II SAB/Sz 129/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Firmy A na bezczynność Spółki A w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Spółkę A do rozpoznania punktu 1 wniosku Firmy A z dnia 26 lutego 2016 r., II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. w pozostałej części oddala skargę, IV. zasądza od Spółki A na rzecz strony skarżącej Firmy A kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Firma A, zwana dalej również "[...]", pismem z dnia 26 lutego 2016 r. wniosła do Spółki A, dalej jako "Spółka", udostępnienie informacji publicznej poprzez: 1) wskazanie wysokości przychodów osiągniętych przez spółkę A w latach 2014 i 2015 z tytułu opłat za odbiór ścieków na podstawie umów zawartych z właścicielami, użytkownikami lub zarządcami nieruchomości przy ul. [...]. 2) udzielenie informacji na jakiej podstawie do kolektora tłocznego Spółdzielni podłączone zostały budynki przy ul. [...] orz przy ul. [...] oraz przesłanie po anonimizacji wydanych przez Spółkę A - kopii Warunków przyłączenia do sieci kanalizacyjnej budynków przy ul. [...]. W odpowiedzi, pismem z dnia 30 marca 2016 r. Spółka, odnosząc się do powyższego żądania wskazała, że informacje o wysokości osiąganych przez nią przychodów nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 – j.t. ze zm.), zwanej dalej również "u.d.i.p." W przedmiocie informacji opisanych w punkcie drugim Spółka wyjaśniła, że nie posiada informacji, na jakiej podstawie inne podmioty korzystają z osiedlowej instalacji kanalizacyjnej, wskazując jednocześnie, że decyzję o podłączeniu podejmuje właściciel instalacji. Pismem z dnia 12 lipca 2016 r. Spółdzielnia podniosła, że informacje, o których mowa w pkt 1 pisma z dnia 26 lutego 2016 r. stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jednocześnie Spółdzielnia zmodyfikowała swój wniosek dotyczący punktu 2 i wniosła o udzielenie informacji na jakiej podstawie Spółka odbiera ścieki z budynków przy ul. [...]oraz ul. [...] oraz przesłanie po anonimizacji wydanych przez Spółkę A kopii warunków przyłączenia do sieci kanalizacyjnej budynków przy ul. [...]. Pismem z dnia 3 sierpnia 2016 r. Spółka, odnosząc się do powyższego żądania podtrzymała wcześniejsze stanowisko i wyjaśniła, że w świetle art. 6 ust. 1 pkt 5 lit.c) i d) ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnieniu podlega informacja publiczna o majątku publicznym, w tym o majątku osób prawnych samorządu terytorialnego i podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzących z zadysponowania majątkiem, o którym mowa m.in. w lit. c), oraz pożytkach z tego majątku i obciążeniach. Dalej Spółka wskazała, że wyjątki od powyższej zasady wprowadza art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W myśl ust. 1 powołanego przepisu, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Stosownie natomiast do ust. 2 wymienionego przepisu, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Według wykładni Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 28 lutego 2007 r., [...] tajemnicą przedsiębiorcy "są nieujawnione wiadomości, informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne posiadające wartość gospodarczą co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności". Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Odwołując się do powyższych argumentów Spółka podniosła, że jest zobowiązana do ochrony wartości i praw innych osób (właścicieli, użytkowników, zarządów nieruchomościami, itp.) oraz ochrony porządku publicznego i bezpieczeństwa interesu gospodarczego, wskazując jednocześnie, że nie posiada zgody osób fizycznych lub przedsiębiorców dotyczącej rezygnacji z przysługującego im prawa. Jednocześnie odnosząc się do pkt 2 wniosku o udostępnienie informacji publicznej Spółka ponownie wskazała, że nie posiada informacji na jakiej podstawie właściciele lub posiadacze budynków podłączali się do prywatnej instalacji kanalizacyjnej. Firma A, wniosła skargę na bezczynność Spółki A do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego: - art. 13 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 4 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez nieudostępnienie informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia z dnia 26 lutego 2016 r. oraz z dnia 12 lipca 2016r. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia w/w wniosku, - art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez nieudostępnienie informacji publicznej w żądanej formie wskazanej we wniosku o udostępnienie informacji publicznej; - art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f, pkt 5 lit. c) - e) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez nieudostępnienie informacji publicznej o majątku publicznym, tj. majątku samorządowej osoby prawnej zgodnie z wnioskiem skarżącej; Nadto Spółdzielnia podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez nie wydanie przez organ decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej żądanej we wniosku skarżącej. Spółdzielnia wniosła o: - zobowiązanie spółki A, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., do udostępnienia, w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku, informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia 26 lutego 2016 r. oraz z dnia 12 lipca 2016r. - stwierdzenie, że bezczynność spółki A nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, - zasądzenie od spółki A na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., - zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa sądowego oraz kwoty 17 zł opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o oddalenie skargi w całości, ewentualnie, w przypadku przyjęcia przez sąd, że Spółka pozostaje w bezczynności, uznanie, iż bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wyjaśniła, że nie jest zobowiązana do ujawniania wysokości osiąganych przychodów z tytułu poszczególnych, precyzyjnie określonych umów, dotyczących konkretnych nieruchomości oraz konkretnych właścicieli nieruchomości. Takie informacje stanowią tajemnicę handlową oraz mogą naruszać dobra prawnie chronione, dlatego nie podlegają ujawnieniu. Dalej wywodziła, że jest spółką prawa handlowego, dlatego obowiązek udzielenia informacji jest ograniczony z uwagi na ograniczenia wynikające z przepisów prawa handlowego oraz innych ustaw (np. ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji) oraz umów, które to definiują pojęcie tajemnicy przedsiębiorcy. Spółka A jest zobowiązana do ochrony wartości i praw innych podmiotów, ochrony porządku publicznego oraz bezpieczeństwa interesu gospodarczego. Spółka uważa, że wniosek o wskazanie przychodów osiąganych przez spółkę prawa handlowego wykonującą zadania gminne, dotyczący wykazania przychodów osiąganych z poszczególnych podmiotów oraz precyzyjnie określonych nieruchomości, nie stanowi przedmiotu informacji publicznej. Wniosek taki ma raczej charakter próby pozyskania wyselekcjonowanych informacji dotyczących konkretnych budynków, zarządców, czy właścicieli nieruchomości. Tym samym Spółka nie jest uprawniona do udostępniania żądanych przez skarżącą informacji, które następnie mogą być wykorzystywane jako informacje handlowe. Informacje te stanowią tajemnicę przedsiębiorcy i mogą być wykorzystywane przez podmioty zajmujące się zarządem nieruchomościami w ofertach handlowych, naruszając tym samym zasady uczciwej konkurencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie wskazać należy, ze na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – j.t. ze zm.), sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym. Z akt sprawy wyłączono materiały dotyczące skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej, w związku z wnioskiem z dnia 12 lipca 2016 r. i zostanie ona rozpoznana odrębnie. Rozpoznając sprawę według kryterium zgodności z prawem należało uznać, że skarga jest częściowo zasadna. Tryb i zasady udzielania informacji publicznej regulują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.). W myśl art. 1 ust. 1 u.i.d.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie w niej określonych. Na podstawie art. 2 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej". Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Zgodnie z art. 3 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do: 1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego; 2) wglądu do dokumentów urzędowych; 3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów. Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych. Na podstawie art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. udostępnieniu w szczególności podlega informacja publiczna o majątku publicznym, w tym o: a) majątku Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych, b) innych prawach majątkowych przysługujących państwu i jego długach, c) majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego, a także kas chorych(6), d) majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach, e) dochodach i stratach spółek handlowych, w których podmioty, o których mowa w lit. a-c, mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów Kodeksu spółek handlowych, oraz dysponowaniu tymi dochodami i sposobie pokrywania strat, f) długu publicznym, g) pomocy publicznej, h) ciężarach publicznych. W przypadku złożenia wniosku o udzielenie informacji publicznej, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej podmiot zobowiązany, po rozpatrzeniu wniosku winien niezwłocznie – nie dłużej niż w terminie 14 dni udostępnić żądane informacje bądź odmówić ich udzielenia wraz z pisemnym uzasadnieniem, ewentualnie – w przypadku stwierdzenia, że nie stanowią one informacji publicznej – poinformować o tym wnioskodawcę. Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.i.d.p. odmowa udzielenia informacji publicznej przez organ administracji publicznej następuje w drodze decyzji. Na podstawie art. 17 ust. 1 u.d.i.p. do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Art. 5 u.i.d.p. stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Ograniczenie dostępu do informacji publicznej ze względu na ochronę prywatności osoby fizycznej nie oznacza zatem tego, że informacja taka nie posiada waloru informacji publicznej, ale że dostęp do tej informacji jest ograniczony, z uwagi na istnienie regulacji szczególnych, między innymi tych, które nakazują ochronę danych osobowych. Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należy wskazać, że Spółka A są spółką, której jedynym udziałowcem jest Gmina Miasto K. Jest to zatem podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.i.d.p., a zatem jest ona podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Kolejną kwestią, którą należy wyjaśnić, jest określenie zakresu informacji, które w związku z tym należy zakwalifikować jako publiczne i podlegające udostępnieniu, w kontekście żądania Spółdzielni wyartykułowanego we wniosku z dnia 26 lutego 2016 r. Wbrew twierdzeniom Spółki, zgodnie z przytoczonym wyżej art. 6 ust. 1 pkt 5 u.i.d.p. informacje dotyczące wysokości przychodów za lata 2014 i 2015, z tytułu umów zawartych z właścicielami określonych we wniosku nieruchomości, których udostępnienia domagała się Spółdzielnia w punkcie 1 wniosku stanowią informację publiczną. Sąd nie podzielił argumentacji Spółki dotyczącej charakteru tych informacji, w szczególności tego, że stanowią one tajemnicę handlową, bowiem o jawnym charakterze tych informacji wprost przesądza art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. b, lit. c i lit. d ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie zasługiwały również na uwzględnienie twierdzenia o konieczności ochrony dóbr osobistych osób, z którymi Spółka zawarła umowy o świadczenie usług, z wniosku nie wynika bowiem aby Spółdzielnia domagała się ujawnienia treści umów, czy też aby domagała się ujawnienia danych osobowych stron tych umów, a w końcu aby żądaniem objęto wysokość przychodów z tytułu poszczególnych zawartych umów. W tym stanie rzeczy wywodzenie, że udzielenie informacji może doprowadzić do naruszenia dóbr prawem chronionych należało uznać za chybione. Spółka nie wykazała także w wiarygodny sposób, że ujawnienie łącznej wysokości przychodów z umów opisanych we wniosku naruszy tajemnicę przedsiębiorstwa. Jednak gdyby przyjąć, że Spółka domagała się informacji, które są chronione na podstawie art. 5 ust. 2 u.i.d.p., to podkreślić należy, że informacje objęte ochroną na podstawie przepisów szczególnych nie tracą swojego charakteru tylko z tego powodu, że dostęp do nich jest ograniczony. W dalszym ciągu pozostają one informacją publiczną, tyle że nie mogą zostać udostępnione. Oznacza to, że w przypadku złożenia wniosku o udostępnienie informacji, które co prawda mają charakter informacji publicznej, ale nie mogą zostać udostępnione z przyczyn, o których mowa w art.5 ust. 2 u.d.i.p., odmowa udzielenia informacji powinna przybrać postać decyzji. W tym miejscu należy wyjaśnić, że pod pojęciem bezczynności należy rozumieć brak reakcji i działania organu, do którego jest on zobowiązany na podstawie przepisów prawa i w terminie tymi przepisami przewidzianym. Jako bezczynność należy również zakwalifikować takie działanie organu, które nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach, inaczej mówiąc za bezczynność należy uznać nie tylko brak działania organu, ale również działanie, które zostało podjęte w sposób nieprawidłowy, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Konsekwencją uznania, że żądane w punkcie 1 wniosku z dnia 26 lutego 2016 r. informacje podlegały udostępnieniu na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej powinno być ich przekazanie wnioskodawcy, czego Spółka nie uczyniła, a zatem pozostaje w bezczynności. Obowiązkiem sądu, wynikającym z art. 149 § 1a p.p.s.a. jest określenie czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie sądu bezczynność Spółki nie miała charakteru rażącego, jakkolwiek organ udzielał odpowiedzi na pisma skarżącej z przekroczeniem terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.i.d.p. Brak prawidłowej rekcji Spółki w tym zakresie wynikał z nieprawidłowej interpretacji przepisów ustawy, odwołania się do przepisów odnoszących się do zwalczania nieuczciwej konkurencji bez uprzedniej wnikliwej analizy art. 6 ust. 1 pkt 5 u.i.d.p., jak również niedokładnego zapoznania się z treścią wniosku i nieprawidłowej jego interpretacji. W tym stanie rzeczy, sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Spółkę do rozpoznania punktu 1 wniosku skarżącej z dnia 26 lutego 2016 r. Za niezasadne uznał sąd zarzuty skargi odnoszące się do nierozpoznania przez Spółkę punktu 2 wniosku z dnia 26 lutego 2016 r. Wbrew twierdzeniom skarżącej wniosek w tym zakresie został rozpoznany prawidłowo. Spółka poinformowała bowiem skarżącą, że nie posiada żądanych informacji. W takim przypadku wystarczającym, dla zadośćuczynienia obowiązkom określonym w ustawie o dostępie do informacji publicznej, było skierowanie do Spółdzielni odpowiedzi w zwykłej formie pisemnej. Podkreślenia wymaga, że udostępnione mogą być jedynie informacje publiczne, które znajdują się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego w dacie złożenia wniosku. Skoro zatem Spółka wywodzi, że informacji nie posiada, a Spółdzielnia nie przedstawiła argumentacji, która mogłaby to twierdzenie podważyć, to należało uznać, że Spółka podjęła prawidłową reakcję w tej sprawie i w tym zakresie nie pozostaje w bezczynności. W związku z powyższym sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę w tej części oddalił. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.