II SAB/Sz 141/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda po rozpoznaniu w dniu 9 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. W. na bezczynność Dyrektora Agencji Nieruchomości Rolnych Oddziału Terenowego w [...] w przedmiocie wyrażanie zgody na wykreślenie hipoteki postanawia: odrzucić skargę P. W. złożył w dniu [...] r. (data stempla pocztowego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Dyrektora Agencji Nieruchomości Rolnych Oddziału Terenowego w przedmiocie wyrażania zgody na wykreślenie hipoteki. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w dniu [...]r. złożył wniosek do Dyrektora Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy o wyrażenie zgody na wykreślenie hipoteki zwykłej wpisanej w księdze wieczystej [...]. Dalej podniósł, że pomimo uregulowania należności zabezpieczonej hipoteką zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego [...], Dyrektor nie rozpatrzył wniosku naruszając przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższa skarga wraz z załącznikami została przesłana niezwłocznie przez Sąd, według właściwości, do organu administracji publicznej. Jednocześnie zwrócono się o udzielenie odpowiedzi na skargę i nadesłanie akt administracyjnych. Wykonując zobowiązanie Sądu pełnomocnik organu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak właściwości w tym zakresie sądu administracyjnego lub ewentualnie o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres kognicji sądów administracyjnych został doprecyzowany w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a", stosownie do którego, kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, lecz pomimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Warunkiem dopuszczalności skargi jest istnienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu. Przy czym nie zawsze działania lub zaniechania organów administracji publicznej objęte będą kognicją sądów administracyjnych. Wobec powyższego w pierwszej kolejności należy stwierdzić, czy skarga wniesiona przez skarżącego należy do kategorii spraw wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. W myśl art. 58 § 1 pkt 1 ww. ustawy jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego sąd skargę odrzuca. W niniejszej sprawie P. W. złożył skargę na bezczynność Dyrektora Agencji Nieruchomości Rolnych Oddziału Terenowego polegającą na braku wyrażenia zgody na wykreślenie hipoteki. Kwestie związane z ustanowieniem lub wykreśleniem hipoteki uregulowane zostały w ustawie z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.). Zgodnie z art.100 cyt. ustawy w razie wygaśnięcia hipoteki wierzyciel obowiązany jest dokonać wszelkich czynności umożliwiających wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej. Wyrażenie zgody przez wierzyciela na wykreślenie hipoteki jest czynnością cywilnoprawną, a nie działaniem z zakresu administracji publicznej. Wyjaśnić należy, że nie istnieje decyzyjny tryb załatwiania tego rodzaju spraw. Zgodnie z ustawą z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ze zm.) sprawy z zakresu hipoteki i ksiąg wieczystych zastrzeżone dla sądów powszechnych. Wobec tego z uwagi na treść art. 3 § 2 p.p.s.a. należy stwierdzić, że przedmiot niniejszej sprawy nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.