II SA/Sz 996/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. W dniu 31 lipca 2014 r. do Wójta Gminy B. wpłynął wniosek M.M. i L.M. o uczestnictwo w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony w sprawie rozbudowy fermy trzody chlewnej w m. S. Uzasadniając swój wniosek wskazali, że powzięli informację, iż ww. sprawie prowadzone są konsultacje społeczne, w których chcieliby brać udział. Zdaniem wnioskodawców planowana inwestycja będzie oddziaływać na stan wody w rzece M. i gospodarstwo rolne. Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2014 r. na podstawie art. 123 § 1 i 2 oraz art. 28 K.p.a. po rozpoznaniu wniosku M.M. Wójt Gminy B. odmówił uznania M.M. zamieszkałego M. za stronę postępowania administracyjnego dotyczącego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia polegającego na "Rozbudowie fermy trzody chlewnej firmy G. w miejscowości S.", planowanego do realizacji na działce numer [...] obręb ewidencyjny S., gmina B. – wszczętego na wniosek firmy G. Spółka. Organ administracji publicznej rozpatrując wniosek, stwierdził, iż wskazanie przez wnioskodawcę art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) nie stanowi wystarczającej legitymacji do przyznania mu przymiotu strony a argumenty w nim wykazane nie zostały potwierdzone konkretną normą prawa materialnego, która wskazywałaby na istnienie interesu prawnego wnioskodawcy. Zgodnie z pouczeniem otrzymanym wraz z postanowieniem o możliwości złożenia w terminie 7 dni zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, M.M. wniósł zażalenie kwestionując wyrażone w nim stanowisko. W ocenie odwołującego się ma on przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu. W związku z zażaleniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 K.p.a. stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. Kolegium powołując się na art. 29 K.p.a. wskazało, że stronami postępowania administracyjnego mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. Przepis ten w sposób wyczerpujący określa podmioty posiadające zdolność administracyjnoprawną, a zatem możliwość występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony. Powyższe, jakkolwiek niezbędne dla zaistnienia podstaw do badania interesu prawnego w konkretnym postępowaniu, samo w sobie nie przesądza o zasadności uznania zgłaszającego chęć uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, jako stronę tego postępowania. O takim statusie decyduje spełnienie kryteriów legitymacji procesowej, o jakich mowa w art. 28 kpa. Stosownie do jego treści stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Ustalenie interesu strony postępowania swój wyraz znajdzie dopiero w rozstrzygnięciu kończącym postępowanie przed organem administracji publicznej. Organ wskazał, że powołane przepisy nie dają podstaw do nadania ustaleniu interesu prawnego stron postępowania formy postanowienia, dodatkowo zaskarżalnego. W ocenie Kolegium takiej podstawy nie dają także przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm.), za wyjątkiem upoważnienia z art. 44 ust. 4 tejże ustawy do orzekania w rozważanym przedmiocie w formie zaskarżalnego postanowienia w odniesieniu do organizacji ekologicznej, którego uzasadnieniem jest jednak konieczność weryfikacji dodatkowych kryteriów formalnych ustanowionych w odniesieniu do tego uczestnika postępowania. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie przez M.M. W skardze strona zarzuciła organowi naruszenie art. 6,7,8,9,10, a w szczególności art. 11 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz błędną ocenę materiału dowodowego a w konsekwencji wyprowadzenie wniosków nie mających uzasadnienia ani w stanie faktycznym ani w obowiązujących przepisach prawa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2015 r. skarżący złożył pismo stanowiące załącznik do protokołu będący uzupełnieniem skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje : Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przedmiotem sprawy jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w którym organ odwoławczy oceniał dopuszczalność środka odwoławczego (zażalenia) na postanowienie Wójta Gminy B. Zdaniem Sądu skarga M.M. jest nie uzasadniona. Jak trafnie stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołane przepisy tj. art. 134 i 144 K.p.a. nie dają podstaw do ustalenia posiadania interesu prawnego w określonym postępowaniu w formie postanowienia, dodatkowo zaskarżalnego. Ustalenie interesu prawnego strony postępowania swój wyraz znajduje dopiero w rozstrzygnięciu kończącym postępowanie przed organem administracji publicznej, który kierując się przepisem ust. 28 K.p.a. ustali krąg osób, będących stronami postępowania. Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje wydania odrębnego aktu prawnego wykazującego czy ktoś jest stroną postępowania, czy też nie. Wobec powyższego należy stwierdzić, że skoro przepisy procedury administracyjnej nie przewidują samoistnego środka zaskarżenia postanowienia, które de facto nie powinno być wydane, to środek ten (pomimo błędnego pouczenia) stronie nie przysługuje. W takim przypadku zastosowanie ma art. 134 K.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania. Regulacja ta w myśl art. 144 K.p.a. ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń. W niniejszej sprawie nieodpuszczalność zażalenia ma charakter przedmiotowy bowiem niedopuszczalnym jest zażalenie na postanowienie, co do którego ustawodawca nie przewiduje uprawnienia do jego zastrzeżenia (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 6 sierpnia 2013 r. II SA/Ol 410/13). W przedmiotowej sprawie nie została wydana decyzja (wg oświadczenia skarżącego) zatem nie można stwierdzić czy skarżącemu przysługuje status strony czy też nie. Sąd nie rozpatrywał merytorycznych zarzutów stawianych przez skarżącego dotyczących oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na nieruchomości wskazywane przez stronę bowiem nie stanowią one przedmiotu sprawy. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w wyroku.