II SAB/Sz 133/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 października 2011r. sprawy ze skargi J. B. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I zobowiązuje Wójta Gminy do rozpatrzenia wniosku J. B. z dnia [...] r. o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku, II zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącego J. B. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Pismem z dnia [...] r. J. B. wystąpił do Wójta Gminy na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198) z wnioskiem o udzielenie informacji jakie konkretnie budynki, budowle, grunty, stanowiące własność (współwłasność), będące w zarządzie Gminy, lub nie, spółek, stowarzyszeń, gminnych jednostek budżetowych, będących w posiadaniu organizacji zawodowych i społecznych, podmiotów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej korzystają ze zwolnienia z podatku od nieruchomości oraz jaki rodzaj gruntów, budynków czy też budowli, innych niżeli gminne podlegają temu zwolnieniu. Wnioskodawca wyjaśnił, że wniosek dotyczy wszelkich zwolnień podatku od nieruchomości wynikających z poszczególnych przepisów ustawowych, oraz wynikających z Uchwały Rady Gminy Nr. [...], również z poprzednich Uchwał Rady Gminy, począwszy od roku [...], do chwili obecnej tj. [...] r. Ponadto J. B. zwrócił się z pytaniem jakie podmioty gospodarcze (stowarzyszenia, spółki, itp.), w latach ubiegłych korzystały (korzystają) z dotacji podmiotowych, przedmiotowych, celowych, ewentualnie z subwencji, w Gminie [...], począwszy od [...] roku, do chwili obecnej. Pismem z dnia [...] r. Wójt Gminy wezwał J. B. do usunięcia braków wniosku poprzez wykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego dla uzyskania przetworzonej informacji publicznej objętej wnioskiem. W związku z powyższym J. B. pismem z dnia [...] r. zwrócił się do Wójta Gminy o udostępnienie żądanej informacji publicznej w formie nieprzetworzonej tj. sporządzenia i wydania kserokopii protokołów z przeprowadzonych zwolnień z podatku od nieruchomości. Zdaniem wnioskodawcy, na podstawie wniosku możliwe jest udostępnienie informacji bez uzasadnienia interesu publicznego, w formie prostej w postaci kserokopii protokołów, gdyż protokoły z przeprowadzonych zwolnień zawierają treść żądanych informacji w szczególności numer działki. Organ działając na podstawie art. 64 § 2 Kpa pozostawił wniosek J. B. z dnia [...] r. bez rozpoznania, co zostało stwierdzone notatką służbową z dnia [...] r. W dniu [...]r. J. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Wójta Gminy w zakresie udostępnienia informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia [...] r. Skarżący wskazał, że wobec stwierdzenia Wójta, że nie wykazał istnienia interesu publicznego, dla którego żąda udzielenia informacji przetworzonej, zwrócił się do organu o udostępnienie informacji w formie nieprzetworzonej tj. kserokopii protokołów z przeprowadzonych zwolnień z podatku od nieruchomości, co jest możliwe bez uzasadnienia interesu publicznego. Skarżący zwrócił uwagę, że Gminny Biuletyn Informacji Publicznej nie jest uzupełniany starannie o informacje wymagane prawem, a w szczególności ustawą o dostępie do informacji publicznej. W interesie mieszkańców jest przekazywanie szczegółowych informacji dotyczących długu publicznego, ciężaru publicznego, majątku Gminy i tym podobne. Informacja o stanie finansów Gminy jest podstawową informacją publiczną, którą Gmina ma obowiązek publikować i uzupełniać systematycznie w formie łatwej do zrozumienia przez mieszkańców. Jako mieszkaniec ma prawo wiedzieć wszystko o działalności urzędników oraz podejmowanych przez nich decyzjach, szczególnie skutkujących na kolejne kilka czy też kilkanaście lat. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie bowiem z art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem w sprawie. Natomiast przepis § 3 ww. artykułu stanowi, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Wobec powyższego, strona niezadowolona z czynności organu administracji, innej niż decyzja czy postanowienie, winna przed wniesieniem skargi, skorzystać z trybu przewidzianego w art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa. Skargę więc należy uznać za wniesioną przedwcześnie, a więc niedopuszczalną. Z ostrożności procesowej organ wniósł o oddalenie skargi uznając zarzut bezczynności organu za całkowicie nieuzasadniony. Organ wyjaśnił dalej, że wskutek wniesienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej wezwał wnioskodawcę na podstawie art. 64 § 2 Kpa i art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej do usunięcia braków wniosku poprzez wykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego dla uzyskania przetworzonej informacji publicznej. Wnioskodawca udzielił odpowiedzi, jednakże nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego dla uzyskania przetworzonej informacji publicznej. Złożone uzupełnienie wniosku nie spełnia wymogu określonego w wezwaniu do uzupełnienia braków. Natomiast wskazane w uzupełnieniu wniosku z dnia [...] r. żądanie udostępnienia "protokołów z przeprowadzonych zwolnień" jest niemożliwe, gdyż takie dokumenty nie istnieją. Wszelkie informacje dotyczące stosowanych ulg zamieszczane są w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy [...]. W piśmie z dnia 12 października 2011 r. zatytułowanym "uzupełnienie skargi na bezczynność Wójta Gminy [...]" skarżący odnosząc się do stanowiska organu w tej sprawie, w całości podtrzymał swoją skargę na bezczynność organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Skarga okazała się uzasadniona, bowiem wniosek skarżącego z dnia [...] r. o udzielenie informacji publicznej nie został właściwie załatwiony w terminie i w formie przewidzianej w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198). Przedmiotem żądania skarżącego, skierowanego do Wójta Gminy, a więc do podmiotu będącego organem władzy publicznej, jest informacja jakie konkretnie budynki, budowle, grunty, stanowiące własność (współwłasność), będące w zarządzie Gminy, lub nie, spółek, stowarzyszeń, gminnych jednostek budżetowych, będących w posiadaniu organizacji zawodowych i społecznych, podmiotów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej korzystają ze zwolnienia z podatku od nieruchomości oraz jaki rodzaj gruntów, budynków czy też budowli, innych niżeli gminne podlegają temu zwolnieniu oraz jakie podmioty gospodarcze (stowarzyszenia, spółki, itp.) w latach ubiegłych korzystały (korzystają) z dotacji podmiotowych, przedmiotowych, celowych, ewentualnie z subwencji, w Gminie [...], począwszy od [...] r., do chwili obecnej tj. [...] r. Nie ulega wątpliwości, że tego rodzaju zapytanie z zakresu spraw majątkowych Gminy obejmuje - w świetle art. 6 ww. ustawy - informację publiczną. Jak wynika z akt sprawy organ przyjął, że żądana przez skarżącego informacja publiczna ma charakter informacji publicznej przetworzonej i uzależnił jej wydanie od wykazania przez stronę istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Wobec braku odpowiedzi ze strony wnioskodawcy organ, działając w oparciu o art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że Ustawa o dostępie do informacji publicznej reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy, procedurę i tryb udzielania informacji publicznej. Procedura dostępu do informacji publicznej uregulowana została w tej ustawie właściwie w sposób kompleksowy. Ponadto ustawa ta precyzyjnie określa obowiązki organu, do którego został złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej, wymienia i określa formy załatwienia (zakończenia) sprawy. Jedynie w bardzo wąskim zakresie ustawa ta odsyła do przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) stanowiąc, że postępowanie w kwestii wydania decyzji w sprawie odmowy udzielenia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania toczy się wedle przepisów Kpa. W pozostałym zakresie przepisy kpa, w tym również art. 64 § 2 tej ustawy, nie znajdują zastosowania. Zgodnie z ustawą organ winien ocenić żądanie udzielenia informacji publicznej pod kątem tego, czy stanowi informację publiczną w rozumieniu ww. ustawy i czy dana informacja znajduje się w jego posiadaniu, a następnie podjąć, w ustawowym terminie, alternatywnie czynności : - udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 ustawy), - odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 ustawy), - umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1ustawy). Wyjaśnić należy, że w przypadku gdy organ administracji publicznej nie dysponuje żądanymi informacjami, nie wydaje decyzji, ale winien odpowiedzieć na wniosek zainteresowanego i poinformować wnioskodawcę o nieposiadaniu danej informacji publicznej. Informacja ta jest również informacją publiczną i winna być udzielona w określonych przepisami terminach (por. M. Bidziński, M.Chmaj i P.Szustakiewicz, Ustawa o dostępie do informacji publicznej Komentarz, C.H.Beck Warszawa 2010 str. 151). Termin do podjęcia ww. wskazanych czynności został określony w art. 13 ustawy, zgodnie z którym udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust.2). Bezsporne jest w rozpatrywanej sprawie, że Wójt Gminy nie udostępnił skarżącemu żądanych informacji w formie czynności materialno-technicznej. W tej sytuacji rolą organu było ustalenie istnienia przesłanek do zakończenia sprawy dotyczącej z wniosku z [...] r. w innej formie prawnej, przewidzianej w Ustawie o dostępie do informacji publicznej, tj. poprzez wydanie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 ustawy) lub umorzenie postępowania (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy). Przepis art. 14 ust. 2 ww. ustawy uzależnia możliwość uzyskania informacji publicznej (zarówno informacji przetworzonej, jak i nieprzetworzonej) od sposobu lub formy, w jakich wnioskodawca życzyłby sobie jej udostępnienia. Innymi słowy, gdy organ nie może zrealizować wniosku zgodnie z żądaniem winien poinformować wnioskodawcę, w jakim przypadku i w jaki sposób (dotyczy też formy) byłoby to możliwe. W świetle tego przepisu dysponent informacji publicznej przetworzonej winien więc powiadomić pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia żądanej informacji z uwagi na to, iż ma ona charakter informacji publicznej przetworzonej i wskazać, że jej udostępnienie może nastąpić niezwłocznie po wykazaniu powodów, dla których spełnienie jego żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. W przypadku gdy wnioskodawca w terminie 14 dni w ogóle nie ustosunkuje się do wezwania, wówczas zajdzie podstawa do wydania decyzji o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji (art. 16 ust. 1 ustawy). Z kolei, gdy wnioskodawca, ustosunkowując się do wezwania, nie wykaże istnienia szczególnej istotności dla interesu publicznego dla udostępnienia żądanej informacji, wtedy organ powinien wydać decyzję odmawiającą udzielenia informacji. Przy czym podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej winien wykazać brak istnienia ww. przesłanki w przypadku wydania decyzji odmownej (por. wyrok WSA z [...] r., [...], niepubl.). Ten obowiązek w niniejszej sprawie nie został przez organ wypełniony. Sąd stwierdził, że sposób załatwienia sprawy z wniosku skarżącego z dnia [...] r. poprzez pozostawienie przedmiotowego wniosku bez rozpoznania na podstawie przepisów postępowania administracyjnego (art. 64 § 2 Kpa) - nie jest rozstrzygnięciem przewidzianym w katalogu rozstrzygnięć wymienionych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Podkreślić należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownej czynności przewidzianej prawem. Wobec powyższego Sąd uznał, że organ pozostaje w bezczynności wobec niezałatwienia sprawy skarżącego w terminie i w sposób określony przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Na stwierdzenie bezczynności organu nie ma wpływu fakt, że organ pozostawał w mylnym przekonaniu co do prawidłowości zastosowanej procedury administracyjnej w kwestii rozstrzygnięcia wniosku skarżącego z pominięciem przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] r. z uwzględnieniem przedstawionych powyższej rozważań i w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wyjaśnić należy, iż w wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność Sąd nie jest władny do wskazania sposobu rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Nie może zatem nakazać organowi podjęcia czynności określonej treści lub wydania decyzji, określając jej treść. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w punkcie II orzeczenia zapadło na podstawie art. 200 w zw. z 205 § 1 ww. ustawy. Odnosząc się natomiast do żądania odrzucenia skargi, zgłoszonego przez Wójta Gminy w odpowiedzi na skargę, ze względu na naruszenie art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd zwraca uwagę, że w sprawach skarg na bezczynność organu o udostępnienie informacji publicznej przepis ten nie ma zastosowania. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, w tym w szczególności Naczelnego Sądu Administracyjnego, przed wniesieniem skargi na bezczynność w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, nie jest wymagane wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przewidziane przed sądami administracyjnymi. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w punkcie II orzeczenia zapadło na podstawie art. 200 w zw. z 205 § 1 ww. ustawy.