II SAB/Sz 10/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wydania aktu kończącego postępowanie postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 5 stycznia 2026 r. M. P. (dalej: "skarżąca") wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. , polegająca na niewydaniu decyzji lub postanowienia kończącego sprawę. Jak wskazała skarżąca, pismem z 26 października 2025 r. złożyła do ww. organu wniosek dotyczący dobrowolnego wstrzymania robót oraz legalizacji budowy budynku gospodarczego, realizowanej na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 33 ustawy Prawo budowlane. W odpowiedzi organ przesłał skarżącej pismo z 23 grudnia 2025 r., w którym poinformował ją, że złożony przez nią wniosek nie znajduje uzasadnienia, zaś jej pismo zostało dołączone do akt sprawy, bez wywołania jakichkolwiek skutków prawnych. Skarżąca dołączyła do skargi ww. pismo organu z 23 grudnia 2025 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w pismem z dnia 23 grudnia 2025 r. poinformował skarżącą o tym, że prowadzi postępowanie administracyjne dotyczące legalizacji rozbudowy budynku gospodarczego na działce nr [...], obr. S. . Argumentował, że postępowania w sprawach samowoli budowlanej prowadzone są z urzędu, a nie na wniosek, co wynika z brzmienia art. 53a ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Skargi i wnioski składane w tego typu sprawach, traktuje się jako skargi indywidulane, o których mowa w art. 233 i 234 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca w ww. postępowaniu administracyjnym nie posiada statusu strony, tym samym z urzędu organ poinformował ją o ww. okolicznościach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając m.in. czy sprawa mieści się w katalogu spraw podlegających badaniu przez sąd administracyjny. W myśl bowiem art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Nadto sądy administracyjne orzekają w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Wniesienie skargi na bezczynność dopuszczalne jest jedynie w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na wydane w sprawie decyzje, postanowienia oraz na akty i inne czynności z zakresu administracji publicznej, które zostały wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne, zaś przez dopuszczalność skargi należy rozumieć jej przesłanki zarówno przedmiotowe, a więc określenie od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i podmiotowe, to jest określenie, jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w przedmiocie postępowania dotyczącego samowolnej rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] obr. S. , gm. S.. Zgodnie z ustaleniami organu, inwestorami ww. rozbudowy są: D. J., S. J. oraz A. J.. Skarżąca nie jest zatem inwestorem przedmiotowej rozbudowy i w swoim imieniu nie jest uprawiona do złożenia wniosku o legalizację ww. inwestycji na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418; dalej "u.p.b."), która prowadzona była niezgodnie z przepisami. Jak wynika z akt, organ prowadzi postępowanie z urzędu w przedmiocie samowolnej rozbudowy ww. budynku. W ocenie Sądu, organ postąpił prawidłowo, zawiadamiając skarżąca pismem z dnia 23 grudnia 2025 r. o podjętych czynnościach. Brak było podstaw do wydania przez organ postanowienia na mocy art. 61a § 1 k.p.a. Powyższa kwestia była przedmiotem uchwały NSA z dnia 8 września 2025 r. o sygn. akt II OPS 2/25. Skoro organ nadzoru budowlanego nie jest zobowiązany do wydania w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawach, o których mowa w art. 53a ust. 1 i art. 72a ustawy Prawo budowlane (także w sprawie samowoli budowlanej), to brak reakcji tego organu, polegający na niezajęciu stanowiska w procesowej formie nie może być kwestionowany w drodze ponaglenia (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.), tj. środka zwalczającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W konsekwencji także skarga na bezczynność organu w tego rodzaju sprawach stanowi skargę niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z 29 listopada 2024 r., sygn.. akt II SAB/Wr 686/24). Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd odrzucił skargę.. Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu niniejszego postanowienia są dostępne w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.