II SA/Sz 989/05
WyrokWSA w Szczecinie2006-01-05
Skład orzekający: Barbara Gebel, Marzena Iwankiewicz, Kazimierz Maczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie wodnoprawne na piętrzenie wód rzeki na określonym poziomie jest zgodne z przepisami Prawa wodnego, w szczególności z art. 31 ust. 2, i czy nie powoduje szkodliwego oddziaływania na grunty sąsiednie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy i dokonały logicznych ustaleń zgodnych z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Pozwolenie wodnoprawne zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami Prawa wodnego, a szczególne korzystanie z wód rzeki nie spowoduje naruszenia art. 31 ust. 2 Prawa wodnego ani nie wpłynie negatywnie na grunty skarżącej. Zarzut naruszenia art. 125 ust. 1 Prawa wodnego również uznano za nieuzasadniony z uwagi na brak obowiązujących rozporządzeń ustalających warunki korzystania z wód.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. A. W. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty udzielającą M. K. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki, w tym na piętrzenie wody do poziomu 19,30 m npm i 19,40 m npm. Skarżąca zarzucała szkodliwe oddziaływanie piętrzenia na jej grunty. Organy administracji po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym opinii biegłego, uznały, że pozwolenie jest zasadne i nie narusza przepisów prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi S. A. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę
Decyzją z dnia [...] r. numer [...], Starosta [...] udzielił M. K. pozwolenia wodnoprawnego na:
- szczególne korzystanie z wód rzeki [...], do celów energetycznych Elektrowni
Wodnej [...] w [...] zlokalizowanej w km 0+449 + 0+454 i kanału [...], w tym na:
-piętrzenie wód rzeki [...] na istniejącym jazie w km 58+058 w [...] przy zachowaniu:
- normalnego poziomu piętrzenia eksploatacyjnego NPP = 19,30 m npm
- max. poziomu piętrzenia Max.PP = 19,40 m npm (w m-cach X-II)
- min. poziomu piętrzenia Min.PP = 19,00 m npm - w okresie wegetacyjnym
- min. poziomu piętrzenia Min.PP = 18,80 m npm - w okresach zatrzymania
pracy elektrowni wodnej,
-pobór wody powierzchniowej z rzeki [...] do napędu turbin w ilości Q = 1,0+6,0 m3/s,
-odprowadzenie uprzednio pobranej i wykorzystanej wody do celów
energetycznych, poprzez kanał [...] do rzeki [...] w km 56+610,
- wykorzystanie przepływu przez upust jazu w km 58+058 rzeki lny w ilości Q = 1,0 + 2,5 m3/s dla wytworzenia energii elektrycznej w Elektrowni Wodnej [...] w [...], po wykonaniu urządzeń służących do zamierzonego korzystania z wód rzeki [...],
- wykonanie urządzeń służących do wykorzystania przepływu przez upust jazu w km 58+050 rzeki lny do celów energetycznych Elektrowni Wodnej [...] w [...].
Od powyższej decyzji odwołała się S. A. W. zarzucając naruszenie przepisów art. 31 ust. 2 Prawa wodnego, polegające na zezwoleniu
M. K. na piętrzenie wód rzeki [...] na jazie w km 58+058 w [...] do poziomu 19,30 m npm i 19,40 m npm. Według skarżącego utrzymywanie dalszego piętrzenia wody do poziomu 19,30 m npm szkodliwie oddziaływuje na grunty wyżej położone, w szczególności od km 59+000 rzeki lny. Organ I instancji nie uwzględnił materiałów dołączonych do wniosku [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] ( zwanego dalej ZZMiUW w [...] ), które wykazywały szkodliwe oddziaływanie piętrzenia do poziomu 19,30 m npm. Organ I instancji uznał za nieprzekonujące i nieuzasadnione wnioski S. A. W., w świetle wniosku ZZMiUW w [...], o obniżenie piętrzenia do poziomu 18,80 m npm. [...] uzasadnienie zaskarżonej decyzji oparł głównie na korzystnych dla M. K. pomiarach lustra wody rzeki [...] w [...] roku. Autor "Operatu wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki [...] w celach energetycznych i piętrzenie wody na jazie w km 58+058"- W. S. - nie wykazał negatywnego oddziaływania piętrzenia do poziomu 19,30 m npm pomimo, że w opracowaniu, którego był autorem i które było podstawą wydania decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...]r. znak: [...] wykazuje między innymi grunty S. A. W. do wykupu, jako narażone na szkodliwe oddziaływanie.
Według skarżącej dowodem na szkodliwe oddziaływanie piętrzenia do poziomu 19,30 m npm są stwierdzenia zawarte w projekcie budowlanym na remont rzeki [...] na odcinku od km 59+000 do 64+500. Wniosek ZZMiUW w [...] o obniżenie piętrzenia do poziomu 18,80 m npm jest zgodny z realizowanymi od początku lat siedemdziesiątych planami inwestycyjnymi melioracji doliny rzeki [...].
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. numer [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż pobór i odprowadzanie wód powierzchniowych oraz piętrzenie śródlądowych wód powierzchniowych i korzystanie z wód do celów energetycznych jest, zgodnie z art. 37 pkt 1,4 i 5 Prawa wodnego, szczególnym korzystaniem z wód i w myśl art. 122 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Na wniosek M. K. z dnia [...]r. [...] udzielił przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego.
W trakcie postępowania, w dniu [...]r., do [...] wpłynął także wniosek Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] ( jako zakładu głównego) o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki [...], polegającego na:
- piętrzeniu wód na jazie w km 58+058 rzeki [...] w [...], maksymalnie do rzędnej 18,80 m npm przy przepływach o natężeniu do 20,10 m3/s,
- kierowaniu części przepływu rzeki lny, w węźle wodnym w [...] w okresie stałego ich piętrzenia, na kanał [...] w ilości 2,0 m3/s dla
potrzeb [...] w [...], p zachowaniu minimalnego
przepływu nienaruszalnego przez jaz o natężeniu 1,58 m/s,
- rozdziale w węźle wodnym w [...] przepływu wielkich wód o prawdopodobieństwie wystąpienia p=1 % w rzece lnie na: jaz i kolektor upustowy80% przepływu, tj. 51,36 m3/s, kanał [...] - 20% przepływu, tj. 12,84 m3/s (razem Q 1% = 64,20 m3/s).
Z uwagi na fakt, że korzystanie z wody przez Elektrownię Wodną [...] i Elektrownię Wodną [...] w [...] nie wykluczało korzystania z wody przez ZZMiUW w [...], a prawa i obowiązki stron oparte są na tej samej podstawie prawnej i w sprawach tych właściwy jest ten sam organ, [...] połączył obie sprawy do wspólnego rozstrzygnięcia.
M. K. posiadał pozwolenie wodnoprawne na piętrzenie wód rzeki [...] na jazie w km 57+400 (kilometraż rzeki według ewidencji urządzeń melioracyjnych - obecnie kilometraż [...] na jazie wynosi 58+058) do rzędnej 19,30 m npm; pogłębienie kanału [...] dla potrzeb elektrowni, pobór wody w ilości ok. 6,0 m3/s do napędu turbiny wodnej i odprowadzanie wody do kanału [...] poniżej elektrowni ( decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...]r. znak: [...] ). W związku z zamierzoną przebudową jazu przez ZZMiUW w [...], w/w decyzja została uchylona decyzją Wojewody [...] z dnia [...]r. znak: [...]. W decyzji tej udzielono - M. K. i ZZMiUW w [...] pozwolenia wodnoprawnego na odbudowę i modernizację jazu w km 57+400 rzeki [...], piętrzenie wody na jazie do rzędnej 19,30 m npm, pobór wody z [...] do celów hydroenergetycznych z odprowadzaniem wody do kanału [...]. Na zgodny wniosek stron zakładem głównym ustalono ZZMiUW w [...]. Decyzja straciła ważność dnia [...]r., tj. w toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji.
W trakcie postępowania wodnoprawnego organ l instancji przeprowadził dwie rozprawy administracyjne w dniach [...] r. i [...] r., na których nie doszło do uzgodnienia interesów stron. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu [...] r. każdy z Wnioskodawców podtrzymał swój wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, jednocześnie nie wyrażając zgody na ich rozpatrywanie jako wniosków o wspólne korzystanie z wód z rzeki [...]. ZZMiUW w [...] zastrzegł, że w przypadku udzielenia pozwolenia wodnoprawnego w zakresie wnioskowanym przez właściciela Elektrowni Wodnej [...] w [...], nie wyraża zgody na ustanowienie ZZMiUW w [...] zakładem głównym. Jednocześnie S. A. W. wyrażała swój sprzeciw stwierdzając, że utrzymywanie piętrzenia do rzędnej 19,30 m npm będzie powodować utrudnienia w eksploatacji użytków zielonych, położonych w zasięgu cofki, a utrzymywanie w miesiącach X-II rzędnej piętrzenia 19,40 m npm, będzie powodowało zalewanie tych gruntów.
Wobec powyższego, w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie,
organ odwoławczy w dniu [...] r. w drodze postanowienia znak: [...], zlecił Staroście przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego poprzez przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność wyjaśnienia wpływu piętrzenia rzeki lny w km 58+058 do poziomu 19,30 m npm i 19,40 m npm na grunty położone powyżej piętrzenia, w szczególności od km 59+000 rzeki [...].
W dniu [...] r. Starosta przesłał wraz z aktami sprawy "Opinię na temat wpływu piętrzenia wód rzeki [...] w km 58+058 do rzędnej 19,30 m npm i 19,40 m npm na grunty położone powyżej piętrzenia (w szczególności od km 59+000)" opracowaną przez prof. dr hab. inż. J. W. - rzeczoznawcę budowlanego w specjalności: wodno-melioracyjnej, w zakresie: budowli melioracji wodnych i ujęć wód. W powyższej opinii rozpatrzone zostały następujące zagadnienia:
- analiza oddziaływania na środowisko zamierzonego (od lat istniejącego) szczególnego korzystania z wód rzeki [...] do celów energetycznych i określenie, czy zamierzony sposób korzystania z wody:
- jest sprzeczny z warunkami korzystania z wód dorzecza albo z wymaganiami
ochrony zdrowia ludzi oraz środowiska,
- zapewnia wykorzystanie potencjału hydroenergetycznego rzeki w sposób
technicznie i ekonomicznie uzasadniony,
- oddziaływanie wynikające z utrzymywania zamierzonego piętrzenia na następujące
elementy środowiska: świat roślinny i zwierzęcy, gleby i wody powierzchniowe z
uwzględnieniem ich wzajemnych powiązań i oddziaływań,
- zagrożenia i korzyści wynikające z utrzymywania piętrzenia dla innych użytkowników środowiska, w tym: znaczenie piętrzenia dla utrzymywania przepływu w kanale [...], występowania zagrożenia powodziowego, utrudnienia w użytkowaniu
gruntów położonych w zasięgu cofki oraz konieczność założenia dodatkowych
obowiązków wobec osób narażonych na szkody w związku z wykonywaniem
zaskarżonego pozwolenia wodnoprawnego (poza ujętymi w zaskarżonej decyzji
Starosty [...]),
- powierzchnia gruntów (nie mających zapewnionej właściwej normy odwodnienia)
położonych w zasięgu szkodliwego oddziaływania piętrzenia, z uwzględnieniem
ich klasyfikacji glebowo-rolniczej, tj. bonitacji i kompleksów przydatności rolniczej
(w miarę możliwości), ukształtowania terenu, zwierciadła wody spiętrzonej oraz
wody w spoczynku,
- potencjalny wpływ nawożenia na eutrofizację wód [...] (w tym: zarastanie koryta) oraz zmniejszenie natężenia przepływu w korycie rzeki [...],
- ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych przez S. A. W. w odwołaniu z dnia [...]r. od decyzji Starosty [...],
- wszystkie negatywne konsekwencje dla środowiska, których nie można uniknąć, jeżeli pozwolenie zostanie udzielone, z określeniem jakie normy zostałyby wtedy naruszone oraz z uwzględnieniem aspektów ekonomicznych i społecznych (w tym udział czynnika emocjonalnego w ocenie tej szkodliwości) oraz koszty i zyski związane z zamierzonym korzystaniem z wód rzeki [...].
W pkt 9 opinii dotyczącym wszystkich negatywnych konsekwencji dla środowiska, których nie można uniknąć, jeżeli pozwolenie zostanie udzielone, prof. dr hab. inż. J. W. stwierdza, że "pozwolenie na piętrzenie wody rzeki [...] jest kontynuacją dotychczasowego pozwolenia. Nowym elementem, wynikającym z doświadczenia dziesięciu lat eksploatacji elektrowni oraz analiz hydraulicznych jest ustalenie na okres jesienno-zimowy podwyższonego o 10 cm poziomu piętrzenia na jazie. Ponieważ przy charakterystycznych dla tego okresu przepływach (wyższych o jedną trzecią od SSQ) naturalne wypełnienie koryta jest wyższe, podniesienie piętrzenia nie ma żadnego wpływu na środowisko, w każdym aspekcie. Zaniechanie piętrzenia (odmowa jego udzielenia) nie wyeliminuje zarastania koryta, zatem podstawowy czynnik utrudniający gospodarkę na użytkach zielonych nie ustąpi wraz z likwidacją piętrzenia".
Odnosząc się do zarzutów S. A. W. organ odwoławczy stwierdził, iż analizując materiał dowodowy, w tym: operaty wodnoprawne (przedłożone do wniosku M. K. i ZZMiUW w [...]), protokoły z rozpraw wodnoprawnych oraz inne dokumenty powstałe w trakcie postępowania (pisma skierowane przez właściciela Elektrowni Wodnej [...]: z dn. [...] r. - do Prezesa E.S.A. w [...] i z dn. [...]r. - do S. A. W.) oraz "Opinię na temat wpływu piętrzenia wód rzeki [...] w km 58+058 do rzędnej 19,30 m npm i 19,40 m npm na grunty położone powyżej piętrzenia (w szczególności od km 59+000)", nie można uznać, że [...] wydając zaskarżoną decyzję, uwzględnił interes tylko M. K.
Podczas rozprawy wodnoprawnej, która odbyła się [...]r., przybyli właściciele gruntów (osoby fizyczne) położonych w zasięgu cofki i nie stwierdzili występowania na ich gruntach szkód spowodowanych eksploatacją Elektrowni Wodnej [...], a także nie wnieśli sprzeciwu, co do udzielenia pozwolenia zgodnie z wnioskiem M. K.
Natomiast S. A. W. sprzeciwiła się dalszemu piętrzeniu do rzędnej 19,30 m npm, ponieważ będzie to powodowało utrudnienia w eksploatacji użytków zielonych położonych w zasięgu cofki, a utrzymywanie w miesiącach X-II rzędnej piętrzenia 19,40 m npm będzie powodowało zalewanie tych gruntów. Obniżenie piętrzenia do rzędnej 18,80 m npm, zgodnie z wnioskiem ZZMiUW i operatem wodnoprawnym opracowanym przez Spółkę B. z [...], nie będzie powodowało utrudnień w funkcjonowaniu gruntów przyległych.
Z uwagi na rozbieżny materiał dowodowy i zastrzeżenia wniesione przez mgr inż. W. S. autora operatu wodnoprawnego złożonego wraz z wnioskiem przez M. K., co do prawidłowości wyników przedstawionych w operacie przez "B." z [...], Starosta [...] zorganizował drugą rozprawę w dniu [...]r. W trakcie rozprawy przedstawiciele ZZMiUW w [...] stwierdzili, że Spółka B. z [...] w powtórnym obliczeniu cofki uzyskała wyniki podobne do tych, jakie przedstawiono w operacie wykonanym przez mgr inż. W. S., potwierdzając tym samym błąd w obliczeniach. Wyliczone przez mgr inż. W. S. rzędne zwierciadła wody rzeki [...] przy piętrzeniu na jazie do rzędnej 19,30 m npm w pełni odpowiadają pomierzonym rzędnym zwierciadła wody zawartym w pomiarze wykonanym w [...]r.
Prof. dr hab. inż. J. W. w "Opinii na temat wpływu piętrzenia wód rzeki [...] w km 58+058 do rzędnej 19,30 m npm i 19,40 m npm na grunty położone powyżej piętrzenia (w szczególności od km 59+000)" ( pkt. 8. ppkt. 2.) potwierdza, że wnioski i stawiane propozycje przedstawione w operacie "B." z [...] są obarczone istotnymi błędami:
przestawienie w operacie "B." z [...] łąk leżących w obszarze odwadnianym przez pompownię [...] jako nadmiernie uwilgotnionych w wyniku piętrzenia na jazie,
źle obliczono zwierciadło wody rzeki [...] w wyniku spiętrzenia. Przedłożone na rozprawie dokumenty porównawcze wykazały, że w obliczeniach cofki w operacie "B." z [...] popełnione zostały błędy, wyrażające się zawyżeniem rzędnych zwierciadła wody spiętrzonej w charakterystycznych punktach: ujście K. (km 60+603 rzeki lny) +0,37 m, wodowskaz [...] (km 61+225 rzeki [...]) +0,35 m, ujście kanału [...] (km 62+045 rzeki [...]) +0,31 m, wylot pompowni [...] (km 64+815 rzeki [...]) +0,22 m. Prof. dr hab. inż. J. W. stwierdza, że obliczenia cofki w operacie wykonanym przez W. S. są prawidłowe.
W opracowaniu pn. "[...] - Stargard [...] . Ekspertyza wpływu piętrzenia wody na jazie w km 57+400 rzeki [...] na stan uwilgotnienia użytków zielonych i poziom wód gruntowych w dolinie rzeki [...]" wykonanej przez "B." z [...] stwierdza się, że "Około 400 ha corocznie nie jest koszonych, głównie z uwagi na nadmierne uwilgotnienie i niemożność wprowadzenia sprzętu mechanicznego" (na zdjęciu zlokalizowano je w km 64+000, co odpowiada km 64+500 w bezpośrednim sąsiedztwie pompowni [...]), czyli w zasięgu odwodnienia pompownią.
Nie ma uzasadnienia zarzut, że Starosta wydając zaskarżoną decyzję oparł się głównie na korzystnych dla M. K. pomiarach lustra wody w m-cu [...]r. W operacie wodnoprawnym dokonano analizy warunków przepływu wód w szerokim zakresie wielkości przepływu, co potwierdza w swojej "Opinii..." prof. dr hab. inż. J. W. (pkt 8. ppkt.1.). Autor ten zaznacza, że "Dysponując niezależnym materiałem dowodowym w postaci codziennych obserwacji stanów wody w profilach wodowskazowych (sieci zakładowej ZZMiUW w [...]) i opracowanymi przez Biuro Studiów, Opinii i Ekspertyz HYDROLOGIA REGIONALNA w [...] porównano kształtowanie się stanów (i przepływów) w okresie obserwacji podczas pracy elektrowni (1995-1997), z danymi za pełny okres obserwacji (1983-1997) i wykazano istotną korelację odchyłek przepływów w latach 1995-1997 od średnich z wielolecia 1983-1997 z odchyłkami stanów w latach 1995-1997 od średnich stanów z wielolecia 1983-1997.".
Zgodnie z art. 132 ust. 2 pkt. 2 lit. c ustawy Prawo wodne, operat wodnoprawny w części opisowej powinien m.in. zawierać stan prawny nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Nie oznacza to, że operat powinien wykazywać negatywne oddziaływanie piętrzenia, na co wskazuje skarżący w odwołaniu. W operacie wodnoprawnym wykonanym przez mgr inż. W. S. znajduje się mapa ewidencyjna gruntów i wykaz użytkowników w zasięgu oddziaływania piętrzenia ( pkt 5.2. i zał. nr 3), wobec powyższego spełnione zostały wymogi w tym zakresie. Wykaz ten nie jest tożsamy z wykazem użytkowników poszkodowanych w wyniku piętrzenia, określa natomiast stan posiadania w najbardziej newralgicznym obszarze, celem umożliwienia udziału w postępowaniu wodnoprawnym właścicielom - użytkownikom tych gruntów.
Starosta zawiadamiał strony o każdym etapie toczącego się postępowania. W postępowaniu uczestniczyła znaczna część użytkowników gruntów położonych w ujściowym odcinku kanału [...], w tym również właściciele działek nr 401-405 oznaczonych w ekspertyzie "B." z [...] jako nadmiernie uwilgotnione w wyniku piętrzenia. Użytkownicy ci złożyli oświadczenia do protokołu, w obecności przedstawiciela S.A.W. uczestniczącego w rozprawie wodnoprawnej w dniu [...]r., o braku negatywnego oddziaływania piętrzenia na ich użytki zielone i nie wnieśli zastrzeżeń do udzielenia nowego pozwolenia wodnoprawnego, zgodnie z wnioskiem M. K. W związku z zamierzoną przebudową jazu w Stargardzie [...], decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Stargardzie [...] z dnia [...]r. znak: [...], którą przywołuje skarżący, została uchylona przez Wojewodę [...], decyzją z dnia r. znak: [...], w której Wojewoda zachował warunki uchylonego pozwolenia wodnoprawnego (m.in. piętrzenie na jazie do rzędnej 19,30 m npm) i wprowadził nowe warunki korzystania z wód związane z przebudową jazu. Postępowanie prowadzone przez Wojewodę umożliwiało zaskarżenie decyzji. S.A.W. nie wniosła odwołania.
