II SAB/Sz 109/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Dyrektora Centrum Usług Społecznych w S. (wcześniej: Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. ) w przedmiocie rozpoznania skargi na działanie pracowników socjalnych p o s t a n a w i a odrzucić skargę W piśmie z dnia 4 maja 2025 r. (uzupełnionym pismem z dnia 14 maja 2025 r.) P. K. (dalej także jako: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Dyrektora Centrum Usług Społecznych w S. (wcześniej: Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie) w przedmiocie rozpoznania jego skargi z dnia 4 kwietnia 2024 r. - na podstawie art. 227 k.p.a. - na działanie pracowników socjalnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o uznanie jej za bezzasadną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi, poprzedzone jest każdorazowo analizą jej dopuszczalności, mającą na celu stwierdzenie, czy nie zachodzą podstawy do jej odrzucenia. Analiza przeprowadzona przez Sąd doprowadziła do wniosku, że skarga wniesiona przez skarżącego podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), wedle którego sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne, niż określone w pkt 1-3, akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Uwzględniając powyższe zapisy należy stwierdzić, że w pierwszej kolejności Sąd obowiązany jest zbadać dopuszczalność skargi, tzn. ustalić, czy przedmiot zaskarżenia mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Dyrektora Centrum Usług Społecznych w S. (wcześniej: Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie) w przedmiocie rozpoznania wniesionej przez P. K. skargi z dnia 4 kwietnia 2024 r. na działanie pracowników socjalnych na podstawie art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 - dalej: "k.p.a."), a więc przepisów regulujących postępowanie skargowe, znajdujących się w Dziale VIII k.p.a. W myśl art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi wniesionej w trybie uregulowanym w Dziale VIII k.p.a. może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe ograny albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Załatwienie zaś takiej skargi następuje na podstawie art. 238 § 1 k.p.a., poprzez zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, które stanowi prawną formę działania organu administracji, będącą czynnością materialno-techniczną. Należy podkreślić, że określony w art. 3 § 2 p.p.s.a. katalog aktów lub czynności organów administracji, które można zaskarżyć do sądu administracyjnego, wyklucza możliwość dokonywania kontroli przez ten sąd tzw. skarg powszechnych, składanych w trybie art. 227 k.p.a. i odpowiedzi na nie udzielanych, albowiem postępowanie to nie jest zakończone jednym z aktów, o którym mowa w powołanym przepisie. Powyższe stanowisko znajduje swoje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. m.in. postanowienie NSA z dnia 18 lutego 1997 r., sygn. akt III SAB 1/97, LEX nr 29038; postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SA 2668/00, LEX nr 5426, czy tez postanowienie NSA z dnia 23 lipca 2001 r., sygn. akt II SAB 213/00, LEX nr 5455). Powyższe skutkuje stwierdzeniem niedopuszczalności skargi i jej odrzuceniem na zasadzie art. 58 § pkt 1 p.p.s.a.