II SA/Sz 98/09
PostanowienieWSA w Szczecinie2009-08-10
Skład orzekający: Monika Bieńkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona jest już zwolniona z tych kosztów z mocy ustawy?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym lub częściowym może być uwzględniony tylko wtedy, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów. Jeśli strona jest już zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy (np. w sprawach z zakresu pomocy społecznej), nie może wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów, które i tak na niej nie ciąży. W takiej sytuacji wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należy oddalić jako bezzasadny. Niemniej jednak, prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać przyznane, jeśli sytuacja materialna strony uzasadnia takie rozwiązanie.Stan faktyczny
Skarżący A. J. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku stałego, która została oddalona wyrokiem WSA. Następnie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w celu sporządzenia skargi kasacyjnej, wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
I. Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. II. Ustanowiono adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego p o s t a n a w i a: I. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić adwokata
Wyrokiem z dnia 6 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę A. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...], którą organ uchylił w całości decyzję organu I instancji z dnia [...]r. odmawiającą przyznania stronie zasiłku stałego w okresie od dnia [...]r. do dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
W dniu [...]r. skarżącemu został doręczony odpis wyroku wraz z uzasadnieniem, a w dniu [...]r. A. J. wystąpił o przyznanie adwokata w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od wydanego rozstrzygnięcia w sprawie.
We wniosku przesłanym na formularzu PPF skarżący A. J. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, posiadany majątek stanowi ¼ część domu o pow. [...] m2, który wymaga kapitalnego remontu. Miesięczny dochód wnioskodawcy wynosi [...]zł i składa się na niego zasiłek stały w kwocie [...]zł oraz zasiłek opiekuńczy z powodu niepełnosprawności w wysokości [...]zł.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy).
W przedmiotowej sprawie zastosowanie będzie miał art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.
Przedmiot niniejszej sprawy dotyczy zasiłku stałego, a więc mieści się w zakresie ww. ustawowego zwolnienia od kosztów. Strona wystąpiła o zwolnienie jej od kosztów sądowych, od których to ponoszenia jest zwolniona z mocy ustawy.
Skarżący jest zatem w niniejszej sprawie zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych z mocy ustawy, a obowiązek uiszczenia kosztów jest jedną z koniecznych przesłanek przyznania zwolnienia od tego obowiązku na mocy postanowienia sądu. Ponieważ na skarżącym obowiązek ten nie ciąży, nie jest możliwe wykazanie, iż nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych w zakresie całkowitym lub częściowym bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Dlatego na podstawie art. 246 § 1 wniosek w tej części jako bezzasadny należało oddalić.
Na podstawie art. 262 cytowanej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Mając na uwadze wysokość dochodów wnioskodawcy, a także Jego sytuację materialną należy uznać, że zachodzą przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata na podstawie art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W związku z powyższym należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło