II SAB/Sz 112/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w następującym składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. i M. P. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Komendanta Państwowej Straży Pożarnej postępowania w przedmiocie nakazania wykonania obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej postanawia: I odrzucić skargę II zwrócić Skarżącym M. P. i M. P. kwotę [...]([...]) złotych uiszczoną solidarnie tytułem wpisu sądowego od skargi. W dniu 18 marca 2022 r. M. P. i M. P. (dalej jako: "Skarżące", "Strona"), reprezentowane przez pełnomocnika M. P., wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na "bezczynność i przewlekłość oraz naruszenie zasad praworządności przez Organ KM PSP w postępowaniu administracyjnym w I instancji, prowadzonym od 24 kwietnia 2020 r. do 29 marca 2021 r., oraz wobec wniosków złożonych w Organie po zakończeniu postępowania administracyjnego". W treści skargi Skarżące wskazały, że wnoszą skargę na przewlekłość oraz bezczynność w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Komendanta Państwowej Straży Pożarnej ("Organ I instancji") od 24 kwietnia 2020 r. do 29 marca 2021 r. w I instancji, zakończonego wydaniem nieprawomocnej decyzji administracyjnej z dnia [...] marca 2001 r. nr [...] Zdaniem Skarżących decyzja została wydana z rażącym naruszeniem procedury wobec obowiązku wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a., co oznacza naruszenie zasady praworządności, także wobec nie udzielenia wyjaśnień po zakończeniu postępowania zgodnie z wnioskiem z dnia25 grudnia 2021 r. i wezwaniem z dnia 28 stycznia 2022 r. Skarżący zarzucili Organowi naruszenia art. 36 i art. 35 k.p.a. oraz zasad postępowania administracyjnego (art. 6, 8 9 k.p.a.) w postępowaniu prowadzonym do dnia 29 marca 2021 r., a także po zakończeniu tego postępowania wobec nierozpoznania Ich wniosków. Skarżące podkreśliły, że wniosły w dniu 25 lutego 2021 r. ponaglenie i skargi z uwagi na przewlekłe prowadzenie postępowania. Od wydanej decyzji wniosły odwołanie, w którym zarzuciły Organowi naruszenie procedury administracyjnej. Do skargi dołączono pełnomocnictwa i kopie upoważnienia oraz protokołu z kontroli PINB w K. budynku z 2018 r. W odpowiedzi na skargę Komendant Miejski PSP w K. wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej i wskazał, że w sprawie została wydana decyzja nr [...] w dniu [...] marca 2021 r. nakładająca na Skarżące obowiązki wynikające z przepisów o ochronie przeciwpożarowej, od której wniesiono odwołanie, aktualnie rozpatrywane przez Organ II instancji i kolejne pisma Strony w tej sprawie zostały przekazane do Organu odwoławczego. Organ podkreślił, że zarzuty opisywane w skardze były już przedmiotem rozpoznania w postępowaniu zakończonym ww. decyzją. W uzupełnieniu skargi Skarżące przedłożyły kopię postanowienia Z. Komendanta Wojewódzkiego PSP z dnia 15 marca 2021 r. o stwierdzeniu bezczynności organu I instancji i zobowiązaniu do wydania decyzji do dnia [...] marca 2021 r. W aktach administracyjnych znajduje się decyzja Komendanta Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] nakazująca Skarżącym wykonanie obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej wraz z dowodem jej doręczenia w dniu 31 marca 2021 r. pełnomocnikowi Skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) - dalej zwanej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu. Także w sprawach skarg bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie natomiast do art. 149 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd stwierdził, że opisany powyżej stan faktyczny sprawy wskazuje, że skarga z dnia 18 marca 2022 r. na bezczynność i przewlekłość Organu I instancji została wniesiona po zakończeniu postępowania administracyjnego decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] Okoliczności tej Skarżące nie kwestionują domagając się uznania przez Sąd stanu bezczynności i przewlekłości Organu w postępowaniu prowadzonym od dnia 24 kwietnia 2020 r. do dnia wydania decyzji z uwagi na naruszenie zasad praworządności wynikającej z przepisów procedury administracyjnej. Zdaniem Sądu, skoro Organ I instancji rozstrzygnął decyzją administracyjną sprawę w przedmiocie nieprawidłowości z zakresu ochrony przeciwpożarowej w budynku Skarżących i nałożenia obowiązków w tym zakresie przed wniesieniem niniejszej skargi, to Sąd nie może merytorycznie orzekać w przedmiocie skargi na bezczynność i przewlekłość tego Organu w kwestionowanym postępowaniu. W dacie wniesienia przedmiotowej skargi nie toczyło się już postępowanie przed Komendantem Miejskim PSP w K. zakończone decyzją z dnia [...] marca 2021 r. Na skutek odwołania od decyzji sprawa została przekazana Organowi II instancji i na etapie postępowania odwoławczego postępowanie w tej sprawie prowadzi wyłącznie Organ odwoławczy. Pogląd o niemożności merytorycznego rozpoznania sprawy wynika z uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r., sygn. II OPS 5/19 (ONSAiWSA 2020 r., nr 6, poz. 79). Zgodnie z uchwałą, wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Przyjęty w powołanej uchwale pogląd w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji, pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, gdy skarga ta została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy. Jak wynika z kolejnej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 marca 2022 r., II OPS 1/21 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl), skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd uznał w cytowanej uchwale, że nie jest już możliwe osiągnięcie celu skargi, którym jest rozstrzygnięcie sprawy, skoro organ dokonał już takiego rozstrzygnięcia. NSA wyjaśnił również, że "Przewlekłość postępowania administracyjnego, jako stan faktyczny, nie jest stanem ciągłym, lecz ma swój kres w chwili rozstrzygnięcia sprawy przez organ. Po rozstrzygnięciu sprawy przez organ, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa, przewlekłość postępowania pozostaje stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie w kontekście celu tej procedury, tj. przeciwdziałania opieszałości organu w wydaniu rozstrzygnięcia, skoro organ wydał już takie rozstrzygnięcie". Sąd w pełni podziela stanowisko zawarte w powołanych uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec tego Sąd stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna i orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. o jej odrzuceniu. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi postanowiono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.