Rozpatrując zarzut, że wniosek ZZMiUW w [...] o obniżenie piętrzenia do poziomu 18,80 m npm jest zgodny z realizowanymi od początku lat siedemdziesiątych planami inwestycyjnymi melioracji doliny rzeki [...], uwzględniono zmiany w przepisach oraz "Opinię na temat wpływu piętrzenia wód rzeki lny w km 58+058 do rzędnej 19,30 m npm i 19,40 m npm na grunty położone powyżej piętrzenia (w szczególności od km 59+000)". Zgodnie z pkt 8 ppkt. 5 w/w opinii, ślady pierwotnych rozwiązań projektowych na ark. nr [...] Dolina rzeki [...] wskazują, że projektowane obwałowanie lewego brzegu rzeki [...] przecinało kanał [...] w odcinku ujściowym i całość gruntów w zlewni kanału [...] miała być odwadniana mechanicznie. W latach sześćdziesiątych przepływ miarodajny ustalony był na przepływ o prawdopodobieństwie wystąpienia 25%. Każde przejście wód powodziowych, połączone z zalaniem doliny przynosiłoby fatalne skutki dla użytków zielonych, gdyż całość wód z zalanego zawala musiałaby być przepompowywana przez pompownię, a czas odprowadzenia wody z zalewu byłby limitowany jej ograniczoną wydajnością. W roku 1996 zostały zmienione ustalenia dotyczące przepływu miarodajnego. Rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 20.12.1996r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane gospodarki wodnej i ich usytuowanie dla chroniących użytki zielone obwałowań IV klasy, ustala: jako przepływ miarodajny Qm - przepływ o prawdopodobieństwie wystąpienia p 10%, jako przepływ kontrolny Qk - przepływ o prawdopodobieństwie wystąpienia p = 10%. Według prof. dr hab. inż. J. W. stworzenie możliwości grawitacyjnego odprowadzenia (przynajmniej części) wody z zalanej doliny kanałem R. przez jaz [...], zamykający część odwadnianą mechanicznie, było zmianą uzasadnioną. Zmiana nie ma związku z piętrzeniem na jazie, ponieważ przy przepływach wód wielkich piętrzenie i tak jest likwidowane.
Powyższa decyzja została zaskarżona przez S.A.W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego i przepisów, a w szczególności naruszenie art. 31 ust. 2, art. 125, ust. 1 Prawa Wodnego (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 z 2001r.) polegające na szkodliwym oddziaływaniu, podtapianiu jej gruntów położonych w bezpośrednim sąsiedztwie rzeki Ina powyżej mostu kolejowego w Stargardzie oraz naruszenie ustalonych przy realizacji przedsięwzięcia inwestycyjnego pn. "Dolina rzeki [...] - [...]" warunków korzystania z wód zlewni rzeki Ina.
Skarżąca S.A.W. jest właścicielem gruntów rolnych (użytków rolnych) położonych wzdłuż rzeki [...] powyżej m. [...]. Utrzymanie zaskarżonych decyzji w mocy przyczyni się do utrzymania dalszego szkodliwego oddziaływania piętrzenia wód na jazie w [...] na grunty wyżej położone, w tym grunty spółdzielni. Wskutek piętrzenia na jazie powstaje w korycie rzeki cofka powodująca spiętrzenie wód i podtapianie przyległych gruntów. Jest charakterystyczne, że organ, mimo przytaczanych w odwołaniu argumentów, ignoruje stan faktyczny, który jednoznacznie potwierdza te okoliczności.
Otóż autor operatu wodnoprawnego do wniosku M.K. w dokumentach pierwotnych do decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego [...] z dnia [...]r. Nr [...] wykazuje między innymi grunty S.A.W. jako narażone na szkodliwe oddziaływanie piętrzenia na jazie do poziomu 19,30 m n.p.m., w stosunku do osób trzecich organ na podstawie ustaleń w tymże operacie, zobowiązuje M.K. do wykupu tych gruntów. .
Kolejna decyzja w sprawie to decyzja Wojewody z dnia [...]r. Nr [...], która w tej sprawie, na wniosek skarżącej, dalej zobowiązuje otrzymującego pozwolenie wodnoprawne do wykonania tego obowiązku. Jest oczywistym, że obowiązku takiego nie dałoby się nałożyć gdyby szkodliwe oddziaływanie dalej nie występowało, a dokumenty będące podstawą do takiego orzeczenia tej kwestii nie podnosiły.
Kolejnym dowodem potwierdzającym wpływ piętrzenia na jazie na powstawanie cofki sięgającej do łąk skarżącej jest stwierdzenie zawarte w projekcie budowlanym na remont rzeki Ina pkt 3.1.Rzeczą niezrozumiałą jest, że W.S. w kolejnym operacie -[...]r. - już skali takiego zagrożenia i potrzeby wykupu gruntów nie dokumentuje.
Wobec powyższego rodzą się wątpliwości co do rzeczowości opracowania z [...] r., tym bardziej, że dla opracowania projektu na remont rzeki i operatu z [...] roku autorzy wykorzystywali te same dane dotyczące średnich stanów wód rzeki [...] z lat 1983-1997. Skarżący w swoim odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazywał na bezpośredni związek z ustalonym na początku lat 70 dla jazu w [...] piętrzenia do poziomu 18,80 m n.p.m. z realizacją od tamtego czasu zadań inwestycyjnych doliny rzeki [...] istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, służących polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby i ułatwieniu jej uprawy. A zatem ustalony w tamtym czasie poziom piętrzenia na jazie nie powinien być w żadnych okolicznościach zmieniany.
Wojewoda rozpatrując odwołanie posiłkował się opinią sporządzoną w [...] r. W uwagach wniesionych [...]r. do zebranego materiału w sprawie złożonego przez nas odwołania skarżący wskazał na szereg nieścisłości, marginalizowanie istotnych faktów, a przede wszystkim zarzucił opracowanie opinii na zawężonym materiale dowodowym.
Mimo tego Wojewoda, orzekając jak w zaskarżonej decyzji, swoje uzasadnienie oparł bazując tylko na wnioskach sformułowanych w tejże opinii. Brak odniesienia się Wojewody do złożonych dnia [...] r. uwag do opinii budzi wątpliwości co do staranności i rzeczowości rozpatrzenia wniesionego odwołania w aspekcie wszystkich przedstawionych okoliczności i faktów.
Skarżąca podnosi, że przede wszystkim decyzja wydana przez organ I instancji obarczona jest błędem braku, pomimo wskazań skarżącego, rzeczowego odniesienia się do pierwotnych dokumentów źródłowych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji i ponadto dodając, iż nieuzasadniony jest całkowicie zarzut skarżącego, że został naruszony przepis art. 125 ust. 1 Prawa wodnego. Warunki korzystania z wód regionu wodnego oraz warunki korzystania z wód zlewni, w myśl art. 120 Prawa wodnego, ustala w drodze rozporządzenia dyrektor regionalnego zarządu, po ich uzgodnieniu z Prezesem Krajowego Zarządu. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] nie wydał jeszcze żadnego rozporządzenia ustalającego warunki korzystania z wód regionu wodnego oraz warunki korzystania z wód zlewni.
Nie ma uzasadnienia zarzut, stwierdzający naruszenie art. 31 ust. 2 Prawa wodnego. Zgodnie z tym przepisem korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu ekologicznego wód i ekosystemów od nich zależnych, a także marnotrawstwa energii wody, ani wyrządzać szkód. Racjonalne wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych, w tym m.in. energii rzek, jest jednym z istotnych komponentów zrównoważonego rozwoju, przynoszącym wymierne efekty ekologiczno-energetyczne. Wykorzystywanie odnawialnych źródeł energii jest zgodne z przyjętym w [...]r. do realizacji przez Sejm RP dokumentem pn. "Strategia Rozwoju Energetyki Odnawialnej". Organ odwoławczy, wydając zaskarżoną decyzję, przeprowadził bardzo szczegółową merytoryczną ocenę sprawy, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wykazał, że korzystanie z wód rzeki [...] do celów energetycznych Elektrowni Wodnej "[...]" w [...], na warunkach określonych w decyzji Starosty, nie będzie szkodliwie oddziaływać na grunty S.A.W. położone w bezpośrednim sąsiedztwie rzeki [...].
Przywołana w skardze decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...]r. znak [...] w pkt. 2 lit.i zobowiązuje M. K. do wykupu gruntów lub wypłaty odszkodowań za obniżenie plonów zgodnie z wcześniej zawartymi porozumieniami. Według wyjaśnień udzielonych przez W.S., autora opracowań, na podstawie których udzielane były pozwolenia wodnoprawne M.K., w ciągu [...] lat eksploatacji elektrowni ani jeden użytkownik nie wystąpił z żądaniem wypłaty odszkodowania lub wykupu gruntu. Ponadto, w postępowaniu prowadzonym przez Starostę [...] przed wydaniem decyzji z dnia [...]r. znak: [...], uczestniczyła znaczna część użytkowników gruntów, położonych w ujściowym odcinku Kanału [...], w tym również właściciele działek nr 401 - 405, oznaczonych w "operacie poznańskim" jako nadmiernie uwilgotnione w wyniku piętrzenia. Użytkownicy ci złożyli oświadczenia do protokołu z rozprawy w dniu [...]r. (w obecności przedstawiciela A.W. uczestniczącego w rozprawie) o braku negatywnego oddziaływania piętrzenia na ich użytki zielone i nie wnieśli zastrzeżeń do udzielenia nowego pozwolenia wodnoprawnego, zgodnie z wnioskiem M.K.
Pozwolenie wodnoprawne, zgodnie z art. 131 ust. 1 ustawy Prawo wodne wydaje się na wniosek, do którego dołącza się operat wodnoprawny dotyczący konkretnego korzystania z wód lub wykonywania urządzeń wodnych. W przedmiotowej sprawie wniosek dotyczy szczególnego korzystania z wód rzeki [...] do celów energetycznych Elektrowni Wodnej "[...]" w [...]. Przywołany w skardze projekt budowlany na remont rzeki lny był podstawą do wszczęcia innego postępowania i wydania decyzji Starosty [...] z dnia [...]r. znak: [...] na wykonanie remontu rzeki [...].
Nie jest możliwe odniesienie się do przedłożonego w skardze odwołania A. W. z dnia [...]r. Nr [...] skierowanego do Wojewody [...] od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...]r. znak: [...]. Jeżeli odwołanie to zostało wniesione do Kierownika Urzędu Rejonowego w [...], to organ ten powinien przesłać odwołanie do Wojewody [...] lub zmienić decyzję we własnym zakresie. Tymczasem w aktach sprawy znajduje się decyzja z dnia [...] r. znak: [...] wydana przez Wojewodę [...] jako organ I instancji (operat wodnoprawny - zał. nr 2 akt I instancji). W pkt 1 powyższej decyzji Wojewoda [...] uchyla w całości decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] r. znak: [...]. Od decyzji Wojewody [...], która w pkt 3 lit. b zezwala Wojewódzkiemu Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] na piętrzenie wody z rzeki [...] na jazie do rzędnej 19,30 m npm, S.A.W. nie odwołała się.
Odwołanie, zdaniem organu, zostało rozpatrzone starannie i odniesiono się rzeczowo do wszystkich zarzutów w nim podniesionych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) Sąd właściwy jest do kontroli działalności administracji publicznej w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
Na podstawie art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ) kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje organów administracyjnych. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z art.31 ust.2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne ( Dz.U. Nr 115, poz.1229 z późn.zm. ) korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu ekologicznego wód i ekosystemów od nich zależnych, a także marnotrawstwa wody, marnotrawstwa energii wody, ani wyrządzać szkód. Zdaniem Sądu przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające w sposób jednoznaczny pozwala przyjąć, iż szczególne korzystanie z wód rzeki [...] nie spowoduje naruszenia zacytowanego wcześniej przepisu.
Przyznać należy także słuszność organowi stwierdzającemu, iż w chwili obecnej brak jest ustalonych ( obowiązujących ) warunków korzystania z wód regionu wodnego oraz warunków korzystania z wód zlewni co powoduje, iż zarzut naruszenia art.125 pkt 1 ustawy Prawo wodne jest również nieuzasadniony.
W niniejszej sprawie organy administracji publicznej zgromadziły materiał dowodowy konieczny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Poczyniły prawidłowe i logiczne ustalenia oparte na postępowaniu dowodowym przeprowadzonym zgodnie z wymogami Kodeksu postępowania administracyjnego.
Pozwolenie wodnoprawne zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa ( art.127 i art.128 ustawy Prawo wodne ) i dlatego też, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło