II SAB/Sz 102/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi P. J. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w przedmiocie udzielenia informacji publicznej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego Dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wpłynęła, za pośrednictwem organu, skarga P. J. na bezczynność Prokuratora Okręgowego w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że bezczynność organu polega na nierozpoznaniu jego zażalenia złożonego w Prokuraturze Okręgowej w dniu [...]r. na Prokuratora Rejonowego w przedmiocie nieudzielania informacji publicznej, na wniosek z dnia [...]r. w sprawie stanu przyjętych spraw, kolejność ich załatwiania, rozstrzygnięcia w okresie [...]r. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż pismo złożone w dniu [...]r. w Prokuraturze Okręgowej zatytułowane zażalenie na Prokuratora Rejonowego nie pozwoliło na zidentyfikowanie sprawy, co do której zostało wniesione zażalenie, zatem powyższe pismo skierowano do Prokuratury Rejonowej celem nadania właściwego biegu. Postanowieniem z dnia [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę P. J. W dniu [...]r. skarżący zwrócił się do Sądu o wyznaczenie mu radcy prawnego celem sporządzenia skargi kasacyjnej. Następnie w dniu [...]r. skarżący uzupełnił w/w wniosek składając do akt wypełniony formularz PPF. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że wysokość jego dochodu to kwota [...] złote. Nadto, z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący zamieszkuje sam, nie posiada żadnych nieruchomości, ani rzeczy ruchomych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Jak wynika z akt skarżący w piśmie z dnia [...]r. wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, natomiast na formularzu nie dokonał zakreślenia odnośnie zakresu żądania zgłoszonego we wniosku o prawo pomocy. W związku z powyższym Sąd, mając na względzie w/w pisma, rozpoznał wniosek skarżącego w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Istotą prawa pomocy w postępowaniu sądowo-administracyjnym jest umożliwienie osobom, które nie posiadają ku temu własnych środków, dochodzenia przed sądem swych praw. Z treści wniosku P. J. o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie wynika, że sytuacja materialna skarżącego, będącego rencistą, co do zasady powinna uzasadniać pozytywne rozpatrzenie wniosku. Rozważając tę kwestię, nie sposób jest jednak poprzestać wyłącznie na argumencie materialnym. Z repertorium Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wynika, że P. J. licząc od [...]r. do [...]r. wniósł ogółem [...]skarg do sądu i [...]wniosków o wymierzenie grzywny (vide notatka urzędowa Kierownika Sekretariatu Wydziału II z dnia [...]r.) i w większości tych skarg wniósł o przyznanie mu prawa pomocy bądź w zakresie częściowym, bądź w zakresie całkowitym. W tej sytuacji, mimo, że sąd ma świadomość istnienia takiej dominującej wykładni przepisów o prawie pomocy, która sprowadza się do dopuszczalności rozważania przesłanek ustawowych prawa pomocy wynikających z art. 252 § 1 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) tylko w kontekście okoliczności konkretnej sprawy, to jednak widzi uzasadnioną potrzebę dokonania szerszej oceny wniosku. Mianowicie, wniosek P. J. dotyczy sprawy, której przedmiot jest związany z ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112 poz.1198). Okoliczność, że każdy ma prawo do uzyskania posiadanej przez zobowiązany podmiot informacji będącej informacją publiczną bez obowiązku wykazania swojego interesu prawnego lub faktycznego (z wyjątkiem wystąpienia o udzielenie informacji przetworzonej) nie jest, zdaniem sądu, równoznaczna z uznaniem nadużywania tego prawa za przesłankę nie mającą znaczenia przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w takiej sprawie. Zdaniem sądu, zasada rozpatrzenia wniosku o prawo pomocy w sposób zindywidualizowany, to znaczy odrębnie w każdej sprawie, nie może być stosowana automatycznie w sytuacji, gdy osoba żądająca ochrony sądowej celowo i wyłącznie dla własnej satysfakcji wynikającej z samego wdania się w spór wnosi skargi do sądu. Tymczasem z taką, właśnie sytuacją mamy do czynienia w przypadku P. J., który najpierw zasypuje podmioty zobowiązane wnioskami o udzielenie informacji publicznej, po czym wnosi równie liczne skargi w trybie tej ustawy do sądu administracyjnego. Forma składanych do organów wniosków o udzielenie informacji publicznej, jak i skarg wnoszonych w tych sprawach do sądu, a zwłaszcza sporządzanie ich na wąskich paskach papieru, formułowanie treści w sposób chaotyczny, często niezrozumiały lub nieczytelny, nazywanie w nich siebie "skarżypyta", rodzaj żądanych informacji, posługiwanie się metodą powielaczową i zwielokrotnianie wniosków, dowodzi, że istotą działania strony nie jest uzyskanie informacji w ramach takiego prawa, a następnie uzyskanie ochrony sądowej w razie niezałatwienia wniosku, lecz "tworzenie spraw" i angażowanie rzeszy ludzi zajmujących się wyłącznie jego sprawami. Wszystko to świadczy o tym, że P. J. wnosząc skargi do sądu w omawianych sprawach nie działa w imię ochrony swych praw, lecz korzysta z nich w sposób nadmierny i bez żadnej, logicznie uzasadnionej potrzeby. W tym stanie rzeczy domaganie się przez skarżącego (notabene dość często przyjeżdżającego ze [...]do Sądu w Szczecinie i niewątpliwie ponoszącego nakłady związane ze składaniem w Sądzie skarg, co podważa wiarygodność Jego oświadczeń o stanie materialnym), przyznania prawa pomocy, a zatem domaganie się przerzucenia kosztów postępowania sądowego w Jego sprawach na Skarb Państwa, którego budżet jest wypracowany przez ogół obywateli, stanowi przejaw dążności do nadużywania tego prawa i kłóci się z ratio legis instytucji prawa pomocy. Dlatego należało orzec jak na wstępie na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.