II SA/Sz 991/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki /spr./ Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2007 r. sprawy ze skargi A i M D na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] . nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym świadczeń niepieniężnych I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata kwotę [...] złotych powiększoną o podatek od towarów i usług w kwocie [...] złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia [...], [...], Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na małżonków A. i W. D. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł, z powodu uchylenia się przez zobowiązanych od wykonania obowiązku, określonego w załączonym opisie tytułu wykonawczego z [...], a polegającego na rozbiórce obiektu budowlanego [..], który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę w [...] przy ul. [...], na terenie działki nr [...]. Wydanie postanowienia organ poprzedził upomnieniem z dnia [...]., które doręczono zobowiązanym w dniu [...]. W związku z tym, iż w wyznaczonym terminie A. i W. D. nie uiścili nałożonej na nich grzywny, Inspektor Nadzoru Budowlanego przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowemu w [...] tytuł wykonawczy z [...], Nr [...], celem wyegzekwowania grzywny. Tytuł ten doręczono zobowiązanym w dniu [...]. Pismem z dnia [...] A. i W. D. wnieśli zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego, kwestionując zasadniczo prawidłowość decyzji nakazującej stronom dokonanie rozbiórki pawilonu sklepowego, jako wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Strony krytycznie odniosły się również do wysokości nałożonej na nich grzywny i wskazały, że obecny stan prawny stawia je w niekorzystnej sytuacji ekonomicznej. Postanowieniem z dnia [...], Nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego, jako wierzyciel należności, stwierdził niedopuszczalność podniesionych zarzutów, ze względu na zaistnienie okoliczności o których mowa w art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, A. i W. D. wnieśli zażalenie, w którym ponownie wskazali, iż źródłem konfliktu jest decyzja Inspektora Nadzoru Budowlanego, w której prace remontowe pawilonu handlowego o powierzchni [...] podniesiono do poziomu prac budowlanych, wymagających uzyskania pozwolenia na budowę. Podkreślili, że oddalenie ich skargi złożonej do sądu administracyjnego wynikało wyłącznie z nieposiadania przez nich stosownego doświadczenia w sprawach sądowych oraz braku pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Ponadto skarżący zarzucili, że nigdy nie otrzymali postanowienia z dnia [...] o nałożeniu grzywny, a w konsekwencji nie mieli możliwości skorzystania z prawa zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia. Postanowieniem z dnia [...], Nr [...],Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego. Uzasadniając swoje stanowisko, organ odwoławczy wskazał, iż Inspektor Nadzoru Budowlanego, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie samowolnego dobudowania przez małżonków A. i W. D. do istniejącego, czynnego pawilonu handlowego, nowego obiektu o wymiarach [...], wydał decyzję o nakazie rozbiórki tego obiektu. Wskazana decyzja została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 24 maja 2005 r., sygn. akt II SA/Sz 309/04, oddalił skargę skarżących. Wobec powyższego, organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty skarżących były rozpatrywane w toku postępowania administracyjnego zakończonego opisanym wyrokiem. Organ odwoławczy nie uwzględnił także zarzutu stron w kwestii nieotrzymania przez nich postanowienia o nałożeniu grzywny. Na podstawie akt sprawy organ ten ustalił bowiem, że Inspektor nadzoru Budowlanego w dniu [...] wydał, w oparciu o art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, zgodnie z którym wysokość wyegzekwowanej należności pieniężnej wynosi [...] zł. Postanowienie to zostało przesłane stronom za pośrednictwem poczty i, wobec odmowy przyjęcia przesyłki przez adresata, doręczone w trybie zastępczym. Na rozstrzygnięcie służyło prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia, jednakże strony z przysługującego uprawnienia nie skorzystały. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez A. i W. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżący podnieśli, podobnie jak w zażaleniu, że oddalenie ich skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie było następstwem barku doświadczenia w sprawach administracyjnych oraz braku adwokata. Ponadto zarzucili, że nigdy nie otrzymali za pośrednictwem poczty postanowienia o wymierzeniu grzywny, gdyż Inspektor Nadzoru Budowlanego przesyła im pisma za pośrednictwem gońca powiatowego, i to nie w miejscu zamieszkania, lecz w miejscu pracy. W związku z tym, skarżący za niewłaściwe uznali stwierdzenie, iż postanowienie z dnia [...]. zostało im doręczone. Wskazali także, że treść tego pisma nie jest im znana i nie mogli wnieść na nie zażalenia. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia, dokonana według kryterium zgodności z prawem i w granicach rozstrzygania Sądu zakreślonych w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU Nr 153, poz. 1270 ze zm.), nie dostarczyła podstaw do uwzględnienia skargi. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w postępowaniu egzekucyjnym, a zatem w pierwszej kolejności Sąd zbadał zgodność tego postanowienia z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t.: DzU z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), dotyczącymi właściwości organów i trybu egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnych, i w tym zakresie uchybień nie stwierdził. Skarżący, stosownie do pouczenia zawartego w doręczonym im tytule wykonawczym, w ustawowym terminie wnieśli zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wskazując na wadliwość decyzji nakazującej im dokonanie rozbiórki pawilonu sklepowego oraz na nieprawidłowości w działaniu Inspektora Nadzoru Budowlanego, jak również kwestionując wysokość nałożonej na nich grzywny w celu przymuszenia. Wierzyciel egzekwowanego obowiązku rozpatrzył te zarzuty w trybie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wydając w sprawie zarzutów postanowienie przewidziane art. 34 § 1a tej ustawy. Przepis ten nakłada bowiem na wierzyciela obowiązek wydania postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie. Organ odwoławczy uznał postanowienie wierzyciela za zasadne. Powyższe, w ocenie Sądu znajduje swoje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, a zaskarżone postanowienie ostateczne, wydane po rozpatrzeniu zażalenia zobowiązanych, prawa nie narusza. Organ odwoławczy prawidłowo wyjaśnił, że zarzuty skarżących odnośnie decyzji nakazującej im rozbiórkę budynku zostały już rozpatrzone w toku odrębnego postępowania administracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 24 maja 2005 r., sygn. akt II SA/Sz 309/04, którym oddalono skargę stron. Na ocenę tego faktu nie mogą wpłynąć zgłaszane przez skarżących uwagi, dotyczące nieposiadania przez nich doświadczenia w postępowaniu administracyjnym, braku profesjonalnego pełnomocnika, czy też niekompletności materiału dowodowego, na podstawie którego Sąd wydał orzeczenie z 24 maja 2005 r. Bezpodstawnym jest również zarzut skargi, iż małżonkom D. nigdy nie doręczono postanowienia Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] w następstwie czego nie poznali jego treści i nie mogli skorzystać ze środków zaskarżenia. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący wskazali bowiem, że doręczenie przesyłki zostało dokonane w sposób wadliwy, tj. poprzez gońca powiatowego i nie w miejscu zamieszkania adresata, lecz w miejscu jego pracy. Tymczasem zgodnie z przepisem art. 39 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.: DzU z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: K.p.a.), organ administracji publicznej może doręczać swoje pisma za pokwitowaniem alternatywnie, tj. przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Przy czym, jak stanowi art. 42 § 1 § 3 K.p.a., pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy, a także w razie koniecznej potrzeby - w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie. Stosownie zaś do przepisów art. 46 § 1 i § 2 K.p.a., odbierający pismo powinien potwierdzić doręczenie mu pisma swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia, a jeżeli uchyla się od potwierdzenia doręczenia lub nie może tego uczynić, doręczający sam stwierdza datę doręczenia oraz wskazuje osobę, która odebrała pismo, i przyczynę braku jej podpisu. Ponadto w myśl art. 47 § 1 i § 2 K.p.a., jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę lub inny organ albo w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy i uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata. Z akt rozpatrywanej sprawy jednoznacznie wynika, iż w dniu [...] organ podjął próbę doręczenia skarżącym postanowienia o wymierzeniu grzywny w celu przymuszenia, jednakże adresat odmówił przyjęcia przesyłki, co udokumentowano stosowną adnotacją. Powyższe, w świetle art. 47 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, oznacza, że w tym dniu nastąpiło skuteczne doręczenie postanowienia Inspektora Nadzoru Budowlanego. Pomimo to, w dniu [...] organ dodatkowo doręczył przedmiotowe postanowienie W. D., w prowadzonym przez strony sklepie (tj. w miejscu ich pracy). Skarżący odmówił jednakże pokwitowania odbioru pisma, co zostało potwierdzone adnotacją sporządzoną przez doręczającego. W tej sytuacji stwierdzić należy, że przesyłka skierowana do skarżących została im skutecznie doręczona, a ponadto, że mogli oni zapoznać się z treścią postanowienia organu. Skarżący mieli zatem możliwość podjęcia stosownych działań, w celu skorzystania z przysługujących im uprawnień, o których mowa w art.122 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. z prawa zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawa wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, orzekł o oddaleniu skargi.