II SA/Sz 996/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Jankowski /spr./ Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi Polskiego Związku Wędkarskiego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zezwolenia na wycinkę drzew o d d a l a skargę Dnia [...] do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynął wniosek Polskiego Związku Wędkarskiego, działającego przez pełnomocnika o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy zezwalającej W. K. na wycięcie [...] sztuk drzew o gatunku [...] rosnących na działce rolnej o nr [...] położonej w obrębie [...] przy brzegu rzeki [...]. W uzasadnieniu żądania pełnomocnik zaznaczył, że Polski Związek Wędkarski posiada legitymację czynną do występowania w sprawach dotyczących użytkowania obwodów rybackich, które wykonywane jest na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. Jako podstawę wniosku wskazał art. 156 § 1 pkt 7 oraz art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, zwanego dalej "kpa". Zdaniem pełnomocnika organ orzekający naruszył art. 47f ust. 5 ustawy o ochronie przyrody z 1991r. gdyż wydał decyzję zezwalająca na wycinkę drzew, pomimo oczywistych braków formalnych wniosku. Zgodnie z przepisami ustawy o ochronie przyrody taki wniosek powinien zawierać następujące informację: dane dotyczące gatunku drzewa, obwodu jego pnia, przeznaczenia terenu, na którym rośnie drzewo, przyczynę i termin zamierzonego usunięcia drzewa lub krzewu oraz wielkość powierzchni, z której zostaną usunięte krzewy. Natomiast we wniosku W. K. określił tylko gatunek drzew, które zamierza wyciąć oraz przybliżoną ich wielkość. Kolejnym argumentem na który powołał się pełnomocnik w przedmiotowej sprawie to brak formalnej decyzji, o której mowa w art. 107 kpa., gdyż za taką decyzję nie można uznać adnotacji zawartej na wniosku o zezwolenie na dokonanie wycinki drzew. Decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 157 § 3 w związku z art. 28 i art. 157 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 Nr 98, poz. 1071), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), § 1 pkt 16 lit "a" rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925) Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy nr [...] z dnia [...] w sprawie zezwolenia na wycięcie drzew rosnących na działce nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ zaznaczył, iż stowarzyszenie Polski Związek Wędkarski nie posiada legitymacji procesowej do występowania w niniejszej sprawie. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie ma własnego interesu prawnego określonego przez przepis prawa materialnego, dlatego nie można uznać go za stronę postępowania. Tym bardziej, iż w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na wycinkę drzew nie był stroną postępowania ani nie uzyskał procesowego prawa strony. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pełnomocnik stowarzyszenia wyraził pogląd, iż Polski Związek Wędkarski jest stroną postępowania, gdyż skutki stwierdzenia nieważności decyzji dotyczą jego interesu prawnego. Zdaniem wnioskodawcy interes stowarzyszenia przejawia się w ustawowym obowiązku prowadzenia prawidłowej gospodarki rybnej wynikającym z art. 32 ust. 2 pkt 8 ustawy Prawo wodne z dnia 24 października 1974r. Nadto pełnomocnik podniósł, iż nie zgadza się z twierdzeniem organu o istnieniu braku podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 Nr 98, poz. 1071), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 88ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880) utrzymało w mocy decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy i stwierdził, że organ I instancji właściwie rozpoznał sprawę. Z wnioskiem o usunięcie drzew może wystąpić jedynie władający nieruchomością (właściciel lub użytkownik), na której znajdują się drzewa objęte wnioskiem, natomiast Polski Związek Wędkarski nie ma do nieruchomości żadnego tytułu prawnego. Wobec tego należało stwierdzić, iż nie może skutecznie wszcząć postępowania o stwierdzenie nieważności. Nadto wskazano, że w świetle kpa nie jest stroną postępowania, gdyż stowarzyszenie nie wykazało istnienia interesu prawnego, a jedynie faktyczny. W dalszej części uzasadnienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż nie stwierdziło podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności z urzędu. Natomiast odnosząc się do kwestii dotyczących skutków wycięcia drzew tj. szkody w gospodarce rybackiej oraz spowodowanie zakłóceń w świecie przyrody organ uznał, iż leżą one poza sferą jego zainteresowania, gdyż ww. roszczenia nie należą do sfery prawa administracyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie pełnomocnik występujący w imieniu stowarzyszenia zarzucił Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu naruszenie art. 28 kpa poprzez błędną jego interpretację i uznanie, iż Polski Związek Wędkarski nie jest stroną postępowania oraz naruszenie art. 157 § 2 kpa poprzez nieuzasadnione pominięcie możliwości wszczęcia postępowania z urzędu. Nadto ponowił argumentację zawartą we wcześniejszych pismach składanych do organu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł , co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm./ doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna. Jak wynika z materiałów zebranych w postępowaniu pełnomocnik Polskiego Związku Wędkarskiego – adwokat wystąpił z wnioskiem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności decyzji - zezwolenia na wycięcie drzew wydanego [...] przez Wójta Gminy na wniosek W. K.. Zdaniem Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uznało, że w sprawie o wydanie pozwolenia na wycięcie drzew Polski Związek Wędkarski nie wykazał interesu prawnego i stąd nie jest stroną postępowania. Wobec powyższego nie może też skutecznie zabiegać o stwierdzenie nieważności decyzji . W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 września 2000r. IV SA 2328/99 stwierdzono, że "w postępowaniu o stwierdzenie nieważności stosuje się art.28 i 64 Kpa, stroną jego jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji". W ocenie Sądu skarżący przedstawił faktyczne powody dotyczące jego uczestnictwa w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji z [...]. a nie wykazał interesu prawnego. Wobec powyższego, właściwe było stanowisko organu, który odmówił wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji w oparciu o art. 157 § 3 Kpa., gdyż uprzednia kontrola ze strony administracji wykluczyła istnienie przesłanek formalnoprawnych warunkujących dopuszczalność wszczęcia postępowania. Pełnomocnik skarżących dopatruje się interesu prawnego w ustawie Prawo wodne z 24 października 1974r. na podstawie, której to Wojewoda wydał decyzję dla PZW umożliwiającą korzystanie z rzeki [...] w obwodzie rybackim Nr [...]. Z mocy ustawy, jak wywodzi pełnomocnik, na skarżącym ciążył obowiązek dbałości o rybostan rzeki [...] i o środowisko naturalne ryb, a na to środowisko składa się flora i fauna samej rzeki jak i jej bezpośredniego sąsiedztwa, zaś wycięcie drzew znajdujących się nad brzegiem rzeki ma ogromne znaczenie dla gospodarki rybackiej przez to między innymi, że powoduje zmianę naświetlenia rzeki, a to z kolei może prowadzić do zmiany temperatury wody i zaniku określonej populacji ryb. W ocenie Sądu interes prawny musi być bezpośredni i konkretny, a to oznacza, że skarżący musiałby przytoczyć przepisy prawa, które wywołują bezpośrednie skutki na sytuację prawną skarżącego. Zdaniem Sądu, uzasadnienie wniosków skarżącego oraz skargi wskazuje na ewentualny interes faktyczny związany z przyszłą sytuacją dotyczącą zmiany populacji ryb, na którą wpływ mogą też mieć różne nowe czynniki jak np. zmiany klimatyczne, zanieczyszczenie środowiska itp. Nie znajduje też uznania, w ocenie Sądu, zarzut że organ odmówił wszczęcia postępowania z urzędu choć decyzja o pozwoleniu na wcięcie [...] sztuk drzew gatunku [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Do postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie stosujemy art.61 § 3 kpa o tym, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organów, gdyż w myśl art. 157 § 3 kpa wszczęcie tego postępowania wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracji czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność (p. też wyrok NSA z 7 stycznia 2003r. I SA 2128/02). Na podstawie art. 157 § 3 orzeka się co do niedopuszczalności z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych. Tak więc postępowanie wyjaśniające poprzedzające odmowę wszczęcia może dotyczyć jedynie kwestii formalnych, a nie może dotyczyć wyjaśnienia czy przyczyny nieważności decyzji rzeczywiście miały miejsce. To może być wyjaśnione dopiero po wszczęciu postępowania w sprawie nieważności decyzji. Organ może wszcząć postępowanie z urzędu, ale nie można mu czynić zarzutu, że nie skorzystał on z tego uprawnienia gdy ocenił, że decyzja administracyjna nie jest dotknięta wadą wskazaną w art. 156 § 1 kpa. Reasumując postępowanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego było prawidłowe, gdyż skarżący nie wykazał legitymacji strony przedmiotowego postępowania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.