II SAB/Sz 100/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015r. sprawy ze skargi H. J. i S. J. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wydania zakazu garażowania i parkowania I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do załatwienia wniosku H. J. i S. J. z dnia 14 kwietnia 2014r. uzupełnionego w piśmie z dnia 30 czerwca 2014r. w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt organowi wraz z prawomocnym orzeczeniem., II. stwierdza iż bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących H. J. i S. J. solidarnie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżący H. J. i S. J. dnia [...] r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę "na czynności urzędnika P. Inspektor M. M. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego", zarzucając wskazanemu organowi: - rażące naruszenie terminów wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, - celowe i uporczywe odmawianie uznania skarżących za stronę w sprawie, - pozorność działania, przeinaczanie faktów dla "rozmydlenia" sprawy Podnosząc powyższe zarzuty wnieśli o: 1. Zobowiązanie PINB do wydania, w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi decyzji, o zakazie garażowania i parkowania w odległości bliższej jak 3m na całej długości granicy działek [...] przez właścicieli sąsiedniej działki - p. K. 2. Zobowiązanie PINB do dyscyplinarnego ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie. 3. Zobowiązanie PINB (Inspektor M.) do uznania skarżących stroną w sprawie 4. Zobowiązanie Pani Inspektor do przejrzystego, transparentnego załatwiania spraw 5. Orzeczenie że bezczynność, przewlekłe prowadzenie postępowania i odmowa uznania skarżących za stronę w sprawie, miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, nawet gdyby PINB decyzje o zakazie garażowania wydał po wniesieniu skargi do Sądu. 6. Wymierzenie organowi grzywny na podstawie art.149 § 2p.p.s.a w maksymalnej wysokości określonej w art.154 § 6 p.p.s.a 7. Zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania. W uzasadnieniu powyższej skargi skarżący podali, iż pismem z dnia 14 kwietnia 2014 r. złożyli w PINB wniosek (wraz z mapką geodezyjną) o wydanie przez ten organ decyzji zakazującej sąsiadom – p. K., postoju i garażowania samochodów w odległości bliższej jak 3 m od granicy z działką skarżących wskazując na swój interes prawny, polegający na ochronie ich posesji przed uciążliwościami spowodowanymi garażowaniem i parkowaniem samochodów przez sąsiadów bezpośrednio przy granicy działek. Zdaniem skarżących, garażowanie w odległości bliższej jak 3 m od granicy działki stanowi naruszenie postanowień art. 19 ust. 2 Prawa budowlanego. Do dnia [...] r., tj. do dnia składania skargi do WSA, PINB decyzji nie wydał i nie zajął w tej sprawie żadnego stanowiska. Odpowiadając na powyższą skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż skarżący składają w tym organie szereg pism i wniosków dotyczących ich sporów z właścicielami sąsiedniej nieruchomości. Zostały one zarejestrowane pod sygnaturami PINB.[...], [...], [...]. Sprawa o sygnaturze PINB. [...] została podjęta w związku z pismem skarżących, jakie wpłynęło w dniu 8 lipca 2013 r., w sprawie rozpoczęcia i kontynuowania przez właścicieli sąsiedniej nieruchomości Państwo K. budowy altany oraz żądające wydania decyzji o zakazie garażowania samochodami w odległości bliższej niż 3 m od granicy działek (...). Na podstawie zawiadomienia Inspektorzy PINB przeprowadzili w dniu [...] r. kontrolę na nieruchomości przy ul. [...]. Sprawa o sygnaturze [...] została podjęta w związku z tym, że w dniu 30 grudnia 2013 r. do PINB wpłynął wniosek J. K. o sprawdzenie zgodności z prawem budowlanym budowli przy ul. [...], należącej do H. i S. J. Po przeprowadzeniu kontroli w dniu [...] r. skarżący jak i osoby kontrolowane uzyskały pisemną odpowiedź o jej wynikach. Sprawa o sygnaturze [...] została podjęta w związku ze złożonym w dniu 14 kwietnia 2014 r. pismem H., S. i J. J. w sprawie parkowania na sąsiedniej działce przez Państwo K. samochodów firmowych i osobowych pomiędzy wiatą a ogrodzeniem działki i przystosowania pasa przyległego do ogrodzenia działki skarżących, poprzez jego wybrukowanie, do celów postojowych. W związku z tą sprawą organ, po przeanalizowaniu projektu zagospodarowania terenu zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę, dokumentów związanych z zakończeniem budowy na nieruchomości przy ul. [...] oraz kontrolą przeprowadzoną w dniu [...] r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych związanych z utwardzeniem działki budowlanej – o czym pismem powiadomiono skarżących. Postępowanie to nie jest zakończone. Na dalszą korespondencję w tej sprawie organ udzielił skarżącym odpowiedzi w formie pisemnej. Nadto w dniu 4 czerwca 2014 r. S. J. złożył dwa pisma zawierające w swej treści zarzuty dotyczące szeregu spraw. Organ uznał powyższe pisma za skargi na działanie organu i przesłał je do WINB. Organ zwierzchni odpowiedział na postawione zarzuty pismem z dnia [...]. Na kolejne skargi składane do WINB w tej sprawie udzielane są przez organ pisemne odpowiedzi. Zdaniem PINB, przywołane w treści skargi zarzuty dotyczą kwestii z zakresu uregulowań cywilnych, które mogą być rozstrzygane przez sądy powszechne na drodze powództwa cywilnego, nie zaś na gruncie prawa administracyjnego. Część zarzutów nie dotyczy aspektów związanych z procedurą postępowania administracyjnego. Organ nie pozostaje w bezczynności, bowiem każda ze złożonych skarg jest rozpatrywana, a na każde z pism udzielana odpowiedź. Materiały wskazanych wyżej spraw nadesłano wraz z odpowiedzią na skargę do Sądu. W piśmie z dnia 15 października 2014 r. skarżący – na wezwanie Sądu – sprecyzowali, iż ich skarga dotyczy bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie niewydania decyzji o zakazie garażowania i parkowania, o co wnosili do tego organu w piśmie z dnia 14 kwietnia 2014 r. Wskazali też, iż w tej sprawie nie doczekali się reakcji ze strony Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, do którego w tej sprawie również się odwoływali. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm. dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola, o której wyżej mowa obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a tego przepisu. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie przeprowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie ukończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Kwestie terminu załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej uregulowane zostały w art. 35 i 36 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wynika z nich obowiązek niezwłocznego załatwienia sprawy, zaś załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej w ciągu dwóch miesięcy od wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ww. terminie organ zobowiązany jest powiadamiać strony podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 K.p.a.). Należy dodać, iż przepisy K.p.a. przewidują tryb zażaleniowy związany z niezałatwieniem sprawy w terminie, polegający na wniesieniu zażalenia do organu wyższego stopnia. Wyczerpanie tego trybu jest warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność do sądu administracyjnego. Z przedstawionych sądowi przez organ materiałów sprawy, wynika, iż skarżący, choć nie nazwali tego zażaleniem na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, informowali o sprawie Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego, na co dostali odpowiedź pismem z dnia 17 czerwca 2014 r. znak [...]. W ocenie Sądu uznać należy, iż tryb zażaleniowy z art. 37 § 1 K.p.a. został przez skarżących wykorzystany. Przechodząc do oceny, czy w niniejszej sprawie mamy do czynienia z bezczynnością organu o której mowa w art. 3 ust. 2 pkt 8 P.p.s.a., w kontekście twierdzeń organu, iż w zakresie swojej właściwości wszczął postępowanie w przedmiocie utwardzenia gruntu przez sąsiadów skarżących (tj. p. K.), na którym parkowane są samochody, zaś w przedmiocie wydania zakazu parkowania - czego żądają skarżący - organ ten nie jest właściwy - o czym powiadomiono skarżących pismem, wskazać należy, iż zgodnie z art. 66 § 3 K.p.a. jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Ponadto od dnia 11 kwietnia 2011 r. obowiązuje przepis art. 61a K.p.a. stanowiący, iż gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z powyższego wynika, że każdy wniosek, złożony do organu administracji publicznej powinien być w określony sposób końcowo załatwiony. Sposób jego załatwienia wynika bądź z przepisów prawa materialnego bądź przepisów o postępowaniu administracyjnym (art. 61 - 65 K.p.a.). Niewątpliwie. sprawa, z którą zwrócili się skarżący do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, tj. z żądaniem wydania właścicielowi sąsiedniej nieruchomości zakazu garażowania samochodów przy granicy z działką skarżących w odległościach mniejszych od niż wynika to z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (§ 19), nie mieści się w zakresie właściwości rzeczowej, tj. uprawnień i kompetencji organu nadzoru budowlanego, określonej w art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego. Powyższy przepis mówi o usytuowaniu wydzielonych miejsc postojowych i dotyczy samego procesu budowlanego, a więc projektowania i wykonania określonego obiektu budowlanego lub budowli. Organ nadzoru budowlanego może kontrolować proces budowlany w tym zakresie oraz wydawać w tym przedmiocie określone, wynikające z dokonanych ustaleń i ich prawnej oceny akty administracyjne (decyzje lub postanowienia), dotyczące np. wstrzymania robót budowlanych, zakaz użytkowania obiektu budowlanego, nakaz rozbiórki obiektu wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej itp. Nie jest jednak uprawniony do wydania zakazu parkowania jak tego żądają skarżący. Skarżący twierdzą nadto, iż nie kwestionują utwardzenia (wybrukowania) terenu przez właścicieli sąsiedniej działki i podkreślają, iż chodzi im wyłącznie o wydanie sąsiadom zakazu parkowania samochodów bezpośrednio przy granicy z ich działką. Jak wyżej wskazano, organ nadzoru budowlanego nie posiada kompetencji i uprawnień w tym, wskazanym przez skarżących, zakresie. Oznacza to, iż w tym wypadku "z innych uzasadnionych przyczyn", o których mowa w art. 61a K.p.a. postępowanie w przedmiocie wskazanym przez skarżących nie mogło być wszczęte, o czym organ pisemnie informował skarżących, prowadząc z nimi korespondencję w tej sprawie. Tymczasem kwestia ta powinna być końcowo załatwiona przez organ wydaniem postanowienia, o którym mowa w art. 61a § 1 K.p.a., lub w sposób określony przez art. 66 K.p.a., zaś niezałatwienie jej w terminie wskazanym w art. 35 bądź 36 K.p.a. uzasadnia uznania, iż organ dopuścił się bezczynności o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Dlatego skargę w tym przedmiocie Sąd uznał za zasadną, co zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. uzasadnia wydanie rozstrzygnięcia wskazanego w pkt I wyroku. Mając na uwadze okoliczności sprawy oraz fakt, iż organ informował skarżących o prawnych uwarunkowaniach tej sprawy - nie ma podstaw do uznania, iż opisana wyżej bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach postępowania (pkt III wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.