II SA/Sz 986/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki /spr./ Sędziowie: Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk–Meder Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2005r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. I. u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] r. Nr [...] II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. oddala wniosek o zwrot kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 3 pkt 17, art. 8 pkt 4, art. 12 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania S. K. od decyzji z dnia [...] r. wydanej przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] przyznającej zasiłek rodzinny na [...] D. P. - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji strona oświadczyła, że nieprawdą jest aby prowadziła wspólne gospodarstwo z ojcem dziecka D.P.. Organ odwoławczy wskazał, że S. K. we wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, złożonym w dniu [...] r. oświadczyła, że jest panną, a w skład rodziny oprócz dwójki dzieci wchodzi też D. P.. Zgodnie z art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, samotne wychowywanie dziecka oznacza, wychowywanie dziecka przez pannę, kawalera, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, wdowę, wdowca, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka. Prawo do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka nabywa osoba spełniająca łącznie te warunki czyli, że równocześnie nie pozostaje w związku małżeńskim i nie wychowuje dziecka wspólnie z ojcem lub matką dziecka. Osoba, która spełnia te warunki nabywa prawo do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, po złożeniu stosownego wniosku, a w przedmiotowej sprawie odwołująca się w złożonym wniosku potwierdziła okoliczności będące podstawą wydania zaskarżonej decyzji, tj. wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu podała, że stanowią rodzinę razem z D. P. i [...] . Należy zatem stwierdzić, że odwołująca się nie jest osobą samotnie wychowująca dziecko, pozostaje bowiem w związku z D.P. i wspólnie wychowują dziecko, tworząc rodzinę zgodnie z definicją rodziny ustaloną w art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zatem spełnia tylko jeden z ustawowych warunków niezbędnych do uznania jej jako osoby samotnie wychowującej dziecko tj. nie pozostaje w związku małżeńskim. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie złożyła S. K. wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca podała, że organ pominął okoliczności istotne w przedmiotowej sprawie, a wywiad przeprowadzony przez ośrodek pomocy społecznej nie jest zgodny ze stanem faktycznym, gdyż nie zamieszkuje wraz z D. P.. Fakt odwiedzania syna przez ojca nie może być podstawą uznania, że skarżąca nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego doprowadziła do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego od dawna ustalony jest pogląd w myśl którego zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać sprawę i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, ale obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Tak więc organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. W rozpoznawanej sprawie organ przyjął, że nie spełnione zostały ustawowe warunki do przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, ponieważ S. K. wychowuje [...] D. P. nie sama lecz z jego ojcem D. P.. Wynika to, zdaniem organu odwoławczego, z treści złożonego przez zainteresowaną wniosku, w którym podała, że wraz z D. P. i [...] stanowią rodzinę. Stwierdzenie to pozostaje jednak w sprzeczności z treścią podniesionych w odwołaniu zarzutów, do których organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się. S. K. zarzuciła, że do wpisania we wniosku ojca dziecka została zmuszona, ponieważ od tego wpisu organ I instancji uzależnił przyjęcie wniosku. Ponadto podniosła, że ojciec dziecka zamieszkuje osobno i przychodzi tylko w celu spotkania się z [...] . Tak więc z ojcem dziecka nie prowadzi wspólnego gospodarstwa. Wskazane w odwołaniu zarzuty zostały podniesione również w skardze skierowanej do sądu. Zarzuty te są zasadne, ponieważ organy obu instancji z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego. Dotyczy to w szczególności okoliczności stanowiących podstawę przyznania świadczeń o które ubiega się skarżąca, a mianowicie jaka jest jej rzeczywista sytuacja życiowa tzn. czy samotnie wychowuje dziecko. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien należycie wyjaśnić wskazane okoliczności i wydać decyzję w zależności od wyników postępowania dowodowego. Jeżeli zajdzie taka potrzeba organ winien oprócz dowodu z dokumentów przesłuchać również stronę. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia zgodności z prawem Sąd zwraca uwagę, że postępowanie administracyjne ujęte jest w ramach prawnie określonego formalizmu. Odnosi się on również do oświadczeń składanych przez strony postępowania administracyjnego. Dotyczy to m.in. podpisywania dokumentów. W rozpoznawanej sprawie w części IV wniosku pod oświadczeniem służącym ustaleniu prawa znajduje się podpis wnioskodawczyni, który został następnie skreślony (k. 7 akt administracyjnych). Organ pozostawił to bez omówienia. Nie wiadomo zatem, czy podpis został złożony np. przez pomyłkę, czy też wnioskodawczyni nie sygnuje podpisem zawartego wyżej oświadczenia. Odnosząc się do wniosku skarżącej o zwrot kosztów postępowania Sąd oddalił go, ponieważ zgodnie z art. 200 P.p.s.a. stronie należy się zwrot tych kosztów ale w granicach celowego dochodzenia swoich praw. Skarżąca przyjechała do sądu taksówką nie sprawdzając wcześniej, czy istnieją z siedzibą sądu połączenia kolejowe lub autobusowe. W tej sytuacji nie jest to wydatek celowy i odmowa zwrotu kosztów przejazdu do sądu taksówką była uzasadniona. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c w zw. z art. 152 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.