II SAB/Sz 131/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.),, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi T. Ź. na bezczynność Spółki A. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowe, II. stwierdza, że Spółka A. dopuściła się bezczynności, III. stwierdza, że bezczynność Spółki A. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. IV. zasądza od Spółki A. na rzecz T. Ź. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] r. na adres e-mail [...] Spółki z o.o. wpłynął wniosek o informację publiczną zawierający następujące pytania: - czy macie Państwo na stałe zatrudnionego radcę prawnego lub adwokata ? - ile wynoszą koszty brutto obsługi prawnej ? - Ile w procentach pieniędzy na Państwa funkcjonowanie pochodzi z publicznych źródeł ? - ile wyniosło zadłużenie brutto odbiorców usług komunalnych w zakresie Państwa działalności ? - łącznie ilu dłużników posiada Państwa podmiot z tytułu świadczonych usług komunalnych, a także o ile podmiotów/ osób wzrosło zadłużenie w roku [...] w stosunku do [...]? Powyższy wniosek wysłano z adresu mailowego: [...] a podpisano A.K. W dniu [...] r. z tego samego adresu mailowego wysłano na adres mailowy [...] Spółki z o.o. wiadomość zatytułowaną: "Ponowna prośba o udzielenie informacji publicznej - (T.Ź.)". We wniosku tym, T.Ź. powołując się na ustawę o dostępie do informacji publicznej, zwrócił się z prośbą o udzielenie w formie e-maila odpowiedzi na następujące pytania: - czy korzystacie Państwo ze stałej pomocy prawnej udzielanej przez adwokata lub radcę prawnego ? - jakie są koszty roczne brutto oraz miesięczne brutto obsługi prawnej realizowanej na Państwa rzecz ? - jaka część (podać w procentach) środków przeznaczanych na Państwa funkcjonowanie pochodzi ze źródeł publicznych (w tym samorządowych) ? - czy wystąpiło, a jeśli tak to ile wyniosło łącznie zadłużenie brutto odbiorców usług komunalnych w obrębie Państwa działalności ? - ilu łącznie dłużników z tytułu świadczonych usług komunalnych posiada Państwa podmiot oraz o ile osób/ podmiotów wzrosło zadłużenie w relacji roku [...] do roku [...] ? W dniu [...] r. T.Ź., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4, art. 50 § 1 i art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na bezczynność [...] Spółki z o.o. w [...]. Skarżący zarzucił Spółce naruszenie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem i wniósł o: 1) zobowiązanie organu reprezentującego bezczynny podmiot do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2) stwierdzenie, że bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w wysokości opłaty od skargi, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, 4) o rozpoznanie sprawy w postępowaniu uproszczonym. W uzasadnieniu skargi T.Ź. wskazał, że współpracuje z organizacją pozarządową, która monitoruje m.in. wydatki publiczne przeznaczone na obsługę prawną i bada stan zaległości obywateli względem podmiotów publicznych. W związku z powierzonym zadaniem skarżący zwrócił się do bezczynnego podmiotu za pośrednictwem poczty elektronicznej (dwukrotnie) o udzielenie informacji publicznej. W chwili wniesienia skargi, organ obowiązany do udzielenia odpowiedzi, pozostawał w bezczynności co do wniosku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Powołując się na przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, przepisy Konstytucji RP oraz orzeczenia sądów administracyjnych skarżący podniósł, że ma prawo do informacji we wnioskowanym zakresie od podmiotu, który jest spółką komunalną, a więc zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę, [...] Spółka z o.o. w [...] wniosła o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej lub jej oddalenie w całości. Spółka wskazała, że pierwszy e-mail wysłany z adresu poczty elektronicznej [...] na adres [...] w dniu [...]r. nie zawierał podpisu ani adresu zamieszkania wnioskodawcy. Faktycznie skarżący przesłał stronie postępowania e-mail podpisany nazwiskiem A.K., a więc podał nieprawdziwe okoliczności i posługiwał się fałszywymi, zniekształconymi dowodami. Natomiast drugi e-mail wysłany z adresu poczty elektronicznej [...] na adres [...] w dniu [...] r., co prawda zawierał podpis T.Ź., jednak brak w nim było adresu zamieszkania wnioskodawcy. Spółka wyjaśniła, że obydwa e-maile - zapytania pozostały bez rozpoznania, z uwagi na brak pełnych danych identyfikujących wnioskodawcę (imię, nazwisko, adres zamieszkania) i oczekiwano na ewentualne złożenie wniosku w poprawionej, prawidłowej formie. Spółka wskazała, że nie neguje konieczności udzielenia wnioskodawcy informacji publicznej, jednakże są to dane "wrażliwe" związane z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa, jego interesami majątkowymi, "a nie wiadomo czemu ma służyć wiedza o nich przez wnioskodawcę". Strona postępowania w relacjach biznesowych posługuje się danymi identyfikacyjnymi i winna również posiadać dane identyfikacyjne osób z którymi pozostaje w kontaktach, które umożliwią w razie konieczności podjęcie stosownych działań wobec osoby, która pozyskuje takie informacje, a następnie np. wykorzystuje je niezgodnie z prawem, naruszając interesy przedsiębiorstwa oraz osób trzecich. Spółka oświadczyła, że wobec otrzymania w dniu [...] r. skargi na bezczynność, z której treści dowiedziała się, że składającym drugi wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest osoba podająca się jako "Ź.T., zam. [...]", udzieliła wnioskodawcy odpowiedzi na zapytanie z dnia [...] r. wysyłając informację mailową w dniu [...] r. W związku z tym, że skarżący przed wniesieniem skargi nie wezwał Spółki do usunięcia naruszeń prawa, [...] Spółka z o.o. wniosły o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), kontrola sądowa zaskarżonych aktów administracyjnych, czynności oraz bezczynności organów sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Natomiast stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego przepisu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd, o czym stanowi art. 149 § 1 p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie, co wynika z art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi T.Ź. jest bezczynność [...] Spółki z o.o. w [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Na wstępie, odnosząc się do wniosku Spółki zawartego w odpowiedzi na skargę - o odrzucenie skargi - wyjaśnić należy, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ponieważ zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.), zwanej dalej ustawą, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej. Z tych względów, skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa lub wniesieniem zażalenia do organu wyższego stopnia (por. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2008 r. I OSK 262/08, wyrok NSA z 24 maja 2006 r. I OSK 601/05, publ. na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot do którego skierowany został wniosek był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ww. ustawy, pozwala na dokonanie oceny czy w sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność. W rozpoznawanej sprawie został zrealizowany zakres podmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż [...] Sp. z o.o. w [...], jest podmiotem realizującym zadania publiczne (m.in. w zakresie poboru, uzdatniania i dostarczania wody oraz odprowadzania ścieków), o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 tej ustawy. Spełniony został również jej zakres przedmiotowy, bowiem żądana informacja, co nie jest kwestionowane i nie budzi wątpliwości – ma charakter informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5 lit d ustawy. Z okoliczności sprawy wynika, że trzy dni po wpłynięciu skargi tj. w dniu [...]r. Spółka udzieliła skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej. Ujednolicona, uchwałą siedmiu sędziów NSA, linia orzecznicza sądownictwa administracyjnego stanowi, że w sytuacji, w której po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności, zastosowanie ma art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (uchwała NSA z dnia 26.11.2008r. sygn. akt I OPS 6/08). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już zrealizowana, nawet jeśli organ przekroczył termin przewidziany do jej dokonania. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wniosek strony skarżącej rozpoznany został po wniesieniu skargi, jednakże przed jej rozpoznaniem, co powoduje, że w toku zawisłej przed Sądem sprawy sądowoadministracyjnej odpadł przedmiot zaskarżenia, co skutkuje koniecznością umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Ustanie bezczynności organu przed rozpoznaniem skargi nie zwalnia jednak Sądu od stwierdzenia, że bezczynność organu nastąpiła oraz od oceny charakteru tej bezczynności stosownie do treści art. 149 § 1 i § 1 a p.p.s.a. Mając na uwadze, że pierwszy wniosek o udzielenie informacji publicznej e-mail z [...] r. wysłany został z adresu mailowego skarżącego jednakże podpisany został cyt.: "A.K." przyjąć należy, iż właściwy wniosek skarżącego, a więc podpisany jego imieniem i nazwiskiem –T.Ź., wpłynął do organu drogą mailową w dniu [...] r. Odpowiedź została wysłana skutecznie skarżącemu dopiero po złożeniu skargi tj. w dniu [...] r., a więc po upływie ponad 4 miesięcy. Powyższe oznacza, że Spółka przekraczając 14 –dniowy termin udzielenia informacji publicznej pozostawała w bezczynności. Jednakże Sąd uznał, że bezczynność w przedmiotowej sprawie nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, podzielając stanowisko Spółki w zakresie wątpliwości co do identyfikacji skarżącego, z uwagi na pierwszy e-mail podpisany innym imieniem i nazwiskiem niż skarżący, a drugi e-mail niezawierający danych adresowych do korespondencji. Podkreślić należy, że organ zobowiązany do udzielenia informacji publicznej ma pełne prawo domagać się danych, które pozwolą na należyte określenie podmiotu, wobec którego mają być podjęte czynności związane z realizacją wniosku. Każdy wniosek, niezależnie od tego, jaki rodzaj postępowania wszczyna, musi zawierać co najmniej takie dane i być na tyle precyzyjny, aby możliwe było jego załatwienie zgodnie z prawem. W doktrynie prawa wskazuje się, że wniosek o udzielenie informacji publicznej powinien zawierać nie tylko imię i nazwisko wnoszącego (ewentualnie jego nazwę) oraz treść jego żądania, ale również jego adres i podpis (por. I. Kamińska, M. Rozbicka - Ostrowska "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz." LexisNexis 2012, str. 167; M. Jaśkowska "Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego." Toruń 2002, str. 60). Udostępnienie informacji publicznej niezwłocznie po złożeniu skargi, w której skarżący ujawnił swoje dane do korespondencji, powoduje, że Sąd uznał, że bezczynność w przedmiotowej sprawie nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a.