II SAB/Sz 140/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi Firmy A. na bezczynność Spółki A. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Spółkę A. do rozpoznania punktu 2 wniosku Firmy A. z dnia 12 lipca 2016 r., II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Spółki A. na rzecz strony skarżącej Firmy A. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Spółdzielnia A, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na bezczynność Spółka A. W uzasadnieniu skargi skarżąca Spółdzielnia wyjaśniła, że w dniu 26 lutego 2016 r. złożyła do Spółka A pismo zawierające wniosek o udzielenie informacji publicznej w zakresie wskazania wysokości przychodów osiągniętych przez ww. Spółkę w latach 2014 – 2015 z tytułu opłat za odbiór ścieków na podstawie umów zawartych z właścicielami wskazanych we wniosku nieruchomości oraz wskazania na jakiej podstawie do kolektora tłocznego Spółdzielni podłączone zostały budynki przy ul. [...] oraz przy ul. [...] oraz przesłanie po anonimizacji wydanych przez Sp. A - kopii warunków przyłączenia do sieci kanalizacyjnej budynków przy ul. [...], oraz ul. [...]. W odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia 30 marca 2016 r. Spółka, odnosząc się do powyższego żądania wskazała, że informacje o wysokości osiąganych przez nią przychodów nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 – j.t. ze zm.), zwanej dalej również "u.d.i.p." W przedmiocie informacji opisanych w punkcie drugim Spółka wyjaśniła, że nie posiada informacji, na jakiej podstawie inne podmioty korzystają z osiedlowej instalacji kanalizacyjnej, oraz że decyzję o podłączeniu podejmuje właściciel instalacji. Skarga na bezczynność Spółki w tym zakresie była przedmiotem rozpoznania sądu w sprawie o sygn. akt II SAB/Sz 129/16. Kolejnym pismem z dnia 12 lipca 2016 r., Spółdzielnia A ponownie domagała się udzielenia informacji w przedmiocie wysokości przychodów, osiągniętych przez ww. Spółkę w latach 2014 – 2015 argumentując, że dane te stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1074 – j.t. ze zm.), zwanej dalej "u.i.d.p." Ponadto Spółdzielnia zażądała udzielenia informacji, na jakiej podstawie Spółka A odbiera ścieki z budynków przy ul. [...] oraz [...] oraz przesłania, po anonimizacji wydanych przez tą Spółkę kopii warunków przyłączenia do sieci kanalizacyjnej budynków przy ul. [...] i [...]. W odpowiedzi na tak sformułowany wniosek Spółka A, pismem z dnia 3 sierpnia 2016 r., podtrzymała swoje stanowisko w zakresie odmowy udzielenia informacji dotyczących dochodów Spółki, a odnosząc się do punktu 2 żądania ponownie wskazała, że nie posiada informacji, na jakiej podstawie właściciele lub posiadacze budynków podłączali się do prywatnej instalacji kanalizacyjnej. W skardze na bezczynność Spółdzielnia A podniosła zarzuty naruszenia prawa materialnego: - art. 13 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 4 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez nieudostępnienie informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia z dnia 26 lutego 2016 r. oraz z dnia 12 lipca 2016r. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia w/w wniosku, - art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez nieudostępnienie informacji publicznej w żądanej formie, wskazanej we wniosku o udostępnienie informacji publicznej; - art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f, pkt 5 lit. c) - e) ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez nieudostępnienie informacji publicznej o majątku publicznym, tj. majątku samorządowej osoby prawnej zgodnie z wnioskiem skarżącej; Nadto Spółdzielnia podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez nie wydanie przez organ decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej żądanej we wniosku skarżącej. Skarżąca Spółdzielnia wniosła o: - zobowiązanie spółki Sp. A, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., do udostępnienia, w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku, informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia 26 lutego 2016 r. oraz z dnia 12 lipca 2016r. - stwierdzenie, że bezczynność spółki Sp. A nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, - zasądzenie od Spółki A na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej wart. 154 § 6 p.p.s.a., - zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa sądowego oraz kwoty 17 zł opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o oddalenie skargi w całości, ewentualnie, w przypadku przyjęcia przez sąd, że Spółka pozostaje w bezczynności, uznanie, iż bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W odniesieniu do przedmiotu skargi w niniejszej sprawie to jest bezczynności w zakresie nieudzielenia informacji, na jakiej podstawie Spółka A odbiera ścieki z budynków przy ul. [...] oraz [...] oraz przesłania, po anonimizacji wydanych przez tą Spółkę kopii Warunków przyłączenia do sieci kanalizacyjnej budynków przy ul. [...] i [...], Spółka wyjaśniła, że informacja została skarżącej udzielona bowiem Spółka w kolejnych pismach z dnia 30 marca 2016 r. i 3 sierpnia 2016 r. wskazała, że nie posiada wiedzy na jakiej podstawie właściciele lub posiadacze budynków podłączali się do prywatnej instalacji kanalizacyjnej. Skarżąca złożyła w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w S., w dniu 28 grudnia 2016 r. (data wpływu), pismo procesowe domagając się zobowiązania Spółki B, do przedłożenia sądowi informacji lub dokumentu potwierdzającego, czy ww. podmiot uzyskał od Spółka A warunki techniczne i ogólne przyłączenia do komunalnej sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, dotyczące osiedla mieszkaniowego na działkach nr [...], obręb [...] przy ul. [...]. Uzasadniając wniosek skarżąca wyjaśniła, że podnoszona przez Spółkę okoliczność, iż nie jest w posiadaniu informacji dotyczących tego, na jakiej podstawie do kolektora tłocznego Spółdzielni podłączone są wskazane w piśmie z dnia 26 lutego 2016 r. budynki nie odpowiada prawdzie, a przeprowadzenie dowodu ma na celu wykazanie, iż w 2012 r. Spółka A wydała warunki przyłączenia do sieci na rzecz Spółki B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie wskazać należy, ze na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – j.t. ze zm.), sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym. Skarga okazała się uzasadniona. Dokonując oceny zgodności z prawem działania podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej, w pierwszej kolejności należy odwołać się do przepisów regulujących dostęp do informacji publicznej. Tryb i zasady udzielania informacji publicznej regulują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 – j.t. ze zm.). W myśl art. 1 ust. 1 u.i.d.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w niej określonych. Na podstawie art. 2 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej". Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Zgodnie z art. 3 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do: 1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego; 2) wglądu do dokumentów urzędowych; 3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów. Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych. Na podstawie art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Z kolei art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. precyzuje zakres informacji podlegających udostępnieniu, przy czym wyliczenie w nim zawarte ma charakter katalogu otwartego, o czym przesądza użycie przez ustawodawcę sformułowania "w szczególności". W przypadku złożenia wniosku o udzielenie informacji publicznej, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej podmiot zobowiązany, po rozpatrzeniu wniosku winien niezwłocznie – nie dłużej niż w terminie 14 dni, udostępnić żądane informacje bądź odmówić ich udzielenia wraz z pisemnym uzasadnieniem, ewentualnie – w przypadku stwierdzenia, że nie stanowią one informacji publicznej – poinformować o tym wnioskodawcę. Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.i.d.p. odmowa udzielenia informacji publicznej przez organ administracji publicznej następuje w drodze decyzji. Na podstawie art. 17 ust. 1 u.d.i.p. do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należało zbadać, czy Spółka A należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej, a następnie dokonać oceny, czy żądane informacje stanowią informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Analiza odpisu z KRS prowadzi do wniosku, że Sp. A są spółką, której jedynym udziałowcem jest Gmina Miasto K. Jest to zatem podmiot, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., a zatem jest on podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Kolejną kwestią, którą należy wyjaśnić, jest określenie zakresu informacji, które w związku z tym należy zakwalifikować jako publiczne i podlegające udostępnieniu, w kontekście żądania Spółdzielni wyartykułowanego we wniosku z dnia 12 lipca 2016 r., w tej części, w której dotyczy on udostępnienia informacji na jakiej podstawie Spółka A odbiera ścieki z budynków przy ul. [...] oraz [...] oraz przesłania, po anonimizacji wydanych przez tą Spółkę kopii Warunków przyłączenia do sieci kanalizacyjnej budynków przy ul. [...] i [...] w K., jak już bowiem wyżej wskazano, wniosek skarżącej Spółdzielni w pozostałym zakresie został rozpoznany w innym postępowaniu. W ocenie sądu informacje, o których udostępnienie zwróciła się skarżąca stanowią informacje publiczną, dotyczą bowiem zakresu działania podmiotu, który dysponuje majątkiem publicznym i wykonuje zadania wynikające z ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2015 r. poz. 139 – j.t. ze zm.). Zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy, co wynika z art. 3 ust. 1 tej ustawy. Dostarczanie wody lub odprowadzanie ścieków, stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu [...], odbywa się na podstawie pisemnej umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawartej między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług. Jak wynika z przytoczonej regulacji dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków są dwiema odrębnymi usługami świadczonymi przez przedsiębiorstwo wodociągowe i zasady na jakich będą świadczone mogą zostać uregulowane w odrębnych umowach. Sformułowane we wniosku z dnia 12 lipca 2016 r. pytanie dotyczyło tego, na jakiej podstawie Spółka odbiera ścieki ze wskazanych nieruchomości, a zatem, czy zgodnie z cytowanymi wyżej przepisami ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków zawarła umowę z właścicielami bądź użytkownikami nieruchomości. W odpowiedzi z dnia 3 sierpnia 2016 r. Spółka nie odniosła się do tego żądania. Wskazując, że nie posiada informacji, na jakiej podstawie właściciele lub posiadacze budynków podłączali się do prywatnej instalacji kanalizacyjnej, Spółka udzieliła odpowiedzi na poprzednie żądanie skarżącej, nie zauważając, że pytanie zawarte w piśmie z dnia 12 lipca 2016 r. dotyczy zupełnie innej kwestii. Skarżąca żądała również udostępnienia warunków przyłączenia wskazanych przez siebie budynków do sieci kanalizacyjnej, przy czym uwadze Spółki umknęło, że treść tego żądania po pierwsze odnosi się do innych aniżeli w poprzednim piśmie budynków (nie obejmuje budynków przy ul. [...]), a po wtóre żądanie to dotyczy podłączenia do sieci kanalizacyjnej związanego z odbiorem ścieków. Udzielona skarżącej odpowiedź nie odnosi się zatem do postawionego pytania, a stanowi powielenie odpowiedzi udzielonej w związku z poprzednim żądaniem skarżącej z dnia 26 lutego 2016 r. dotyczącym innej kwestii. W tym miejscu należy wyjaśnić, że pod pojęciem bezczynności należy rozumieć brak reakcji i działania organu, do którego jest on zobowiązany na podstawie przepisów prawa i w terminie tymi przepisami przewidzianym. Jako bezczynność należy również zakwalifikować takie działanie organu, które nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach, inaczej mówiąc za bezczynność należy uznać nie tylko brak działania organu, ale również działanie, które zostało podjęte w sposób nieprawidłowy, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy należało uznać, iż Spółka pozostaje w bezczynności, skoro udzielona odpowiedź nie odnosiła się do sformułowanego przez skarżącą żądania. Obowiązkiem sądu, wynikającym z art. 149 § 1a p.p.s.a. jest określenie czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie sądu bezczynność Spółki nie miała charakteru rażącego, jakkolwiek organ udzielił odpowiedzi na pismo skarżącej z przekroczeniem terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Brak prawidłowej reakcji Spółki w tym zakresie wynikał, w ocenie sądu, nie z lekceważącego stosunku do obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej, ale z faktu, iż Spółka skoncentrowała się na udzieleniu skarżącej merytorycznej odpowiedzi na kolejne pisma, których przedmiotem były odmienne stanowiska obu podmiotów w przedmiocie nabycia urządzeń kanalizacyjnych, tj. przepompowni ścieków oraz przewodów kanalizacyjnych. Jak wynika z przedłożonych Sądowi akt, strony postępowania prowadzą obszerną korespondencję dotyczącą tej kwestii. Również podobna treść wniosku w zakresie udzielenia informacji mogła wywołać wrażenie, iż ma on tożsamą treść z poprzednio złożonych wnioskiem, co świadczyć może o nieuważnym zapoznaniu się z jego treścią. Okoliczności te, w ocenie sądu, przesądziły o braku rażącego charakteru bezczynności. W związku z powyższym sąd odstąpił od zasądzenia od Sp. A sumy pieniężnej, w wysokości, o której mowa w art. 156 § 6 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Spółkę do rozpoznania punktu 2 wniosku skarżącej z dnia 12 lipca 2016 r.