II SA/Sz 980/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 31 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. W.-W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty opłaty adiacenckiej p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na formularzu PPF B. W.-W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] r. w sprawie odmowy rozłożenia na raty opłaty adiacenckiej w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wniosku podała, że jej sytuacja majątkowa nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych niniejszej sprawy. Jedyne źródło jej dochodu stanowi renta rodzinna po zmarłym mężu, która częściowa zajęta jest przez komornika. Wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie ma nikogo na utrzymaniu. Posiadany majątek stanowi mieszkanie o powierzchni [...] m2 oraz udział w działkach położonych w [...]. Miesięczny dochód skarżącej po potrąceniu przez komornika kwoty [...] zł stanowi kwota [...] zł netto. Do formularza PPF B. W.-W. załączyła kserokopię decyzji o waloryzacji wojskowej renty rodzinnej z której wynika, iż świadczenie to wynosi [...] zł, z czego pobierana jest kwota z aktualnych tytułów wykonawczych w wysokości [...] zł, do wypłaty przysługuje miesięcznie kwota [...] zł. Nadto skarżąca załączyła zestawienia wyliczenia miesięcznych opłat za mieszkanie, z którego wynika, iż wynosi ono [...] zł plus składka na fundusz remontowy w wysokości [...] zł, rachunki opłat za gaz, prąd, telefon, z których wynika, iż miesięcznie wynoszą one odpowiednio: [...] zł, [...] zł i [...] zł. Wezwaniem referendarza sądowego z dnia [...] r. B. W. – W. została zobowiązana do nadesłania w terminie 7 dni, od daty doręczenia niniejszego wezwania pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy : - kserokopii decyzji Burmistrza ustalającej opłatę adiacencką z dnia [...] r., - kserokopii decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za rok [...] i [...], - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na zakup lekarstw w okresie ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia dotyczącego zbycia działki lub działek powstałych z dokonanego podziału, jeżeli działki zostały zbyte to przedłożenie kserokopii aktu notarialnego potwierdzającego ten fakt, - wyciągów z posiadanych kont bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy. W odpowiedzi na ww. zobowiązanie referendarza sądowego, skarżąca oświadczyła, iż nie może przedłożyć rachunków potwierdzających wydatki ponoszone na zakup lekarstw, ponieważ ich nie posiada, równocześnie podała, iż comiesięcznie zmuszona jest do nabycia następujących leków: [...]. Nadto skarżąca przedłożyła kserokopię decyzji Burmistrza z dnia [...] odmawiającą umorzenia odsetek ustawowych od opłaty adiacenckiej ustalonej decyzją z dnia [...] r. w wysokości [...] zł, kserokopię decyzji z tej samej daty odmawiającej rozłożenia na raty spłaty opłaty adiacenckiej w wysokości [...] zł ustalonej decyzją z dnia [...] r., kserokopii decyzji z dnia [...] r. w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za [...] rok, decyzji o odpowiedzialności spadkobierców z dnia [...] r., kserokopię recepty oraz wyciąg z konta bankowego w Banku A. za okres od [...] do [...] r. Oświadczenia dotyczącego sprzedaży działek skarżąca nie złożyła. Referendarz sądowy, oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, zważył: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Jednocześnie w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., ustawodawca uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem ( np. do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Z powyższego wynika, że strona dochodząca swych praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucje prawa pomocy. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie, "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, co oznacza, iż zobowiązana była do wykazania, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przedstawione przez stronę informacje nie dają jednak podstaw do twierdzenia, iż skarżącą zaliczyć można do kręgu osób, którym przypisać można stopień ubóstwa, warunkujący przyznanie prawa pomocy. Przede wszystkim należy wskazać, iż skarżąca oświadczyła, że dysponuje miesięcznie dochodem w wysokości [...] zł. Tymczasem z przesłanego wyciągu konta z Banku A. wynika, że skarżąca posiada jeszcze [...] inne rachunki bankowe z których dokonuje wpłat na ww. konto w Banku A. Dodatkowo otrzymuje od syna M. miesięcznie kwotę w wysokości [...] zł. Miesięcznie ponoszone wydatki związane z utrzymaniem mieszkania wynoszą ok. [...] zł., zatem skarżącej pozostaje kwota [...] zł. Wnioskodawczyni wraz z synami jest współwłaścicielką [...] działek położonych w [...], które jak sama oświadczyła są przeznaczone na sprzedaż. W świetle powyższego należało przyjąć, że złożony przez B. W.-W. wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie w oparciu o powołaną przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Podsumowując w ocenie referendarza sądowego wysokość posiadanego dochodu oraz posiadany majątek pozwalają na przyjęcie, że skarżąca jest w stanie ponieść koszty związane z prowadzoną sprawą, które na obecnym etapie postępowania wynoszą [...] zł tytułem wpisu od skargi. Skarżąca nie należy do osób pozbawionych środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Jej sytuacji majątkowej nie można utożsamiać z sytuacją osób nie osiągających żadnego dochodu lub też osiągających dochód niewystarczający na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.