II SA/Sz 99/11
PostanowienieWSA w Szczecinie2011-04-07
Skład orzekający: Sędzia NSA Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spór o przyznanie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania funkcjonariuszowi Służby Więziennej podlega kognicji sądu administracyjnego, czy też sądu właściwego w sprawach z zakresu prawa pracy?Ratio decidendi
Spór o przyznanie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania funkcjonariuszowi Służby Więziennej nie należy do spraw wymienionych w art. 218 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, które podlegają kognicji sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 220 ustawy o Służbie Więziennej, tego typu spory rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. W związku z tym, skarga wniesiona do sądu administracyjnego podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 PPSA.Stan faktyczny
J. J., funkcjonariuszka Służby Więziennej, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego o wstrzymaniu wypłaty równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania i orzekającą o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów ustawy o Służbie Więziennej oraz Kodeksu postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania postanawia odrzucić skargę
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 i 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 178, art. 179 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2010 r. Nr 79, poz. 523) oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 lipca 2010r. w sprawie równoważnika pieniężnego przysługującego funkcjonariuszowi Służby Więziennej z tytułu braku mieszkania (Dz. U. Nr 137, poz. 920) Dyrektor Zakładu Karnego w C. przyznał J. J. od dnia [...] r. równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania w wysokości [...] zł dziennie, płatnych do 10 dnia każdego miesiąca następującego po miesiącu, za który przysługuje równoważnik.
W dniu [...] r. J. J. złożyła w Zakładzie Karnym w C. oświadczenie w którym wskazała, że nie posiada żadnego tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego. Zameldowana jest u rodziców w E. na ul. [...], a od 3 miesięcy mieszka w S. przy ul. [...], bez zawartej umowy najmu czy dzierżawy. Mieszkanie to należy do firmy [...].
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 178, art.179, art. 180 i art. 181 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, a także § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 lipca 2010r. w sprawie równoważnika pieniężnego przysługującego funkcjonariuszowi Służby Więziennej z tytułu braku mieszkania, Dyrektor Zakładu Karnego wstrzymał z dniem [...] r. wypłatę równoważnika dla J. J. z tytułu braku lokalu mieszkalnego oraz orzekł o zwrocie równowartości nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego w wysokości [...] zł.
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. po rozpatrzeniu odwołania J. J., decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 104, art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 12, art. 178 ustawy o Służbie Więziennej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Na powyższą decyzję J. J. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., wnosząc przy tym o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Zakładu Karnego. Zaskarżonym rozstrzygnięciom zarzuciła naruszenie art.178 ust. 1 pkt 1, art. 173 ust. 1 i 2 ustawy o Służbie Więziennej z dnia 9 kwietnia 2010 r. poprzez błędną wykładnię tych przepisów i niewłaściwe zastosowanie oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego przez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:
Sąd administracyjny przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy, w pierwszej kolejności zobowiązany jest do zbadania swojej właściwości w sprawie. Odrzucenie skargi z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego następuje w szczególności w wypadku, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) lub gdy dotyczy sprawy wyłączonej z właściwości tych sądów (art. 5 ww. ustawy). Odrzucenie skargi z wymienionego powodu nastąpi także wówczas, gdy skarga została wniesiona w sprawie objętej właściwością sądów powszechnych.
Z dniem 13 sierpnia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej ( Dz. U. Nr 79, poz.523 ze. zm. ), która przewidziała w rozdziale 20, zatytułowanym "Rozpatrywanie sporów o roszczenia funkcjonariuszy ze stosunku służbowego", nowe zasady postępowania w tych kwestiach. I tak, zgodnie z art.217 tej ustawy, sprawy ze stosunku służbowego rozstrzyga przełożony w formie pisemnej, a przez sprawy ze stosunku służbowego należy rozumieć: nawiązanie stosunku służbowego, powoływanie oraz mianowanie funkcjonariuszy na stanowiska służbowe, przenoszenie, odwoływanie i zwalnianie ze stanowisk służbowych, nadawanie stopni Służby Więziennej, zawieszanie w czynnościach służbowych, zwalnianie ze służby, stwierdzanie wygaśnięcia stosunku służbowego, ustalanie uposażenia, przyznawanie świadczeń pieniężnych oraz inne konieczne czynności związane z powstaniem, zmianą, ustaniem stosunku służbowego oraz realizacją wynikających z treści tego stosunku służbowego uprawnień i obowiązków funkcjonariuszy.
Natomiast, z mocy art. 218 ustawy o Służbie Więziennej, sprawy dotyczące:
1) zwolnienia ze służby,
2) przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej,
3) przeniesienia na niższe stanowisko służbowe,
4) zawieszenia w czynnościach służbowych
- rozstrzyga się w formie decyzji, od których funkcjonariusz może, w terminie 14 dni, wnieść odwołanie do wyższego przełożonego. Do postępowań w tych sprawach, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze. zm.), a od decyzji organu odwoławczego przysługuje prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze. zm.).
Z kolei sprawy wynikające z podległości służbowej ( wymienione w art.219 ust.1 ustawy o Służbie Więziennej ), dotyczące:
1) powoływania oraz mianowania na stanowiska służbowe,
2) odwoływania oraz zwalniania ze stanowisk służbowych i przenoszenia do dyspozycji,
3) nadawania stopni Służby Więziennej,
4) delegowania do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej,
5) oddelegowania do wykonywania zadań służbowych poza Służbą Więzienną w kraju lub poza granicami państwa,
6) powierzenia obowiązków służbowych na innym stanowisku służbowym
- rozstrzyga się w formie rozkazu personalnego.
Formę rozkazu personalnego stosuje się również do stwierdzania wygaśnięcia stosunku służbowego ( art. 219 ust.2 ww. ustawy ).
Przepisem ustalającym generalną właściwość sądów w sprawach roszczeń funkcjonariuszy Służby Więziennej jest art. 220 ustawy o Służbie Więziennej, zgodnie z którym spory o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2 rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy.
W tym stanie rzeczy, ponieważ spór o przyznanie równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego dotyczy realizacji uprawnień wynikających z treści stosunku służbowego i nie należy do spraw wymienionych w art.218 ust.1 podlegających kognicji sądów administracyjnych, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło