II SAB/Sz 133/25

WyrokWSA w Szczecinie2026-02-12

Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Marzena Iwankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Zachodniopomorski dopuścił się bezczynności w wydaniu decyzji ustalającej odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała charakter rażący, oraz czy postępowanie było prowadzone przewlekle?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Wojewoda Zachodniopomorski dopuścił się bezczynności w wydaniu decyzji ustalającej odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość, ponieważ nie wydał jej w terminie określonym w specustawie drogowej. Jednakże, sąd uznał, że bezczynność ta nie miała charakteru rażącego, a postępowanie nie było prowadzone przewlekle, biorąc pod uwagę skomplikowany charakter sprawy, konieczność sporządzenia operatu szacunkowego oraz czynności podejmowane przez organ i strony. W związku z tym, sąd zobowiązał organ do wydania decyzji w określonym terminie, oddalił żądanie stwierdzenia przewlekłości i przyznania sumy pieniężnej.
Stan faktyczny
Skarżący R. R. złożył skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Wojewody Zachodniopomorskiego w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz Konstytucji RP, domagając się zobowiązania organu do zakończenia postępowania, przyznania mu sumy pieniężnej oraz zasądzenia kosztów. Wojewoda Zachodniopomorski wniósł o oddalenie skargi, wskazując na podjęte czynności i wyjaśniając przyczyny opóźnień.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził bezczynność Wojewody Zachodniopomorskiego, ale uznał, że nie miała ona charakteru rażącego. Sąd zobowiązał Wojewodę do wydania decyzji w przedmiocie odszkodowania w terminie 60 dni, oddalił skargę w pozostałym zakresie (w tym żądanie stwierdzenia przewlekłości i przyznania sumy pieniężnej) oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 lutego 2026 r. sprawy ze skargi R. R. na bezczynność i przewlekłość postępowania Wojewody Zachodniopomorskiego w przedmiocie odszkodowania z tytułu przejścia z mocy prawa własności nieruchomości I. stwierdza, że Wojewoda Zachodniopomorski dopuścił się bezczynności w wydaniu decyzji w przedmiocie odszkodowania z tytułu przejścia z mocy prawa własności nieruchomości, II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zobowiązuje Wojewodę Zachodniopomorskiego do wydania decyzji w przedmiocie odszkodowania z tytułu przejścia z mocy prawa własności nieruchomości, w terminie 60 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, IV. oddala skargę w pozostałym zakresie, V. zasądza od Wojewody Zachodniopomorskiego na rzecz skarżącego R. R. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z 14 sierpnia 2025 r., R. R. (dalej: "skarżący"), reprezentowany przez radcę prawnego, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Zachodniopomorskiego postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za przejęcie na własność Skarbu Państwa nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], gmina D., obręb 0003 D. Skarżący zarzucił organowi naruszenie: - art. 130 ust. 2, art. 134 oraz art. 154 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 1990, dalej "u.g.n") w zw. z art. 35 § 1, 2 i 3 k.p.a. oraz art. 36 § 1 i 2 k.p.a. poprzez brak podejmowania przez organ czynności zmierzających do zakończenia postępowania i ustalenia należnego mu odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości; - art. 8 k.p.a. i art. 12 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prostoty i szybkości postępowania oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa w związku z brakiem wydania rozstrzygnięcia w sprawie w ustawowym terminie; - art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez brak poszanowania przez organ jego prawa do uzyskania słusznego odszkodowania za wywłaszczenie w rozsądnym czasie i bez zbędnej zwłoki. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o zobowiązanie organu do zakończenia postępowania w określonym przez Sąd terminie, przyznanie mu od organu sumy pieniężnej w wysokości 1.000 zł oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Uzasadniając skargę wskazał, że w dniu 28 lutego 2025 r. Wojewoda Zachodniopomorski wydał decyzję nr 4/2025, nr AP4.7820.316.2024.MM(26), o wywłaszczeniu m. in. nieruchomości skarżącego pod inwestycję drogową: "Budowa zachodniego drogowego obejścia miasta S.. Budowa drogi [...] - zachodnia obwodnica S.. Część 1: odcinek 2 - D. - P." i pomimo upływu od tego czasu 5 miesięcy organ nie ustalił odszkodowania, ani nawet nie sporządził operatu szacunkowego, czym naruszył art. 12 ust. 4g ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 311, dalej "specustawa drogowa") oraz art. 36 § 1 k.p.a. Skarżący podkreślił, że mając na względzie wynikającą z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ochronę prawa własności oraz dopuszczalność wywłaszczenia jedynie za słusznym odszkodowaniem (art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji), organ powinien dochować szczególnej staranności w szybkim rozpatrzeniu sprawy. W jego ocenie, w niniejszej sprawie zachodzi zarówno sytuacja bezczynności organu (brak załatwienia sprawy pomimo znacznego przekroczenia ustawowego terminu) jak i przewlekłości prowadzonego postępowania (gdyż od czasu do czasu podejmowane są przez organ czynności, które stwarzają pozory aktywnego prowadzenia postępowania, tj. powołanie kolejnych rzeczoznawców majątkowych, lakoniczne i sporadyczne informowanie o stanie sprawy). Z kolei, wniosek o przyznanie sumy pieniężnej skarżący uzasadnił bezczynnością organu, przez którą do dnia złożenia skargi nie otrzymał odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości. Według skarżącego, jej przyznanie jest zasadne z uwagi na liczne niedogodności oraz negatywne doznania związane z tak prowadzonym postępowaniem administracyjnym, a także długi okres oczekiwania i niepewność skarżącego co do czasu oraz kwoty odszkodowania. W ocenie skarżącego kwota 1.000,00 zł to najniższa możliwa kwota, która może zrekompensować mu opieszałość organu. Ponadto, zdaniem skarżącego, przyznanie sumy pieniężnej ma na celu zadziałanie na organ mobilizująco i prewencyjnie. Wojewoda Zachodniopomorski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że na mocy decyzji z dnia 28 lutego 2025 r., nr 4/2025 o zezwoleniu Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na realizację inwestycji drogowej pn.: "Budowa zachodniego drogowego obejścia miasta S.. Budowa drogi [...] - zachodnia obwodnica S.. Część 1: odcinek 2 - D. - P.", której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, sprostowanej postanowieniem z 28 marca 2025 r., nieruchomość położona w obrębie ewidencyjnym [...] D. , gmina D., stanowiąca działkę nr [...] o pow. 0,2595 ha (wydzielona z działki nr [...], KW nr [...]), została z mocy prawa przejęta na własność Skarbu Państwa z dniem 9 kwietnia 2025 r., tj. z dniem ostateczności decyzji. Organ wyjaśnił, że pismem z dnia 6 marca 2025 r., nr GN-2.7570.16.2025.ŁN, rozpoczął negocjacje z inwestorem - GDDKiA Oddział w Szczecinie zmierzające do zawarcia porozumienia w zakresie finansowania kosztów oszacowania wartości wywłaszczanych nieruchomości, którego celem było przyspieszenie i usprawnienie procesu wydawania decyzji odszkodowawczych dla nieruchomości objętych realizacją ww. inwestycji drogowej. W dniu 15 maja 2025 r. inwestor przekazał do Zachodniopomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Szczecinie, podpisane jednostronnie w dniu 29 kwietnia 2025 r. porozumienie, które zostało zaakceptowane przez Wojewodę w dniu 23 maja 2025 r. Ponadto, przed wszczęciem postępowania odszkodowawczego kontaktowano się z rzeczoznawcami majątkowymi w celu ustalenia, który z nich może zostać powołany jako biegły (co jest uzależnione m.in. ich dostępnością i stopniem zaangażowania w inne sprawy). Organ przeprowadzał też standardowe czynności techniczne i przygotowujące, w szczególności: gromadził dokumentację dotyczącą nieruchomości - wypisy z rejestru gruntów, wykazy zmian danych w ewidencji gruntów, dane z ksiąg wieczystych, ustalał terminy oględzin biegłego na nieruchomości i inne. Pismem z dnia 3 lipca 2025 r., nr GN-2.7570.125.2025.1.AP, zawiadomiono strony o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania za prawo własności nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o pow. 0,2595 ha (wydzieloną z działki nr [...], Kw nr [...]), położoną w obrębie ewidencyjnym [...] D. gmina D., która z mocy prawa została przejęta na własność Skarbu Państwa z dniem 9 kwietnia 2025 r., tj. z dniem ostateczności decyzji zrid. Postanowieniem z dnia 3 lipca 2025 r., nr GN-2.7570.125.2025.2.AP powołano rzeczoznawcę majątkowego, Z. K. (nr [...]), na biegłego w przedmiotowym postępowaniu, w celu sporządzenia opinii - w formie operatu szacunkowego - o wartości nieruchomości, zgodnie z art. 156 ust. 1 u.g.n. oraz art. 18b ust. 1 i ust. 2 specustawy drogowej. Jednocześnie poinformowano strony, że w celu przeprowadzenia oględzin ww. nieruchomości, biegły będzie obecny na obszarze inwestycji - obręb ewidencyjny 0003 D. - w dniu 28 lipca 2025 r., w godzinach 10:00 -17:00. Z kolei, działając na podstawie art. 36 § 2 k.p.a. pismem z dnia 3 lipca 2025 r., nr GN-2.7570.125.2025.1.AP zawiadomiono strony postępowania o przedłużeniu terminu załatwienia przedmiotowej sprawy, z przyczyn niezależnych od organu, do dnia 6 października 2025 r. Stronom wyjaśniono, że przedłużenie terminu wynika z konieczności sporządzenia operatu szacunkowego określającego wartość wywłaszczonego prawa własności przedmiotowej nieruchomości oraz że termin wydania decyzji może ulec skróceniu lub przedłużeniu, w zależności od toku prowadzonego postępowania oraz wniesienia przez strony postępowania ewentualnych uwag. Pouczono również strony, że zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. służy im prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (bezczynność); postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponadto poinformowano, że ponaglenie wnosi się do Ministra Rozwoju i Technologii, za pośrednictwem Wojewody. Pismem z dnia 3 lipca 2025 r., nr GN-2.7570.125.2025.1.AP, wezwano dotychczasowego właściciela nieruchomości do uzupełnienia braku formalnego poprzez doprecyzowanie zakresu przedłożonego pełnomocnictwa, z uwagi na fakt, że do akt przedłożono pełnomocnictwo z dnia 1 kwietnia 2025 r., udzielone r.pr. J. N., które nie miało charakteru pełnomocnictwa ogólnego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2024 r., poz. 1061 ze zm.), a z treści pełnomocnictwa nie wynikało, aby J. N. została upoważniona do reprezentowana dotychczasowego właściciela nieruchomości w przedmiotowej sprawie odszkodowawczej. Dotychczasowy właściciel nieruchomości pismem z dnia 16 czerwca 2025 r., uzupełnionym w dniu 7 lipca 2025 r., skierowanym do Ministra Rozwoju i Technologii, działając na podstawie art. 37 § 1 k.p.a., wniósł za pośrednictwem Wojewody Zachodniopomorskiego ponaglenie w przedmiotowej sprawie, żądając stwierdzenia, że organ pierwszej instancji dopuszcza się bezczynności. Wojewoda Zachodniopomorski przekazał ww. ponaglenie do organu nadzoru przy piśmie z dnia 9 lipca 2025 r., nr GN-2.7570.125.2025.AP. W dniu 14 lipca 2025 r. dotychczasowy właściciel nieruchomości uzupełnił brak formalny poprzez wskazanie, że upoważnił r.pr. J. N. do reprezentowania go w przedmiotowym postępowaniu odszkodowawczym. Postanowieniem z dnia 15 lipca 2025 r., nr DLI-VII.7615.156.2025.NL, Minister Rozwoju i Technologii uznał ww. ponaglenie za nieuzasadnione. Organ nadzoru stwierdził, że wyznaczony przez Wojewodę Zachodniopomorskiego nowy termin zakończenia postępowania odszkodowawczego do dnia 6 października 2025 r. jest niezbędny i usprawiedliwiony konkretnymi, obiektywnymi przyczynami. Zdaniem Wojewody zarzut skarżącego dotyczący braku podejmowania przez organ czynności zmierzających do zakończenia postępowania i ustalenia należnego mu odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości jest całkowicie bezzasadny. Wymienione powyżej czynności, w tym czynności przygotowawcze, podjęte zostały w celu załatwienia sprawy. Skarga strony na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania nie znajduje uzasadnienia w aktach sprawy i nie tylko nie przyczynia się do przyspieszenia załatwienia sprawy, lecz wręcz generuje dodatkowe czynności organu, które zajmują czas niezbędny do prowadzenia licznych postępowań odszkodowawczych, wszczętych w ramach planowanych inwestycji drogowych na terenie województwa zachodniopomorskiego. Organ stanowczo podkreślił, że skarżący w swoim piśmie powołał się na okoliczności, które w niniejszej sprawie nie miały miejsca. W szczególności: w niniejszej sprawie nie doszło do znacznego przekroczenia ustawowego terminu załatwienia przedmiotowej sprawy - postępowanie jest szczególnie skomplikowane i wymaga współpracy z podmiotami zewnętrznymi - inwestorem i biegłym, na których działanie, w tym szybkość postępowania, organ pierwszej instancji nie ma bezpośredniego wpływu; żadna z czynności organu nie była dokonana "dla pozoru aktywnego prowadzenia postępowania" - prowadzono negocjacje z inwestorem dotyczące sfinansowania operatów szacunkowych; zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania; powołano biegłego w celu sporządzenia operatu szacunkowego; wezwano stronę do uzupełnienia braków formalnych; organ szczegółowo i wyczerpująco informował strony o stanie sprawy: m.in. pouczono o prawach stron w postępowaniu; zawiadomiono o terminie oględzin nieruchomości przez biegłego; i wreszcie - powołano, jak na razie, tylko jednego rzeczoznawcę majątkowego na biegłego. W ocenie Wojewody, nie zasługuje także na uwzględnienie wniosek o przyznanie skarżącemu kwoty 1.000 zł, skoro nie wykazał on w żaden sposób rodzaju ani stopnia krzywdy i doznanej przez niego straty, ani też zasadności wysokości wnioskowanej kwoty poza stwierdzeniem, że jest ona "najniższa możliwa". Końcowo organ zauważył, że przywołana przez skarżącego Konstytucja w art. 21 ust. 2 dopuszcza instytucję wywłaszczenia na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. W dniu 11 lutego 2026 r. Wojewoda, poinformował Sąd, że pismem z dnia 2 lutego 2026 r. nr GN.2.7570.125.2025.16.AP zawiadomiono strony postępowania o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, tj. do dnia 3 kwietnia 2026 r. ze względu na konieczność zgromadzenia dodatkowego materiału dowodowego w celu ustalenia prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego w niniejszej sprawie. Nadto, organ wskazał, że termin decyzji może ulec skróceniu lub przedłużeniu, w zależności od toku prowadzonego postępowania oraz wniesienia przez strony postępowania ewentualnych uwag. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Skarga jest częściowo zasadna. Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Pod pojęciem bezczynności należy rozumieć taki stan, w którym organ, pomimo obowiązku załatwienia sprawy w prawnie ustalonym terminie nie czyni tego i nie wydaje wymaganego prawem rozstrzygnięcia. Z bezczynnością mamy do czynienia również wówczas, gdy organ co prawda podejmuje jakąś aktywność związaną z rozpoznaniem wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jednak jest ona wadliwa i nie odpowiada nałożonym przepisami prawa obowiązkom, na przykład rozstrzygnięcie następuje w niewłaściwej formie. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organ prowadzi postępowanie w sposób nieefektywny, podejmując czynności zbędne albo nie podejmując żadnych czynności w sprawie, bądź podejmując kolejne czynności w znacznych odstępach czasu, co niepotrzebnie i w sposób nieuzasadniony wydłuża czas trwania postępowania. Ustawodawca założył bowiem, że postępowanie administracyjne powinno zostać przeprowadzone szybko, sprawnie, a rozstrzygniecie powinno zostać wydane bez zbędnej zwłoki. Każda opieszałość organu w podejmowaniu czynności zmierzających do zgromadzenia materiału dowodowego i wyjaśnienia wszystkich niezbędnych wątpliwości może zatem być rozpatrywana w kategoriach przewlekłości postępowania. Dokonując oceny działań organu należy w tym zakresie zatem zbadać czy podejmowane czynności były niezbędne, czy kolejne działania w sprawie były podejmowane w rozsądnym czasie, a także czy organ nie podejmował działań zbędnych, czy pozorowanych, mających na celu usprawiedliwienie jego opieszałości w załatwieniu sprawy. W rozpatrywanym postępowaniu termin załatwienia sprawy, tj. wydanie decyzji określającej wysokość odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości pod drogi określają przepisy specustawy drogowej. Zgodnie z art. 12 ust. 4a tej ustawy decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. W myśl art. 12 ust. 4b decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Natomiast na podstawie art. 12 ust. 4g jeżeli decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 60 dni od dnia nadania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej rygoru natychmiastowej wykonalności. Organu nie wiązały więc terminy załatwienia sprawy, określone w art. 35 i nast. k.p.a. W badanej sprawie decyzja Wojewody Zachodniopomorskiego nr 4/2025, stanowiąca podstawę do przejęcia nieruchomości skarżącego została wydana w dniu 28 lutego 2025 r. i w tym też dniu nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności. Termin do wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania upływał więc 29 kwietnia 2025 r. Jak wynika z przedłożonych Sądowi akt postępowania w terminie tym organ nie tylko nie wydał decyzji w sprawie odszkodowania, ale nie wszczął nawet postępowania zmierzającego do wydania takiej decyzji. Uczynił to dopiero w dniu 3 lipca 2025 r., a więc po upływie określonego w art. 12 ust. 4g terminu. W ocenie Sądu organ dopuścił się zatem bezczynności. Niezałatwienie sprawy w terminie jest okolicznością obiektywną, której organ nie kwestionuje. Należy podzielić wyrażone w orzecznictwie stanowisko, że termin, o którym mowa w art. 12 ust. 4g specustawy drogowej ma charakter procesowy i może ulegać przedłużeniu. Niewątpliwie jednak warunkiem przedłużenia terminu i uchronienia się przed zarzutem bezczynności jest wszczęcie, przed jego upływem, postępowania zmierzającego do wydania decyzji, a następnie jego przedłużenie, jeżeli sprawa jest skomplikowana i wydanie decyzji w terminie nie jest możliwe. Zdaniem Sądu bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Niewątpliwie bowiem sprawa odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość należy do kategorii skomplikowanych, wymaga współdziałania organów, a także oszacowania wysokości odszkodowania. W świetle przedłożonych dokumentów, nie ulega przy tym wątpliwości, że bezczynność nie była spowodowana zaniechaniem przez organ działań zmierzających do wydania decyzji. Przeciwnie, niezwłocznie po wydaniu decyzji zrid organ podjął działania zmierzające do podpisania porozumienia w sprawie sfinansowania kosztów sporządzania operatów szacunkowych przejętych nieruchomości. Bezpośrednio po podpisaniu porozumienia wszczęto postępowanie i powołano biegłego rzeczoznawcę, co jak wyjaśnił Wojewoda uzależnione jest m.in. od jego dostępności i stopnia zaangażowania w inne sprawy. O rażącym charakterze bezczynności można mówić wówczas, gdy działanie organu jest nacechowane złą wolą, niekompetencją i intencjonalnym działaniem na szkodę strony, o czym w niniejszej sprawie, w związku z przedstawionymi okolicznościami nie może być mowy. Stąd też Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego. W ocenie Sądu nie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania. Przewlekłość, w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. polega na prowadzeniu postępowania dłużej aniżeli jest to konieczne do załatwienia sprawy. Przepis ten dyscyplinuje organ, którego działanie powinno być podporządkowane zadośćuczynieniu wyartykułowanej w art. 12 § 1 k.p.a. zasadzie szybkości postępowania. Z przewlekłością mamy więc do czynienia wówczas, gdy organ, po wszczęciu postępowania prowadzi je opieszale, podejmuje kolejne czynności w zbyt dużych odstępach czasu, czy podejmuje czynności zbędne z punktu widzenia wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności. Postępowanie organu w rozpatrywanej sprawie nie było prowadzone przewlekle. Należy bowiem zwrócić uwagę na okoliczność, że wydanie decyzji określającej wysokość odszkodowania musi być poprzedzone sporządzeniem operatu szacunkowego. Postępowanie zostało wszczęte 3 lipca 2025 r. i w tym dniu organ wydał postanowienie o powołaniu biegłego rzeczoznawcy. Oględziny ww. nieruchomości odbyły się w dniu 28 lipca 2025 r. Operat szacunkowy został sporządzony 30 września 2025 r., zaś pismem z 6 października organ zawiadomił strony o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do 5 grudnia 2025 r. Ponadto, pismem z 14 października 2025 r. organ zawiadomił strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, w terminie 7 dni od dnia otrzymania ww. zawiadomienia. Jak wynika z akt sprawy pismem z 22 października 2025 r. pełnomocnik skarżącego wniosła o przesłanie jej operatu szacunkowego w wersji elektronicznej oraz o przedłużenie terminu do ustosunkowania się do sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego do dnia 13 listopada 2025 r. Z kolei, pismem z dnia 1 grudnia 2025 r. Wojewoda wezwał pełnomocnika skarżącego do przedłożenia do akt sprawy operatów szacunkowych, powołanych przez pełnomocnika w piśmie z dnia 12 listopada 2025 r. w sprawie zarzutów do operatu szacunkowego, w terminie 7 dni od dnia otrzymania ww. pisma, pod rygorem pominięcia ich jako dowodów w sprawie i jednocześnie przekazał pełnomocnikowi stanowisko powołanego przez organ w niniejszym postępowaniu rzeczoznawcy majątkowego z dnia 24 listopada 2025 r. Żądane przez Wojewodę operaty szacunkowe pełnomocnik skarżącego przekazała wraz z pismem z dnia 10 grudnia 2025 r., zaznaczając, że do ww. stanowiska rzeczoznawcy majątkowego z dnia 24 listopada 2025 r. odniesie się w odrębnym piśmie. Ostatecznie pismem z dnia 2 lutego 2026 r. organ zawiadomił strony postępowania o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, tj. do dnia 3 kwietnia 2026 r. ze względu na konieczność zgromadzenia dodatkowego materiału dowodowego w celu ustalenia prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego w niniejszej sprawie (w związku z oczekiwaniem na zajęcie stanowiska przez biegłego). W świetle przedstawionej chronologii czynności podejmowanych przez organ, nie sposób, zdaniem Sądu, uznać postępowania za prowadzone przewlekle. Podstawą wydania decyzji w niniejszej sprawie był operat szacunkowy, określający wartość przejętej na podstawie decyzji zrid nieruchomości i o sporządzenie tego dokumentu organ wystąpił niezwłocznie po wszczęciu postępowania. Nie ma podstaw do tego, aby uznać, że okres pomiędzy wydaniem postanowienia o powołaniu biegłego rzeczoznawcy, a przekazaniem organowi gotowego operatu był nadmiernie długi. Konieczność wielokrotnego przedłużenia terminu załatwienia sprawy była obiektywnie uzasadniona opisanymi wyżej przyczynami, w tym także – co istotne – koniecznością umożliwienia stronie ustosunkowania się do opinii dlatego też w żadnej mierze nie można uznać, że w analizowanym postępowaniu podejmowano pozorowane czynnościami, czy też podejmowano czynności z nieuzasadnionym i nadmiernym opóźnieniem. W związku z tym, że do dnia rozpoznania skargi organ nie wydał decyzji ustalającej wysokość odszkodowania z tytułu przejścia z mocy prawa własności nieruchomości Sąd zobowiązał Wojewodę do wydania ww. decyzji w terminie 60 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego odpisu wyroku wraz z aktami sprawy. Sąd nie uwzględnił zawartego w skardze żądania dotyczącego przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Zważywszy, że bezczynność w niniejszej sprawie nie miała charakteru rażącego, a postępowanie nie było prowadzone przewlekle nie było podstaw do takiego działania. Zwłaszcza, że skarżący, poza przywołaniem w skardze postanowienia NSA, wydanego w innej sprawie i na kanwie innego stanu faktycznego, nie uzasadnił zasadności tego żądania, w szczególności negatywnych następstw oczekiwania na decyzję w sprawie odszkodowania. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w zakresie żądania stwierdzenia przewlekłości oraz żądania przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 – j.t.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło