II SAB/Sz 119/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 lipca 2009r. sprawy ze skargi J. P. na bezczynność Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w przedmiocie wpisu na listę radców prawnych I zobowiązać Okręgową Izbę Radców Prawnych do rozpoznania wniosku J. P. o wpis na listę radców prawnych w terminie 30 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, II zasądzić od Okręgowej Izby Radców Prawnych na rzecz J. P. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] J. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]. Skarżący zażądał zobowiązania Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] do podjęcia, w terminie 7 dni, uchwały w przedmiocie wpisu skarżącego na listę radców prawnych prowadzonej przez tę Radę oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. J. P. wskazał, iż na podstawie art. 24 w zw. z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy o radcach prawnych, w dniu [...], złożył w Radzie Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] wniosek o wpis na listę radców prawnych prowadzoną przez tę Radę. Uchwałą nr [...] z dnia [...] opierając się na treści art. 24 ust. 2c ustawy o radcach prawnych Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] odmówiła wpisu wnioskodawcy na listę radców prawnych uznając, że nie posiada on odpowiedniej praktyki zawodowej, a co za tym idzie nie daje prawidłowej rękojmi wykonywania zawodu radcy prawnego. Skarżący w dniu [...] wniósł odwołanie od wyżej wskazanej uchwały do Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych. Organ odwoławczy uchwałą nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę. Pismem z dnia [...] skarżący wniósł odwołanie od powyższej uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych do Ministra Sprawiedliwości wnosząc o jej uchylenie i wpisanie go na listę radców prawnych. Decyzją [...] z dnia [...] Minister Sprawiedliwości uchylił przedmiotową uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uchwałą nr [...] z dnia [...] Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych ponownie utrzymało w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] nr [...] z dnia [...]. W dniu [...] skarżący odwołał się od tejże uchwały do Ministra Sprawiedliwości, wnosząc o jej uchylenie i wpisanie go na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]. Decyzją [...] z dnia 23 grudnia 2008 r. Minister Sprawiedliwości uchylił uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych nr [...] z dnia [...] oraz utrzymaną przez nią w mocy uchwałę Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] nr [...] z dnia [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Radzie Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]. Uzasadniając Minister Sprawiedliwości podniósł, iż zarówno Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych, jak i Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] poczyniły nieprawidłowe ustalenia stanu faktycznego sprawy i dokonały nieprawidłowej oceny prawnej w zakresie posiadanej przez skarżącego praktyki zawodowej pozwalającej na przyjęcie, iż spełnia on przesłankę dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Minister Sprawiedliwości wskazał, że Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych nie odniosło się do argumentacji skarżącego w zakresie niewzięcia pod uwagę i niedokonania prawidłowej oceny przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] wszystkich przesłanek mających wpływ na wpis na listę radców prawnych, albowiem w toku postępowania żaden z organów samorządu radcowskiego nie ustosunkował się co do praktyki zawodowej skarżącego w "A" S. A. Minister Sprawiedliwości zauważył również, że organ wpisowy nie zażądał od skarżącego przedstawienia kolejnych dowodów na potwierdzenie posiadania przez niego odpowiedniej praktyki zawodowej, czym naruszył przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 136 k.p.a. Minister Sprawiedliwości skonstatował także, iż zarówno organ I, jak i II instancji nie odniósł się do odbytej przez skarżącego aplikacji sądowej. Dlatego w ocenie Ministra Sprawiedliwości przedmiotowa sprawa wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia wszystkich okoliczności potwierdzających posiadanie przez skarżącego praktyki zawodowej pozwalającej na uznanie, iż daje on rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Skarżący podniósł, iż zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy o radcach prawnych uchwała rady okręgowej izby radców prawnych w sprawie wpisu na listę radców prawnych powinna być podjęta w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku. Do chwili obecnej Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...], nawet pomimo doręczenia w dniu [...] wezwania do usunięcia naruszenia prawa, nie podjęła uchwały w sprawie wpisu skarżącego na listę radców prawnych. W tej sytuacji skarżący wniósł skargę na podstawie art. 31 ust. 3 ustawy o radcach prawnych, zgodnie z którym w wypadku niepodjęcia uchwały przez radę okręgowej izby radców prawnych w terminie 30 dni od złożenia wniosku o wpis, zainteresowanemu służy skarga do sądu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] wniosła o oddalenie skargi. J. P. w skardze opisuje cały przebieg postępowania wszczętego na jego wniosek, w tym wskazując, iż Rada w dniu [...] podjęła uchwałę o odmowie wpisania go na listę radców prawnych. Uchwała ta w wyniku postępowania odwoławczego, które znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy, została uchylona i przekazana do ponownego rozpatrzenia. Podstawą merytoryczną rozstrzygnięcia Ministra Sprawiedliwości jako organu odwoławczego rozpatrującego odwołania od uchwał organu samorządu radców prawnych był zarzut nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności przesądzających o spełnieniu przez wnioskodawcę przesłanki dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Minister Sprawiedliwości wytknął przede wszystkim nie podjęcie wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i jej załatwienia, poprzez brak skutecznego zażądania od wnioskodawcy przedstawienia kolejnych dowodów potwierdzających jego praktykę zawodową. W swojej decyzji Minister Sprawiedliwości zgodnie z zarzutami skarżącego wskazał, iż Rada przeprowadzając postępowanie winna zbadać zakres obowiązków oraz ustalić rodzaj spraw, którymi zajmował się J. P. pracując w spółce "A" S.A. Mając na uwadze wytyczne Ministra Sprawiedliwości, Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] ponownie w dniu [...] przeprowadziła rozmowę z J. P., wskazując mu jakie dowody winien przedstawić jednocześnie pouczając go o możliwości złożenia innych wniosków dowodowych. J. P., skorzystał z tych możliwości załączając przykłady pism w różnego rodzaju postępowaniach sądowych i administracyjnych jakie sporządzał w ramach pracy w "A" SA, a także w uzupełnieniu wniosku opinię "A" S.A. z [...]. Również, na wniosek skarżącego, który stwierdził, iż ma trudności w uzyskaniu zaświadczenia z Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], co do zakresu wykonywanych obowiązków, Rada zwróciła się do Komendanta Wojewódzkiego o przesłanie informacji dotyczącej charakteru i rodzaju postępowań prowadzonych przez skarżącego. W odpowiedzi nadesłanej w dniu [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] przesłał ponownie kopię opinii z dnia [...] i wydał zgodę na przejrzenie akt osobowych. Mając powyższe na uwadze trudno zarzucić Radzie Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] bezczynność, kiedy to w wyniku odwołań i wniosków dowodowych skarżącego toczy się postępowanie w sprawie wpisu na listę radców prawnych, które ma na celu zebranie całego materiału dowodowego i wszechstronne wyjaśnienie sprawy. W kolejnym piśmie procesowym z dnia [...] J. P. wniósł o poinformowanie, w trybie art. 155 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ), Krajowej Rady Radców Prawnych i Ministra Sprawiedliwości o istotnych naruszeniach prawa zaistniałych w toku rozpoznawania wniosku o wpis skarżącego na listę radców prawnych przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga J. P. na bezczynność Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] w przedmiocie wpisu na listę radców prawnych zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1-4 tej ustawy. Tak więc zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym w Kodeksie postępowania administracyjnego lub akcie szczególnym terminie, organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana. Skarga na bezczynność może być wniesiona dopiero po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie termin załatwienia sprawy wpisu na listę radców prawnych określa art.31 ust.3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 123, poz.1059 z późn.zm.) i przekroczenie tego terminu oznacza stan bezczynności zaskarżalnej do sądu administracyjnego. Zgodnie z art.31 § 1 i 3 ustawy o radcach prawnych uchwała rady okręgowej izby radców prawnych w sprawie wpisu na listę radców prawnych powinna być podjęta w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku, zaś w wypadku niepodjęcia uchwały przez radę okręgowej izby radców prawnych w terminie 30 dni od złożenia wniosku o wpis, zainteresowanemu służy skarga do sądu administracyjnego. Z akt niniejszej sprawy wynika, że J. P. wystąpił, pismem z dnia [...], z wnioskiem o wpis na listę radców prawnych. Następnie zostały podjęte uchwały organów samorządu radcowskiego o odmowie wpisu na listę radców prawnych, a decyzją z dnia [...] numer [...] Minister Sprawiedliwości uchylił podjęte wcześniej uchwały i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Radzie Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...], zwanej dalej "Radą OIRP w [...]". Pismem z dnia [...], które wpłynęło do organu [...], J. P. wezwał Radę OIRP w [...] do usunięcia naruszenia prawa poprzez podjęcie uchwały w przedmiocie wpisu na listę radców prawnych (pismo to pozostało bez odpowiedzi). Następnie Rada OIRP w [...] przeprowadziła z J. P. rozmowę kwalifikacyjną i zobowiązała wnioskodawcę do przedłożenia kopii dokumentów świadczących o podejmowaniu przez niego czynności z zakresu pomocy prawnej w trakcie zatrudnienia w "A" S.A. w [...] ([...]). Skarżący przedłożył stosowne dokumenty w dniu [...]. W dniu [...] (data stempla pocztowego [...]), za pośrednictwem Rady OIRP w [...], wpłynęła skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skarga J. P. na bezczynność organu. Zawiadomieniem z dnia [...] Dziekan OIRP w [...], na podstawie art.36 § 1 Kpa, poinformował J. P. o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do [...], z uwagi na wystąpienie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], zgodnie z wnioskiem strony złożonym [...], celem uzyskania informacji dotyczącej charakteru i rodzaju spraw jakie wnioskodawca prowadził w ramach wykonywania obowiązków służbowych. Wniosek J. P. o wpis na listę radców prawnych nie został rozpoznany przez Radę OIRP w [...] do dnia rozprawy. Sąd stwierdził, iż skarga J. P. została wniesiona w terminie, po uprzednim wezwaniu Rady OIRP w [...] do usunięcia naruszenia prawa. Termin do ponownego rozpatrzenia wniosku J. P. o wpis na listę radców prawnych rozpoczął swój bieg najpóźniej od dnia następnego po otrzymaniu decyzji Ministra Sprawiedliwości przez Radę OIRP w [...], a więc od [...] i zgodnie z art.31 ust.1 ustawy o radcach prawnych wynosił on 30 dni, i upłynął [...]. Dodać należy, że Kpa nie zawiera przepisu ustalającego odrębnie bieg terminu do załatwienia sprawy w przypadku uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Przedłużenie terminu załatwienia sprawy Sąd uznał za nieskuteczne, bowiem zostało dokonane już po wniesieniu skargi na bezczynność organu, a ponadto Dziekan OIRP nie jest organem właściwym do rozpoznania wniosku o wpis na listę radców prawnych, a tym samym organem uprawnionym do ewentualnego przedłużenia terminu załatwienia sprawy. Dodać należy także, że art.31 ust.1 w związku z art.31 ust.3 ustawy o radcach prawnych w zakresie, w jakim ustala trzydziestodniowy termin podjęcia uchwały przez radę okręgowej izby radców prawnych, jest przepisem ustalającym maksymalny termin załatwienia sprawy. Jak z powyższego wynika, skarga na bezczynność organu jest zasadna. Okoliczności podniesione przez organ w odpowiedzi na skargę nie mogą usprawiedliwiać niedotrzymania terminu załatwienia wniosku. Ustosunkowując się do wniosku skarżącego o wydanie przez Sąd postanowienia sygnalizacyjnego w trybie art.155 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uznał, iż uchybienia stwierdzone w toku rozpoznawania sprawy nie są istotnymi naruszeniami prawa, a mając na uwadze strukturę organów samorządu radcowskiego i zakres nadzoru nad nimi Ministra Sprawiedliwości, nie znalazł podstaw do wydania postanowienia sygnalizacyjnego. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...], na podstawie art.149 i art.200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.