II SAB/Sz 127/11
PostanowienieWSA w Szczecinie2011-09-14
Skład orzekający: Monika Bieńkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która złożyła skargę na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej, wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obowiązek udowodnienia tej szczególnej sytuacji spoczywa na wnioskodawcy, co zostało spełnione.Stan faktyczny
A. S.-W. złożyła skargę na bezczynność Powiatowego Zarządu Dróg w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uzasadniając to trudną sytuacją materialną rodziny. Przedłożyła dokumenty potwierdzające dochody, wydatki oraz status bezrobotnej.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 14 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S.-W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jej skargi na bezczynność Powiatowego Zarządu Dróg w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a : przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych
A. S.-W. złożyła w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym skargę na bezczynność Zarządu Dróg w przedmiocie nieudostępnienia żądanej przez nią informacji publicznej.
Wezwana do uiszczenia wpisu od ww. skargi, skarżąca złożyła na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku podała, że nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania rodziny ponieść kosztów sądowych. Miesięczny dochód rodziny wnioskodawczyni wynosi [...] zł. Skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, natomiast jej mąż do [...] r. prowadził działalność gospodarczą, jednakże ze względu na pogarszający się stan zdrowia zmuszony był ją zawiesić. Miesięczne wydatki związane z ponoszonymi opłatami wynoszą ok. [...] zł.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach A. S.-W. podała, że zamieszkuje razem z mężem i dwójką dzieci. W skład posiadanego majątku wchodzi dom o powierzchni [...]m2, budynek gospodarczy oraz samochód dostawczy marki [...] rok produkcji [...]. Dochód czteroosobowego gospodarstwa domowego stanowi kwota w wysokości [...] zł i składa się na nią zasiłek rodzinny w wysokości [...] zł oraz renta w wysokości [...] zł. Do formularza skarżąca załączyła wyciąg z posiadanego konta bankowego za miesiąc [...] r., który potwierdza wysokość wskazywanego przez nią miesięcznego dochodu oraz kserokopię decyzji z dnia [...] r. orzekającą o uznaniu ją za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku.
W wykonaniu zobowiązania referendarza sądowego o przedłożenie szczegółowych dokumentów potwierdzających sytuację materialną, A. S.-W. nadesłała kserokopię decyzji w sprawie podatku od nieruchomości, aktualne zaświadczenie potwierdzające, iż nadal pozostaje osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku oraz kserokopie rachunków z których wynika, że w miesiącu [...] r. wydatki związane z utrzymaniem domu wyniosły [...] zł, tj. [...] zł prąd, [...] zł wywóz śmieci i [...] zł – Firma A. Dodatkowo skarżąca ponosi wydatki związane z leczeniem dzieci.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd ( referendarz sądowy ) przyznaje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku.
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawczyni wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej Ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżąca wraz z trzyosobową rodziną dysponuje miesięcznym dochodem w wysokości ok. [...] zł. Z kwoty tej ok. [...] zł wydatkowane jest na utrzymanie domu.
Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 P.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, że znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącej, uznać należy, że Jej wniosek zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie jest Ona w stanie partycypować w kosztach postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny.
W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło