II SA/Sz 983/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Asesor WSA Kazimierz Maczewski /spr./ Protokolant Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2006 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania do domu opieki społecznej o d d a l a skargę W dniu [...] R. M. złożył do Ośrodka Pomocy Społecznej wniosek o umieszczenie go w Ośrodku Opiekuńczym , motywując wniosek faktem, iż jest osobą w podeszłym wieku, bez ręki i schorowaną, w związku z czym nie może "podołać w realizowaniu obowiązków życiowych". Z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez OPS wynika, że R. M. jest osobą samotnie gospodarującą, która ze względu na stan zdrowia ([...]) ma problemy z wykonywaniem niektórych codziennych czynności – z tego powodu zaproponowano wnioskodawcy pomoc w formie usług opiekuńczych, na co R. M. nie wyraził zgody. Decyzją z dnia [...] kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej - działając z upoważnienia Burmistrza Miasta – odmówił skierowania R. M. do domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu decyzji, stwierdzono, że zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej przysługuje "osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych". Wobec dokonanych w wywiadzie środowiskowym ustaleń, organ I instancji uznał, iż stan zdrowia R. M. nie powoduje konieczności umieszczenia w domu pomocy społecznej. W odwołaniu od tej decyzji R. M. podniósł, że decyzja jest bezzasadna i nieludzka, bowiem niewłaściwie oceniono stan jego zdrowia oraz dokonaną przez niego rezygnację z usług opiekuńczych – z usług tych zrezygnował, będąc przekonany o skierowaniu go do domu pomocy społecznej. Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając swą decyzję organ odwoławczy przytoczył treść przepisu art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej oraz powołał się na ustalenia organu I instancji, stwierdzając, że [...] R. M. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, otrzymuje świadczenia emerytalne w wysokości [...] zł, a jego żona w [...] bieżącego roku została umieszczona w DPS . Wskazując na ustalenia wywiadu środowiskowego organ odwoławczy stwierdził także, iż R. M. ze względu na stan zdrowia ma trudności w samodzielnym funkcjonowaniu, wobec czego zaproponowano mu pomoc w formie usług opiekuńczych, jednak nie wyraził on zgody na tę formę pomocy. W tej sytuacji organ odwoławczy uznał, że odmowa skierowania R. M. do domu pomocy społecznej jest zasadna, znajdująca oparcie w przepisie art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Jednocześnie Kolegium podkreśliło, że dom pomocy społecznej jest placówką przeznaczoną dla osób najbardziej tego potrzebujących, znajdujących się w skomplikowanej sytuacji życiowej, dla których po wyczerpaniu wszystkich możliwości pomocy dostępnych w środowisku jedynym wyjściem staje się umieszczenie w placówce pobytu zapewniającej całodobową opiekę i pielęgnację. Ponadto Kolegium poinformowało wnioskodawcę, że pomimo wcześniejszej odmowy przyznania usług opiekuńczych może on wystąpić do OPS o przyznanie tej formy pomocy. Skarżąc decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie R. M. wniósł o jej zmianę lub uchylenie, zarzucając w uzasadnieniu skargi, iż podjęta przez Ośrodek Pomocy Społecznej decyzja nie uwzględnia warunków zamieszkiwania skarżącego ([...]), a także jego faktycznego stanu zdrowia, tj. [...] - ograniczającego możliwość poruszania się. O złym stanie zdrowia skarżącego świadczy jego waga, wynosząca [...] kg. Ponadto skarżący wskazał, że umieszczenie go w Domu Pomocy Społecznej umożliwiłoby mu kontaktowanie się z przebywającą tam żoną. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do uznania, iż zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. W dniu [...] skarżący przedłożył do akt sądowych aktualne zaświadczenie lekarskie o stanie jego zdrowia i kartę informacyjną z leczenia szpitalnego w okresie od [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy te sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takie określenie kompetencji Sądu skutkuje tym, że w przypadku stwierdzenia, iż decyzja dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi, mającymi postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub postępowania administracyjnego, Sąd eliminuje z obrotu prawnego taką wadliwą decyzję – w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia – poprzez jej uchylenie lub stwierdzenie jej nieważności. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego doprowadziła do stwierdzenia, że decyzja ta jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa, a skarga nie jest zasadna. Sąd nie znalazł bowiem podstaw do uznania, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy – co pozwoliłoby, w myśl przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a., na uchylenie tej decyzji w całości lub w części. Należy stwierdzić, że zgodnie z przepisem art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) - mającym w niniejszej sprawie znaczenie zasadnicze - prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej przysługuje "osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych". Z przepisu tego wynika zatem, że umieszczenie osoby w domu pomocy społecznej traktowane jest przez ustawodawcę jako możliwość ostateczna, podejmowana w sytuacji, gdy zostaną łącznie spełnione wyraźnie określone w tym przepisie przesłanki. Prawo do umieszczenia w domu opieki społecznej przysługuje zatem osobie, która, po pierwsze: - wymaga całodobowej opieki (z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności), po drugie: - nie może samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, a ponadto: - nie można jej zapewnić niezbędnej pomocy, w formie usług opiekuńczych. Stwierdzić przy tym należy, że wśród tych ustawowych przesłanek, niezbędnych do umieszczenia w domu opieki społecznej, nie wymieniono (podnoszonych przez skarżącego) trudnych warunków mieszkaniowych osoby ubiegającej się o umieszczenie w d.p.s. Trudne warunki mieszkaniowe takiej osoby mogą być rozważane jedynie w ramach oceny możliwości samodzielnego funkcjonowania w codziennym życiu. Zdaniem Sądu, prawidłowa jest zawarta w zaskarżonej decyzji ocena, iż skarżący jest osobą, która ze względu na wiek i stan zdrowia ma trudności w samodzielnym funkcjonowaniu w codziennym życiu, jednak te trudności mogą być łagodzone poprzez udzielanie pomocy w formie usług opiekuńczych – nie jest zatem osobą wymagającą całodobowej opieki. W ten sposób nie zostały spełnione łącznie wszystkie trzy wymienione warunki ustawowe, a w szczególności warunek niemożliwości zapewnienia niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. Zasadnie również organ odwoławczy poinformował skarżącego, iż mimo uprzedniej rezygnacji z usług opiekuńczych, skarżący może w każdym czasie ponownie wystąpić o przyznanie takiej pomocy. W razie istotnej zmiany stanu zdrowia, która spowoduje konieczność całodobowej opieki i niemożliwość samodzielnego funkcjonowania skarżącego w codziennym życiu oraz gdy takiej samodzielności nie będzie można zapewnić w formie usług opiekuńczych, skarżący może również ponownie ubiegać się o umieszczenie w domu pomocy społecznej. Wyjaśnić także należy, iż Sąd – którego zadaniem jest zbadanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji – w ramach tej kontroli uwzględnia stan prawny i faktyczny sprawy z dnia wydawania tej decyzji, a zatem Sąd nie mógł brać pod uwagę przedłożonych przez skarżącego w toku postępowania sądowego zaświadczeń lekarskich wystawionych po wydaniu zaskarżonej decyzji. Takie zaświadczenia muszą być przedkładane organom administracji w trakcie postępowania administracyjnego, aby mogły być rozważone przy wydawaniu decyzji. Mając wszystko powyższe na względzie, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, orzeczono jak w sentencji (art. 151 p.p.s.a.).