II SAB/Sz 143/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 marca 2018 r. sprawy ze skargi P. M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. w przedmiocie wyegzekwowania obowiązku odłączenia kotła c.o. p o s t a n a w i a I. odrzucić skargę, II. przyznać od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego J. T. kwotę [...]zł ([...]) zawierającą kwotę należnego podatku od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu. Pismem z dnia 11 października 2017 r. P. M. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. (dalej w skrócie: "PINB w S.") w przedmiocie wyegzekwowania obowiązku odłączenia kotła c.o. Powyższa skarga została wydana w następujących okolicznościach faktycznych. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] PINB w S. nakazał E. S. i R. S. odłączenie kotła c.o. znajdującego się na klatce schodowej od przewodu kominowego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym nr [...] w P. , gm. M., ustalając termin wykonania obowiązku na dzień [...] r. Powyższą decyzję organ wydał w oparciu o czynności kontrolne z dnia [...] r. w celu sprawdzenia stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...], w miejscowości P., gm. M., opinię kominiarską oraz wyjaśnienia E. S. i P. M.. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli E. S. i R. S.. W skardze na bezczynność, P. M. podniósł, że skarga dotyczy zaniechania czynności organu w celu usunięcia ww. pieca c.o. w stosunku do samowoli budowlanej wykonanej przez E. S. i R. S., w sytuacji, gdy upłynął dzień 30 czerwca 2017 r. Według skarżącego, nakaz ten został podtrzymany przez Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. (dalej w skrócie: "ZWINB w S.") decyzją z dnia [...] r. Skarżący wniósł o nałożenie kary pieniężnej na E. S. i R. S. lub zlecenie organom uprawnionym do usunięcia pieca c.o. obciążenia kosztami ww. osoby. W odpowiedzi na skargę PINB w S. wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że wydano decyzję z dnia [...] r. nakazującą E. S. i R. S. odłączenie kotła c.o. Od decyzji wniesiono odwołanie. Organ odwoławczy nie rozpatrzył odwołania, w związku z powyższym organ nadzoru nie mógł wyegzekwować nakazu rozbiórki do czasu rozpatrzenia sprawy przez organ wyższej instancji. W dniu 7 listopada 2017 r., w uzupełnieniu akt, organ nadesłał kopię decyzji ZWINB w S. z dnia [...] r., nr [...] uchylającą ww. decyzję organu I instancji z dnia [...] r. i przekazującą sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. Zarządzeniem z dnia 14 listopada 2017 r., Sąd wezwał skarżącego do sprecyzowania skargi, wskazując na okoliczność wydania ww. decyzji uchylającej z dnia [...] r. i wyjaśniając, że pismo ZWINB w S. z dnia [...] r. nie jest decyzją administracyjną, a jedynie pismem kierowanym przez organ I instancji do organu odwoławczego, informującym o braku podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji organu I instancji. Mając na względzie powyższe, Sąd wezwał skarżącego do wskazania w terminie 7 dni, czy cofa skargę pod rygorem przyjęcia, że podtrzymuje on skargę na bezczynność organu I instancji w przedmiocie wyegzekwowania obowiązku wynikającego z uchylonej decyzji organu z dnia [...] r. W odpowiedzi udzielonej pismem z dnia 29 listopada 2017 r., skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Ponadto w piśmie wyraził stanowisko tożsame z treścią skargi. W piśmie z dnia 19 marca 2018 r., skarżący reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, wyznaczonego na zasadzie prawa pomocy, wniósł o zobowiązanie organu do przesłania kopii pisma skarżącego z dnia 8 lipca 2017 r.; przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do pisma; zasądzenie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego oraz o zasądzenie kosztów dla pełnomocnika nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej skarżącemu z urzędu, wskazując, iż koszty te nie zostały pokryte przez skarżącego ani w całości, ani w części. Zwrócił się, aby w razie skierowania sprawy do rozpatrzenia na rozprawie, rozpoznać ją również pod nieobecność strony skarżącej. Według pełnomocnika, zgodnie ze stanowiskiem zajętym w piśmie z dnia 7 marca 2018 r., organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie dotyczącej kotła c.o., ponieważ uznaje rozpatrywaną przez Sąd skargę na bezczynność, jako sprzeciw od decyzji administracyjnej. Według skarżącego, ocena dokonana przez organy I i II instancji jest błędna, przeczy kalifikacji prawnej dokonanej przez sąd administracyjny i skutkuje brakiem usunięcia przez organ I instancji stanu bezczynności do dnia dzisiejszego. Podkreślił, że decyzja o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia zapadła w dniu [...] r., tj. prawie sześć miesięcy temu. Decyzja ta, wobec braku jej zaskarżenia jest prawomocna i podlega wykonaniu. Mając na względzie przedstawiony stan faktyczny, który powstał w ciągu ostatnich kilku miesięcy, skarżący uznał, że bezsprzecznie dochodzi do naruszenia jego praw do wydania decyzji administracyjnej w ustawowym terminie. Analiza skargi powinna uwzględniać intencję skarżącego, który poprzez jej wniesienie dążył do przyspieszenia niezasadnie przedłużanego postępowania. Od chwili uprawomocnienia się decyzji z dnia [...] r. organ był zobowiązany niezwłocznie podjąć działania w postaci ponownego przeprowadzenia postępowania w sprawie ponownego odłączenia kotła. Dołączył kopię pisma organu I instancji z dnia [...] r. informujące o toczącym się postępowaniu w sprawie odłączenia kotła c.o. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedza kontrola Sądu, pod kątem zbadania czy zaskarżone działanie, bezczynność lub przewlekłość organu podlega kontroli sądu administracyjnego, w tym m.in. ze względu na legitymację wnoszącego skargę. Stosownie do art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. W niniejszej sprawie, mając na względzie treści skargi i pozostałych pism skarżącego, Sąd uznał, że skarga dotyczy bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. w sprawie wyegzekwowania nakazu nałożonego decyzją administracyjną na E. S. i R. S., tj. odłączenia kotła c.o. od komina znajdującego się w budynku nr [...] w miejscowości P., gm. M.. Skarga ta dotyczy w istocie bezczynności organu administracji publicznej w zakresie postępowania egzekucyjnego. Należy zatem zauważyć, że w świetle przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.), zwanej dalej: "u.p.e.a.", stronami postępowania egzekucyjnego są zobowiązani i wierzyciel oraz inne podmioty, o ile wynika to wyraźnie z przepisów ustawy, to jest ten, który nie będąc zobowiązanym rości sobie prawo do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną. W postępowaniu egzekucyjnym przy ustaleniu kręgu stron postępowania nie stosuje się art. 28 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. W myśl art. 2 pkt 10 u.p.e.a, egzekucji administracyjnej podlega obowiązek o charakterze niepieniężnym, pozostający we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazany do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.p.e.a., uprawnionym (wierzycielem) do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego - właściwy do orzekania organ I instancji, z zastrzeżeniem pkt 4. Tak więc, na tle przedmiotowego obowiązku niepieniężnego do którego zaliczyć należy odłączenie kotła c.o., wierzycielem może być jedynie podmiot administracji publicznej lub organ wykazujący funkcje władcze. Nie można zaliczyć do wskazanych podmiotów ani osób fizycznych, ani innych podmiotów prawa prywatnego, a zatem i skarżącego. Podmioty prywatne w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym mogą tylko za pośrednictwem wierzyciela wnosić o wszczęcie egzekucji lub żądać określonego jej prowadzenia. Rzutuje to na prawną możliwość zaskarżenia stanu bezczynności organu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji. Jak przyjęte jest w judykaturze, podmioty, które były stronami postępowania administracyjnego (jurysdykcyjnego), a nie są zobowiązane na mocy aktu administracyjnego, nie są stronami postępowania egzekucyjnego. Wskutek tego nie służy im również skarga na bezczynność organu egzekucyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. (por. wyrok NSA O/Z w Łodzi z dnia 9 maja 2001 r., sygn. akt IV SAB 175/00, opubl. w Lex nr 55781; wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1149/10 opubl. w Lex nr 1083549). Podmioty te mogą natomiast skorzystać ze specjalnego uprawnienia przewidzianego w art. 6 § 1a u.p.e.a., tj. skargi na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, przysługującej temu, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie. Rozstrzygnięcie wydane po rozpatrzeniu takiego zażalenia może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Konsekwencją powyższej okoliczności, jest to, że skarżącemu P. M. w sprawie odłączenia kotła c.o. nie przysługuje legitymacja do wniesienia skargi na bezczynność organu egzekucyjnego, polegająca na niepodejmowaniu czynności zmierzających wyegzekwowania tego obowiązku, skoro nie był adresatem decyzji organu nakładającej ten obowiązek, co czyni przedmiotową skargę niedopuszczalną. Kierując się powyższym, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił skargę P. M., o czym orzekł jak w pkt I postanowienia. O kosztach należnych adwokatowi ustanowionemu na zasadzie prawa pomocy, Sąd orzekł, jak w pkt II postanowienia, na podstawie art. 250 ww. ustawy w zw. § 2 pkt 1 i § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714 ze zm.).