II SAB/Sz 132/09
PostanowienieWSA w Szczecinie2009-08-07
Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację materialną i rodzinną, mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym podlega oddaleniu, jeśli strona skarżąca, mimo wezwania sądu, nie przedłożyła wymaganych dokumentów potwierdzających jej trudną sytuację materialną i rodzinną. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy, a okoliczność uzyskania prawa pomocy w innej sprawie nie przesądza o jego przyznaniu w niniejszym postępowaniu.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi na bezczynność Prezydenta Miasta. Wnioskodawca uzasadniał wniosek trudną sytuacją materialną. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do przedłożenia dokumentów potwierdzających jego dochody, zadłużenie oraz stan majątkowy. Skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów, ograniczając się do wskazania, że już oświadczył o jednoosobowym gospodarstwie domowym i dołączając kserokopię postanowienia o zwolnieniu od kosztów w innej sprawie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 sierpnia 2009 roku referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku H. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jego skargi na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie złożenia oświadczenia woli p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy
Postanowieniem z dnia 1 lipca 2009 r. (doręczonym w dniu [...] r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił jako niedopuszczalną skargę H. S. bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie złożenia oświadczenia woli.
W dniu [...]r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Uzasadniając wniosek wskazał, że bez znaczącego uszczerbku w budżecie domowym nie jest w stanie ustanowić pełnomocnika z wyboru. Oświadczył, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury wynoszącej [...]zł netto miesięcznie, jest lokatorem w mieszkaniu żony i jest zadłużony w Spółdzielni Mieszkaniowej na kwotę ok. [...]zł. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnej nieruchomości, innego majątku, ani oszczędności.
Wezwaniem z dnia [...]r. (doręczonym w dniu [...]r.) referendarz sądowy wezwał skarżącego do przedłożenia w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy:
- dowodów potwierdzających dochody skarżącego i żony (np. odcinki emerytury),
- dowodów potwierdzających posiadane zadłużenie,
- wyciągów lub wykazów z rachunków bankowych wszystkich członków rodziny z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- oświadczenia dotyczącego powierzchni mieszkania i liczby osób pozostających w gospodarstwie domowym.
W piśmie z dnia [...]r. skarżący wskazał, że oświadczył już, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Do pisma dołączył kserokopię postanowienia Sądu Apelacyjnego [...]zwalniające skarżącego od kosztów sądowych w sprawie przeciwko Przewodniczącemu Rady Nadzorczej [...]Spółdzielni Mieszkaniowej o uchylenie uchwał.
Wnioskodawca nie przedłożył dowodów określonych w wezwaniu z dnia [...] r.
W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2).
Powyższe oznacza, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej.
Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 246 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy.
W myśl art. 255 ww. ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Wnioskodawca nie przedłożył dokumentów określonych w wezwaniu z dnia [...]r., a informacje zawarte w złożonym przez niego urzędowym formularzu nie były wystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego. Okoliczność, że w innej sprawie, toczącej się przed sądem powszechnym, skarżący został zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych nie oznacza, że automatycznie przysługuje mu prawo pomocy także w niniejszej sprawie.
Ponieważ skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie jakichkolwiek czy też częściowych kosztów postępowania, wniosek należało oddalić na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło