II SA/Sz 979/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. Z. i Z. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. Z. i Z. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy W. i Z.Z. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II skarżący zostali wezwani do uiszczenia wpisu sądowego należnego od złożonej skargi w kwocie 200 zł. W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia [...] r. skarżący wskazali na bardzo trudną sytuację materialną swojej rodziny oraz oświadczyli, że uiszczenie powyższej kwoty byłoby dla nich nadmiernym wysiłkiem. Ponadto skarżący podnieśli, że z powodu braku środków do życia uprawiają ziemię w swoim gospodarstwie wyłącznie na własne potrzeby żywieniowe. Sąd zarządzeniem z dnia [...] r. wezwał skarżących do sprecyzowania powyższego pisma poprzez oświadczenie, czy intencją W. i Z.Z. jest zakwestionowanie zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, czy też uzyskanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu z uwagi na trudną sytuację materialną. W odpowiedzi W. i Z.Z. złożyli wniosek, sporządzony na urzędowym formularzu PPF, o przyznanie prawa pomocy. Uzasadniając swój wniosek skarżący podali, że są zadłużeni i nie mają środków. Ponadto wskazali, że W.Z. przeszła w [...] r. operację [...], z kolei Z.Z. został skierowany na sanatoryjne leczenie [...]. Wnioskodawcy oświadczyli, że pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z dwiema córkami, z których jedna jest studentką [...] roku, natomiast druga uczennicą liceum. Są właścicielami domu o powierzchni [...] m2 oraz mieszkania o powierzchni [...] m2, a także nieruchomości rolnej o powierzchni [...] hektarów. W dalszej części wniosku podali, że nie posiadają żadnych środków pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych. Źródłem utrzymania rodziny jest dochód w kwocie ok [...] tysięcy zł rocznie osiągany przez skarżących z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego ([...] hektarów przeliczeniowych). Zarządzeniem Sądu z dnia 3 listopada 2011 r. skarżący zostali wezwani do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych dokumentów t.j.: - wyciągów lub wykazów z posiadanych przez skarżących oraz członków rodziny kont bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, -zaświadczenia właściwego urzędu gminy o rocznej dochodowości z gospodarstwa rolnego lub zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów za rok [...] oraz I półrocze [...] r. - dowodów (kopii rachunków) potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania takich jak, np: czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz oraz telefon – za ostatnie 3 miesiące, - oświadczenia, czy korzystają z dotacji związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, jeżeli tak to do nadesłania decyzji potwierdzającej ten fakt, - oświadczenia, czy córka E.Z. uczy się, czy też jest zatrudniona jeżeli tak, wówczas należy przedstawić zaświadczenia odpowiednio uczelni, bądź pracodawcy; -złożenia oświadczenia, czy skarżący wnoszą o przyznanie prawa pomocy tylko w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, czy też o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego - w terminie 14 dni, od dnia otrzymania niniejszego wezwania pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy. Przesyłka sądowa zawierająca powyższe wezwanie została, z uwagi na niemożność jej osobistego doręczenia skarżącym, złożona w placówce pocztowej dnia 9 listopada 2011 r., o czym powiadomiono skarżących umieszczając stosowne zawiadomienie (awizo) na drzwiach adresatów. Powtórnego awiza dokonano dnia 17 listopada 2011 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. [...]). Ponieważ skarżący, nie odebrali przesyłki, urząd pocztowy dnia 25 listopada 2011 r. zwrócił przesyłkę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z adnotacją "nie podjęto w terminie". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że mimo nie wskazania przez wnioskodawców na urzędowym formularzu PPF zakresu, w jakim wnoszą o przyznanie prawa pomocy, Sąd przyjął, stosownie do treści zarządzenia Sądu z dnia 12 października 2011r., że wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskujący o taką pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Natomiast w zakresie całkowitym – gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1). Podkreślenia wymaga, że na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. W myśl art. 255 ustawy – jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Wezwanie zaś skierowane do skarżących, w trybie powołanego przepisu, o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych dokumentów i oświadczeń oznaczało, że dane zawarte we wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF nie wystarczały do wolnej od wątpliwości oceny sytuacji majątkowej wnioskodawców. Stosownie do treści art. 73 wskazanej wyżej ustawy w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 12 lutego 2009 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2009 r. Nr 53, poz. 433) w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w artykułach 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy umieszczając jednocześnie - w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe - zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Stosownie do § 4 powołanego przepisu doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. W niniejszej sprawie skarżący nie odebrali przesyłki, pomimo jej dwukrotnego prawidłowego awizowania przez Pocztę Polską tj. w dniu 9 listopada 2011 r. oraz 17 listopada 2011 r. Zatem należy stwierdzić, iż skuteczne doręczenie wezwania nastąpiło dnia 23 listopada 2011 r., tak więc czternastodniowy termin, zakreślony przez Sąd, do nadesłania dokumentów upłynął dnia 7 grudnia 2011 r., jednakże wnioskodawcy w zakreślonym terminie nie nadesłali dodatkowych dokumentów. W tej sytuacji wnioskodawcy nie wyjaśnili kwestii związanych z rzeczywistym dochodem osiąganym z gospodarstwa rolnego, nie przedstawili też żadnych wyciągów z rachunków bankowych własnych oraz osób prowadzących z nimi wspólne gospodarstwo domowe, uniemożliwiając dokonanie oceny ich rzeczywistego stanu majątkowego oraz dochodów (por. postanowienie NSA z dnia 17 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1521/04, publ. na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc powyższe pod uwagę należy podnieść, że wnioskodawcy nie wykazali, że faktycznie znajdują się w sytuacji uzasadniającej przyznanie im prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wobec powyższego należało, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w postanowieniu.