II SAB/Sz 131/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 marca 2014 r. sprawy ze skargi R. S. i D. S. na bezczynność Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do załatwienia w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, wniosku R. i D. S. z dnia [...] r. II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. D. S. i R. S. pismem z dnia 26 listopada 2013 r. wnieśli, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w związku z pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę na bezczynność Dyrektora Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa polegającą na braku formalnej decyzji w sprawie ich wniosku o udzielenie informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi podali, że pismem z dnia 18 lipca 2013 r. zwrócili się do ARMiR z wnioskiem o udzielenie informacji dotyczącej bezpieczeństwa zwierzęcych produktów żywnościowych, wprowadzonych do obrotu przez wskazanego rolnika indywidualnego, pytając - czy wskazany hodowca dokonując uboju zwierząt dopełnił niezbędnych, wymaganych prawem formalności. Pismem z dnia[...] r. (znak [...] ) Oddział ARiMR odmówił udzielenia wnioskowanych informacji. Mając powyższe na uwadze pismem z dnia 18 sierpnia 2013 r., skierowanym do ARiMR ponowili pytania z 18 lipca 2013 r.: * czy Pan R. D. dokonał zgodnie z wymogami prawa zgłoszenia ww. uboju do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ? * jeśli tak, to kiedy to nastąpiło, ile ubitych zwierząt zgłosił i jakie to zwierzęta ? oraz czy podał numery identyfikacyjne ubitych zwierząt, a jeśli podał, to czy są one zgodne z numerami posiadanych i zgłoszonych przeze niego zwierząt ? Powyższe pismo zostało przez ARiMR odebrane w dniu 23 sierpnia 2013 r. i tego samego dnia wysłano do nich kolejne pismo antydatowane na dzień 22 sierpnia 2013 r. i bez żadnego podpisu. W związku z powyższym pismem z dnia 17 września 2013 r. zwrócili się do Prezesa ARiMR ze skargą na ARiMR. Departament Kontroli Wewnętrznej ARiMR pismem z dnia 30 września 2013 r. nieformalnie podtrzymał odmowne stanowisko ARiMR która ponownie pismem z dnia 16 października 2013 r. - nie będącym formalną decyzją - podtrzymała swoje wcześniejsze stanowisko. Ze względu na to, iż wbrew art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w sprawie wniosku z 18 lipca 2013 r. skarżony organ jak dotychczas nie wydał formalnej decyzji, wnieśli o zobowiązanie skarżonego organu do udzielenia wnioskowanej odpowiedzi. Dyrektor Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odpowiedzi na skargę poinformował, że dane zawarte we wnioskach z dnia 18 lipca 2013 r. oraz 18 sierpnia 2013 r. wykraczają poza informację publiczną, dlatego też taka nie została udostępniona. Decyzja nie została wydana ponieważ zgodnie z art. 16 ust. 1 w drodze decyzji odmawia się udostepnienia informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Rozpoznając sprawę pod kątem kryterium legalności Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 Konstytucji RP, obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej, pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określoną w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy (ust. 4). Realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej służy właśnie ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) dalej określanej jako "u.d.i.p." Na gruncie przepisów u.d.i.p., w przypadku skierowania pisemnego wniosku o udzielenie informacji publicznej, można wyróżnić, w zależności od okoliczności faktycznych i prawnych, działania podmiotu, do którego wniosek taki został skierowany, a mianowicie podmiot ten może: - udzielić informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia. Organ dokonuje tego w formie czynności materialno – technicznej (pismem); - poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej lub też wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też poinformować stronę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udzielenia informacji, niż ten w którym strona się zwróciła (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); - odmówić udostępnienia informacji lub umorzyć postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 stosownie do treści art. 16 u.d.i.p., czego dokonuje w formie decyzji administracyjnej; - może również odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 u.d.i.p. Zobowiązany podmiot działań tych winien dokonać w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z ustawy (art. 13 u.d.i.p.). Dopiero stwierdzenie braku podjęcia przez zobowiązany podmiot, będący adresatem wniosku o udostępnienie informacji publicznej, któregokolwiek z wyżej wskazanych działań, zgodnych oczywiście z przepisami u.d.i.p. i podjętych w jej granicach, uzasadnia skuteczność zarzutu bezczynności podmiotu zobowiązanego. Przenosząc powyższe rozważania prawne na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że Dyrektor Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie podjął żadnego z ww. działań. Wprawdzie organ skierował do skarżących trzy pisma, pierwsze z dnia 2 sierpnia 2013 r., następne z dnia 22 sierpnia 2013 r., ostatnie z dnia 16 października 2013 r. i jak twierdzi w odpowiedzi na skargę, poinformował skarżących, że żądana przez nich informacja nie stanowi informacji publicznej. Z takim stanowiskiem organu nie można się jednak zgodzić. W żadnym z wymienionych pism nie zawarto wyjaśnień, że żądana przez skarżących informacja nie mieści się w zakresie informacji publicznej. W pierwszym piśmie poinformowano skarżących, że nie wskazali podstawy prawnej uprawniającej do uzyskania informacji objętej wnioskiem. W drugim, że brak jest podstaw do udzielenia informacji. Natomiast w ostatnim, że ich wniosek został potraktowany jako pismo inicjujące postępowanie w sprawie, w której nie są stronami. Z powyższego wynika, że Dyrektor Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie podejmując żadnego z działań zgodnych z przepisami u.d.i.p., pozostaje w bezczynności. Należy również wyjaśnić, że celem skargi na bezczynność jest zwalczanie zwłoki w załatwianiu sprawy. W przypadku bezczynności organu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, pozytywne rozstrzygnięcie, czyli uwzględnienie skargi może prowadzić jedynie do nakazania organowi załatwienia wniosku podmiotu domagającego się udostępnienia informacji publicznej w sposób wynikający z u.d.i.p., natomiast Sąd administracyjny nie może w wyroku przesądzać sposobu załatwienia sprawy. Jak już wskazano na wstępie rozważań sądy administracyjne dokonują kontroli działań administracji publicznej, a zatem dopiero zajęcie przez organ jednoznacznego stanowiska, wyrażanego w formie pisemnej i skierowanego do strony, może być poddane takiej kontroli. W przedmiotowej sprawie Sąd uznał również, że powyższej bezczynności nie sposób uznać za rażącą, skoro organ w terminie zakreślonym w art. 13 u.d.i.p. skierował do skarżących odpowiedź na ich wniosek. Zwłoka nie ma zatem cech lekceważącego traktowania skarżących i obowiązków nałożonych ustawą. Istotą rażącego naruszenia prawa jest, pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości, oczywistość stwierdzonego naruszenia. Tymczasem regulacje ustawy o dostępie do informacji publicznej mogą powodować i niejednokrotnie powodują wątpliwości interpretacyjne, zatem wymagają dokonywania ich wykładni, a nie wyłącznie mechanicznego stosowania. Tak więc nawet niewłaściwa ich interpretacja czy zastosowanie, nie mogą stanowić o tym, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjnyna podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy