II SAB/Sz 110/19
PostanowienieWSA w Szczecinie2019-12-27
Skład orzekający: Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność Prokuratora w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na wniosek dotyczący postępowania karnego podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg na bezczynność Prokuratora w zakresie postępowań karnych. Działalność organów w postępowaniach karnych nie należy do administracji publicznej w rozumieniu przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), a wszelkie aspekty tych postępowań reguluje Kodeks postępowania karnego.Stan faktyczny
Skarżący A. S. złożył skargę na bezczynność Prokuratora w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie odpowiedzi w sprawie zatrzymania. Wniosek dotyczył podstawy prawnej zatrzymania i pobrania oświadczenia o stałym pobycie w ramach postępowania karnego. Prokurator wskazał, że zarzuty skarżącego dotyczą postępowania karnego, które nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Sąd uznał skargę za niedopuszczalną ze względu na brak właściwości.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Prokuratora w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie odpowiedzi w sprawie zatrzymania postanawia: odrzucić skargę.
A. S. wystąpił ze skargą z dnia 14 października 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na bezczynność Prokuratora w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie odpowiedzi w sprawie zatrzymania.
Skarżący wyjaśnił, że w związku z jego zatrzymaniem w dniu [...] sierpnia 2019 r. podczas kontroli paszportowej przez Straż Graniczną na lotnisku w G., działającej na zlecenie Prokuratury w sprawie PR Ds. [...] celem złożenia oświadczenia o stałym pobycie, wniósł pismem z dnia 19 sierpnia 2019 r. do Prokuratury o udzielenie odpowiedzi:
- na jakiej konkretnie podstawie prawnej prokurator referent sprawy PR Ds. [...] zlecił Straży Granicznej zatrzymanie i pobranie od niego oświadczenia o stałym pobycie;
- jakie konkretne okoliczności i przesłanki skutkowały tym, że zostało wydane przez Prokuraturę postanowienie o jego zatrzymaniu celem odebrania oświadczenia o stałym pobycie;
- na jakich obecnie obowiązujących przepisach prawa żąda się od niego odebrania oświadczenia o stałym pobycie.
Skarżący dodał, że czynność pobrania od skarżącego oświadczenia o stałym pobycie została powtórzona na lotnisku w G. w dniu [...] sierpnia 2019 r., podczas jego powrotu do kraju oraz, że Prokurator nie odpowiedział na złożony w dniu 19 sierpnia 2019 r. wniosek.
W odpowiedzi na skargę Prokurator wskazał, że z treści skargi wynika, iż skarżący zarzuca bezczynność Prokuraturze w związku z brakiem odpowiedzi na pismo z dnia 19 sierpnia 2019 r., żądające wyjaśnienia podstaw wszczęcia poszukiwań osoby A. S. w postępowaniu nadzorowanym przez Prokuraturę prowadzonym pod sygn. akt PR Ds. [...] oraz wynikającego z tego legitymowania go przez Straż Graniczną i odebrania od niego oświadczenia o miejscu jego stałego pobytu. W ocenie Prokuratora, analiza zarzutów przytoczonych przez skarżącego we wniesionej skardze wskazuje, że dotyczą one wyłącznie prowadzonego postępowania karnego przeciwko A. S. i nie mieszczą się w katalogu podstaw do wniesienia skargi wymienionych w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tryb prowadzenia postępowania karnego nie ma związku z działalnością administracji publicznej i nie podlega kontroli sądowo administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie, mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Przy badaniu zasadności skargi na bezczynność organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt, czy czynność nie została dokonana przez organ.
Jednakże przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność, ustalając czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1), przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).
Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej zwanej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. 2019 r. poz. 768 ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Ponadto sądy administracyjne orzekają w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Z przytoczonych regulacji wynika, że kontrola bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania prowadzona być może tylko w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a., tj. tylko wtedy, gdy organ był obowiązany rozpatrzyć sprawę administracyjną przez wydanie decyzji administracyjnej, postanowienia (na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także rozstrzygającego sprawę co do istoty), postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (...), a także innych niż określonych w pkt 1 - 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (...) oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach, a także innych niż określone w pkt 1 - 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Z treści skargi nie wynika, by Prokurator w realiach rozpatrywanej sprawy był zobowiązany do wydania aktu administracyjnego, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. Ponadto, również stanowisko Prokuratora wyrażone w odpowiedzi na skargę wskazuje, że wniosek skarżącego dotyczy będącego w toku postępowania karnego o sygnaturze PR. Ds. [...], toczącego się w jego sprawie.
Należy zatem podkreślić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie nadzoruje Prokuratora w zakresie wyjaśnień prowadzonych indywidualnie postępowań. Funkcja powyższa jest realizowany w oparciu o nadzór instancyjny przewidziany stosownymi przepisami postępowania karnego. Zatem wszelkie aspekty tego postępowania, zarówno w fazie postępowania sądowego jak i postępowania przygotowawczego prowadzonego przez prokuratora i Policję reguluje ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1987) wykraczają poza zakres kognicji sądu administracyjnego. Działalność właściwych organów w zakresie prowadzenia postępowań karnych nie należy bowiem do administracji publicznej w rozumieniu przepisów p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić należało, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlega właściwości sądu administracyjnego, co obligowało Sąd do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. o czym orzeczono w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło