie o nieopłaconym postoju umieszczane za wycieraczką pojazdu nie jest mandatem karnym, a jedynie dokumentuje ten fakt oraz informuje użytkownika pojazdu o powstałym z mocy prawa obowiązku dokonania opłaty dodatkowej, lecz nie nakłada tego obowiązku. Również żaden przepis prawa nie nakazuje doręczenia zawiadomienia "za potwierdzeniem odbioru".
Odnośnie podniesionego przez skarżącą zarzutu dot. braku pouczenia oraz odpowiedzi przez wierzyciela na pismo w sprawie upomnienia, organ wyjaśnił, że doręczenie upomnienia jest czynnością faktyczną poprzedzającą wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują możliwości wniesienia środka zaskarżenia na przesłane przez wierzyciela upomnienie, jak też nie nakładają na wierzyciela obowiązku ustosunkowania się do stanowiska zobowiązanego. Po wszczęciu egzekucji administracyjnej zobowiązanej służy prawo wniesienia zarzutów, o czym skarżąca została pouczona w doręczonym tytule wykonawczym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1/ decyzje administracyjne,
2/ postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
3/ postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4/ inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
5/ akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6/ akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7/ akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8/ bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Przedmiotem zaskarżenia do Sądu są następujące czynności dokonane przez Prezydenta Miasta [...] w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego z tytułu nieopłacenia opłaty dodatkowej z tytułu postoju w strefie płatnego parkowania
- upomnienie Nr Up [...] z dnia [...] r.,
- tytuł wykonawczy SPP [...] r. z dnia [...] r.,
- zajęcie prawa majątkowego ze wspólnego rachunku bankowego.
Odnośnie skargi w części dot. upomnienia, wskazać należy, że wydane ono zostało przez organ na podstawie art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954), zgodnie z którym egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Celem doręczenia upomnienia jest skłonienie zobowiązanego do dobrowolnego wykonania obowiązku, bez potrzeby wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewiduje możliwości wniesienia środka zaskarżenia na upomnienie przesłane przez wierzyciela, ani nie nakłada na wierzyciela obowiązku ustosunkowania się do stanowiska zobowiązanego. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie siedmiu dni od doręczenia upomnienia i to na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego (art. 26 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).
W tej sytuacji, do upomnienia nie można odnosić zarzutów, które przedstawiła skarżąca, ponieważ można je formułować dopiero na etapie stricte postępowania egzekucyjnego. Przyjmują one wtedy postać zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 33 ww. ustawy), rozpoznawanego przez organ egzekucyjny w trybie art. 34.
Upomnienie nie stanowi rozstrzygnięcia władczego o sytuacji prawnej osoby do której zostało skierowane, lecz jedynie przypomina, że określony obowiązek już istnieje i należy go zrealizować. W tym znaczeniu brak mu cech postanowienia, decyzji, aktu czy czynności, o których mowa w art. 3 P.p.s.a., podlegających kontroli sądu administracyjnego.
Wobec niezrealizowania przez A.C. obowiązku nałożonego upomnieniem Prezydent Miasta [...] w dniu [...] r. wystawił tytuł wykonawczy SPP/[...] , którą to czynność kwestionuje skarżąca w drugim punkcie skargi.
Odnosząc się do powyższego, należy wskazać, że tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym wystawionym przez wierzyciela, niezbędnym do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego( art. 26 § 1 i 5 ww. ustawy). Nie został on objęty zakresem art. 3 § 2 P.p.s.a., nie jest on bowiem ani decyzją ani postanowieniem. Tytuł wykonawczy nie rozstrzyga żadnej sprawy administracyjnej, jest wyłącznie dokumentem w którym wierzyciel wnioskuje o wszczęcie egzekucji z wymienionych w tytule należności.
Jednakże przeciwko tytułowi wykonawczemu, zgodnie z zawartym w nim pouczeniu, przysługuje dłużnikowi prawo wniesienia zarzutów do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od jego doręczenia. Przez wniesienie zarzutów właściciel pojazdu ma zagwarantowaną możliwość obrony swoich praw. Oceny zasadności zarzutu dokonuje wierzyciel, jego ocena podlega kontroli organu II instancji, a następnie sądu administracyjnego. Opisanego trybu skarżąca nie wyczerpała, dlatego w tym zakresie skarga również podlega odrzuceniu.
Taki tryb postępowania obowiązuje również odnośnie skargi na czynności egzekucyjne polegające na zajęciu rachunku bankowego. Po otrzymaniu zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego, dłużnikowi przysługuje w trybie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji prawo wniesienia zarzutów na dokonaną czynność. Postępowanie administracyjne prowadzone w tym przedmiocie jest dwuinstancyjne i musi poprzedzać wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Powyższy tryb nie został przez skarżącą dochowany.
Końcowo, odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego braku regulacji prawnych dotyczących umieszczania przez pracowników Strefy Płatnego Parkowania w [...] zawiadomienia o nie uiszczeniu opłaty za postój w Strefie wskazać należy, że zawiadomienia te nie są pismami w rozumieniu przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Ze względu na to, że obowiązek uiszczenia opłaty za postój w wyznaczonej strefie wynika z mocy przepisów prawa ( ustawy o drogach publicznych – art. 13 oraz obowiązujących aktów prawa miejscowego- uchwał Rady Miasta [...] w przedmiotowym zakresie, opublikowanych w wojewódzkim dzienniku urzędowym), obowiązek ten nie wymaga konkretyzacji w drodze indywidualnej decyzji administracyjnej. Uregulowanie zatem w stosownej uchwale Rady Miasta kwestii doręczania zawiadomień o nie uiszczonej opłacie za postój oraz obowiązku wniesienia opłaty dodatkowej oraz uzależnianie możliwości wyegzekwowania opłaty od skuteczności doręczenia zawiadomienia, jak tego domaga się skarżąca, byłoby nieuprawnione.
Mając na uwadze powyższe w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. skargę na opisane czynności organu jako niedopuszczalną należało odrzucić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło