II SAB/Sz 141/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jej skargi na przewlekłość postępowania Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF K.S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jest właścicielką mieszkania o powierzchni 36 m2 oraz 50% udziałów w działce budowlanej o powierzchni 157 m2, osiąga dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w lipcu i sierpniu, który wyniósł odpowiednio [...] zł i [...] zł. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego skarżąca przedłożyła decyzję w sprawie podatku od nieruchomości, której jest współwłaścicielką, za 2014 rok w łącznej kwocie [...] zł, faktury VAT za prąd na kwotę [...] zł za okres od sierpnia do października b.r. oraz na kwotę [...] zł za okres od października do grudnia b.r., zestawienie rozliczenia wpłat za mieszkanie za rok 2014, faktury VAT za wodę i ścieki w lokalu "B", wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej w przedmiocie zawieszenia z dniem 1 września 2014 r. przez skarżącą działalności gospodarczej, zaświadczenie z Ośrodka Pomocy Społecznej, o niekorzystaniu przez skarżącą w latach 2013 – 2014 r. ze świadczeń pomocy społecznej, wyciąg z rachunku bankowego przedstawiający saldo konta na dzień 31 grudnia 2014 r. w kwocie [...] zł. Referendarz sądowy, oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, zważył: Należy przede wszystkim wyjaśnić, że prawo pomocy jest szczególną instytucją procesową, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Stanowi ono realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.). Instytucję prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym regulują przepisy zawarte w rozdziale 3, działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 252 wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. Jednocześnie wykładnia zawartego w art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy zwrotu "gdy osoba ta wykaże", sprowadza się do przyjęcia, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zatem od tego, czy strona wykaże przesłanki, o których mowa w powołanym art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oznacza, że ciężar kosztów objętych prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja przyznania prawa pomocy, stanowiąca pomoc państwa, powinna być stosowana wobec osób ubogich, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną nie mogą ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze aktualną sytuację materialną strony, przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentach uznać należy, że sytuacja materialna skarżącej nie należy do szczególnie trudnych. Skarżąca prowadzi sezonową działalność gospodarczą, z której uzyskuje dochód, ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, jest właścicielką lokalu użytkowego położonego przy ul. [...] oraz współwłaścicielką nieruchomości gruntowej, na dzień 31 grudnia 2014 r. na koncie posiadała środki w wysokości [...] zł. W świetle powyższych okoliczności zdaniem referendarza sądowego skarżąca posiada realne możliwości finansowe opłacenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie stanowi wpis od skargi w kwocie 100 zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.