II SA/Sz 984/08
PostanowienieWSA w Szczecinie2009-02-13
Skład orzekający: Monika Bieńkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej pomimo wezwania sądu do przedłożenia dodatkowych dokumentów?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ strona skarżąca nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej, mimo wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów. Brak wykazania, że sytuacja materialna uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a także późniejsze uiszczenie wpisu sądowego, stanowi podstawę do odmowy.Stan faktyczny
Skarżący W. i J. Ś. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładające karę za nielegalne użytkowanie budynku. Wnioskodawcy oświadczyli, że nie stać ich na poniesienie kosztów sądowych, podając przybliżone dochody i wydatki. Sąd wezwał ich do przedłożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających ich sytuację materialną, jednak skarżący nie wykonali tego wezwania. Następnie skarżący uiścili wpis sądowy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. Ś. i J. Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z Ich skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy
Skarżący W. Ś. i J. Ś. wezwani do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od złożonej skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. w przedmiocie nałożenia na skarżących kary w wysokości [...] zł z tytułu nielegalnego użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] przy ul. [...] w [...], złożyli na formularzach PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wnioskodawcy oświadczyli, że nie stać Ich na poniesienie kosztów sądowych. J. Ś. pracuje jako kierowca i z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł miesięcznie, żona nie pracuje natomiast córka zamieszkująca ze skarżącymi z pracy dorywczej osiąga dochód w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Miesięczne koszty utrzymania wynoszą : prąd [...] zł, telefon [...] zł, rata kredytu [...] zł, woda [...] zł, kredyt z zakładowego funduszu mieszkaniowego – [...] zł, opał – ok. [...] zł.
Pismem z dnia [...] r. W i J. Ś. zostali wezwani do nadesłania w terminie 7 dni od daty doręczenia :
- dowodów potwierdzających wysokość uzyskiwanych dochodów przez W. Ś, J. Ś. i M. Ś. w okresie ostatnich trzech miesięcy,
- dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie domu,
- wyciągów z posiadanych rachunków bankowych wszystkich członków rodziny,
- dowodu potwierdzającego wysokość posiadanego zadłużenia i wysokości spłacanych miesięcznie rat
pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W dniu [...] r. skarżący odebrali wezwanie, jednakże zobowiązania Sądu nie wykonali. W dniu [...] r. skarżący uiścili wpis sądowy w wysokości 400 zł.
W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. Sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a. ). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 P.p.s.a. ).
Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Strona wnosząc sprawę przed sądem powinna liczyć się z kosztami i gromadzić potrzebne środki z uzyskiwanych dochodów.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Określenie, gdy "osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy.
Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. art. 255 cyt. ustawy
Dane wskazane przez W. i J. Ś. w ocenie Sądu nie stanowiły wystarczającej i kompletnej podstawy odzwierciedlającej Ich sytuację majątkową, a tym samym uniemożliwiały dokonanie oceny możliwości płatniczych, dlatego skarżący zostali wezwani do przedłożenia dodatkowych dokumentów źródłowych.
Biorąc pod uwagę, iż skarżący nie wykonali zobowiązania Sądu a tym samym nie wykazali, że Ich sytuacja uniemożliwia poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a dodatkowo w dniu [...]r. uiścili wpis, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło