II SAB/Sz 103/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wiesław Drabik po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. M. na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie rozpoznania zawiadomienia postanawia: odrzucić skargę E. M. (dalej jako: "Skarżący") pismem z dnia 24 kwietnia 2025 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Burmistrza Miasta (dalej jako: "Burmistrz", "organ") w sprawie odmowy udzielenia odpowiedzi na zawiadomienie o naruszeniu prawa przez urzędnika bezpośrednio podległego Burmistrzowi. W związku z powyższym Skarżący wniósł o: - zobowiązanie Burmistrza do rozpoznania "Zawiadomienia" z dnia 6 października 2022 r., które powinno zostać potraktowane jako skarga na naruszenie prawa przez podległego Burmistrzowi urzędnika, - zobowiązanie Burmistrza do wydania zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi w trybie art. 238 § 1 K.p.a., - stwierdzenie, że Burmistrz dopuścił się bezczynności, - stwierdzenie, że bezczynność Burmistrza miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art.149 § 1a p.p.s.a.), - wymierzenie Burmistrzowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., - zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Skarżący wyjaśnił między innymi, że pismem z dnia 6 października 2022 r. poskarżył się do Burmistrza na rażące naruszenie prawa przez H. A. – inspektora ds. dróg oraz E. D. – sekretarza Gminy W.. Następnie przez okres 2,5 roku cyklicznie domagał się załatwienia sprawy i poinformowania o sposobie jej załatwienia. Niestety każdorazowo spotykał się z kategoryczną odmową, co stało się bezpośrednią przyczyną złożenia skargi do Rady Miejskiej w W. na bezczynność Burmistrza. W odpowiedzi na skargę Burmistrz wyjaśniła, że w dniu 7 października 2022 r. do Urzędu Miejskiego wpłynęło pismo Skarżącego pn. "ZAWIADOMIENIE". Zawiadomienie to zawiera nieprawdziwe informacje oraz oczekiwanie Skarżącego, że "Pani Burmistrz stanie na wysokości zadania i doprowadzi do stanu zgodnego z prawem a winnych, w szczególności Panią E. D. przykładnie ukara, albowiem to dla tej Pani powierzyła Pani nadzór nad przestrzeganiem prawa przez gminnych urzędników". W ocenie organu pismo to nie stanowiło wniosku o rozpoczęcie postępowania administracyjnego, ani wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Burmistrz Miasta przyjęła zawiadomienie do wiadomości, a w wyniku przeprowadzonych czynności sprawdzających stwierdziła stan faktyczny zgodny z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Organ wskazał dalej, nie jest prawdą to, co pisze Skarżący w uzasadnieniu swojej skargi, że cyt. "przez okres 2,5 roku cyklicznie co jakiś czas domagałem się załatwienia tej sprawy i poinformowanie mnie o sposobie załatwienia tej "skargi". Skarżący dopiero w dniu 16 stycznia 2025 r. złożył skargę do Rady Miejskiej na bezczynność Burmistrza Miasta w zakresie braku odpowiedzi na pismo z dnia 7 października 2022 r. Skarga dotyczyła braku rozpoznania przedmiotowego pisma. W dniu 28 marca 2025 r. Rada Miejska w Wolinie podjęła uchwałę nr [...] w sprawie rozpatrzenia skargi z dnia 16 stycznia 2025 r. na bezczynność Burmistrza Miasta i uznała ją za bezzasadną (uchwała nr [...] Rady Miejskiej w Wolinie z dnia 28 marca 2025 r. w sprawie rozpatrzenia skargi z dnia 16 stycznia 2025 r. na bezczynność Burmistrza Miasta). Końcowo organ nadmienił, że w 2025 r. (do dnia 19 maja) Skarżący złożył do Urzędu Miejskiego w W. 27 wniosków o udostępnienie informacji publicznej, 4 skargi do Rady Miejskiej w W. oraz 4 skargi do Burmistrza Miasta, ponadto składał również inne pisma oraz działał jako doradca osoby trzeciej, która złożyła od 1 stycznia 2025 r. do 19 maja 2025 r. 78 wniosków o udostępnienie informacji publicznej oraz 6 skarg do Rady Miejskiej w W.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 tj.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Poddanie w ww. przepisie wykonywania administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli przez sądy administracyjne. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz.615, z późn.zm), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). Mając zatem na względzie powyższe, zważyć należy, że nie każda działalność organów administracji publicznej podlega kontroli sądu administracyjnego. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje bowiem orzekanie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. Tym samym wniesienie skargi na bezczynność dopuszczalne jest jedynie w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na wydane w sprawie decyzje, postanowienia oraz na akty i inne czynności z zakresu administracji publicznej, które zostały wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie z treści skargi (pismo z dnia 24 kwietnia 2025 r.) wynika, że jest to w istocie skarga powszechna, uregulowana przepisami działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 t.j.), zwanej dalej "K.p.a." Zgodnie bowiem z art. 227 K.p.a., przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Podkreślić również należy, że wskazana skarga nie inicjuje postępowania administracyjnego kończącego się wydaniem indywidualnego aktu lub podjęciem czynności rozstrzygających sprawę dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Rozpoznanie skargi sprowadza się bowiem do oceny działalności danego organu lub jego pracowników i wywiera skutek wyłącznie w odniesieniu do jego stosunków wewnętrznych. Podlega ona rozpoznaniu przez właściwy organ, wskazany w art. 229 K.p.a., a o sposobie jej rozpoznania zawiadamia się stronę skarżącą stosownie do art. 237 § 3 K.p.a. Postępowanie to ma na celu wyłącznie ustalenie prawidłowości i terminowości działania organów administracyjnych i ich pracowników oraz zbadanie potrzeby podjęcia określonych czynności w celu wyeliminowania ustalonych nieprawidłowości. Skarga ta jest więc odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, nie dającym jednak żadnych podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego. Oznacza to, że kognicji sądów administracyjnych nie podlega ocena sposobu działania organu, jak i jego pracowników oraz ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII K.p.a., gdyż jest to wewnętrzna sprawa tych organów. Sprawy te nie zostały poddane kontroli Sądu ani na podstawie art. 3 p.p.s.a., ani na podstawie przepisów ustaw szczególnych. Tym samym wniesiona skarga jako niepodlegająca właściwości sądu administracyjnego podlegać musi odrzuceniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.