II SAB/Sz 118/14

Dnia 30 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder po rozpoznaniu w dniu 30 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. W. na przewlekłość postępowania Wójta Gminy w przedmiocie wydania warunków przyłączeniowych p o s t a n a w i a 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić stronie skarżącej kwotę [...] złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Pismem z dnia [...]r. T. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłość postępowania Wójta Gminy w sprawie wydania warunków przyłączeniowych w zakresie wodno-kanalizacyjnym na potrzeby budowy domu jednorodzonego na działce nr [...] położonej w obrębie [...] , gm.[...] , jednocześnie uiszczając wpis sądowy w kwocie zł. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w dniu [...] r., złożył wniosek do Wójta Gminy o wydanie ww. warunków przyłączeniowych. Powyższy wniosek ponowił w dniu [...] r. oraz w dniu [...] r., jednakże do chwili złożenia skargi organ nie wydał wnioskowanych warunków. W jego ocenie, nie do przyjęcia jest stanowisko organu reprezentowane w pismach z dnia [...] r., [...] r, oraz [...] r., iż brak infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej miejscowości Chałupy prowadzi do niewydania wnioskowanych warunków. W piśmie przekazującym skargę, Wójt Gminy wskazał, że udzielił odpowiedzi na wniosek pismem z dnia [...] r. informując o braku gminnej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej we wskazanym rejonie, dla której mogłyby być wydane techniczne warunki przyłączeniowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając m.in., czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu do rozpoznania sprawy, taka skarga, podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Nadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych (§ 3). W świetle powyższego przepisu, skarga na przewlekłość organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa i dotyczy sytuacji, w których organy administracji nie podejmują nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2007 r., sygn. akt V SAB/Wa 2/07, LEX nr 337771). Warunkiem dopuszczalności skargi jest więc istnienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu, przy czym nie zawsze działania lub zaniechania organów administracji publicznej objęte będą kognicją sądów administracyjnych. Brak właściwości tych sądów nastąpi m.in. gdy organy administracji publicznej podejmą działania jako podmioty uczestniczące w obrocie cywilnoprawnym (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnemu w Gliwicach z dnia 1 grudnia 2008 r. sygn. akt II SAB/Gl 45/08, dostępne na stronie internetowej www. orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest przewlekłość Wójta Gminy polegająca na niewydaniu warunków przyłączeniowych w zakresie wodno-kanalizacyjnym na potrzeby budowy domu jednorodzonego na działce nr [..] położonej w obrębie[...] , gm.[..] . W ocenie Sądu, wskazany w skardze przedmiot sprawy nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Problematykę zbiorowego odprowadzania ścieków, w tym warunków przyłączania do sieci wodno-kanalizacyjnej reguluje ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ze zm.), która w art. 3 stanowi, że powyższe kwestie należą do zadań własnych gminy. Oznacza to, iż do organów gminy należy ustalenie, w jakiej formie organizacyjnej gmina będzie wykonywać ustawowe zadanie zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków. W zależności bowiem od dokonanego ustalenia, obowiązki te będą spoczywać na wyspecjalizowanym przedsiębiorstwie wodociągowo-kanalizacyjnym, gminnej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej albo bezpośrednio na organie wykonawczym gminy (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 20 czerwca 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1051/06, dostępne w Internecie). W myśl art. 6 ust. 2 ww. ustawy, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane do zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków z osobą, której nieruchomość została przyłączona do sieci i która wystąpiła z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy. Z kolei techniczne warunki określające możliwość przyłączenia do sieci wodociągowej, od których uzależnione jest przyłączenie nieruchomości do sieci, należą do zakresu regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Stosownie bowiem do art. 19 ust. 1 i 2 ustawy, rada gminy, po dokonaniu analizy projektów regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków opracowanych przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków, będący aktem prawa miejscowego, który powinien określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym warunki przyłączania do sieci. Z powyższych przepisów wynika wyraźnie, że warunki przyłączenia do sieci wodno-kanalizacyjnej wydaje właściwe przedsiębiorstwo w oparciu o przepisy regulaminu. Wprawdzie w doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 4 ustawy za przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne może być uznana również gmina lub gminna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, ale prowadząca działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzenia ścieków, tym nie mniej żaden przepis prawa administracyjnego nie upoważnia organu administracji publicznej do rozstrzygania tych spraw w drodze administracyjnej. Załatwienie sprawy zainicjowanej wnioskiem o wydanie warunków przyłączeniowych nie wymaga indywidualnych rozstrzygnięć organu gminy, w formie wydania decyzji, czy postanowienia lub podjęcia innej czynności w zakresu administracji publicznej (tj. czynności materialno-technicznej). Wręcz przeciwnie, analiza przepisów powołanej ustawy prowadzi do wniosku, że zagadnienia w niej uregulowane odnoszą się do materii prawa cywilnego. Podkreślić należy, że obowiązująca uchwała Rady Gminy Świeszyno z dnia 29 grudnia 2005 r. Nr XXXVI/184/05 w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków (Dz. Urz. Woj. Zach. z 2006 r. Nr 27, poz. 477), w przepisach rozdziału VII normującego warunki przyłączenia do sieci i odbioru przyłącza, wskazuje wprost, że warunki przyłączenia określa przedsiębiorstwo w formie umowy cywilnoprawnej (§ 29 ust. 1 uchwały). Z kolei z § 3 pkt 1 tej uchwały wynika, że przedsiębiorstwem jest Gmina. W przedmiotowej sprawie zatem Wójt Gminy nie występuje jako organ administracji publicznej, tak więc wszelkie jego działania, czy zaniechania nie mogą być rozstrzygane przed sądem administracyjnym. Ewentualna odmowa wydania warunków przyłączeniowych jest sprawą cywilną, do rozstrzygania której właściwa jest droga procesu cywilnego. W tym stanie rzeczy, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przedmiocie zwrotu wpisu orzeczono w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 powołanej ustawy.