II SAB/Sz 146/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 lutego 2012 r. sprawy ze skargi S. C. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. zobowiązuje Prezydenta Miasta do rozpoznania wniosku S. C. z dnia [...] o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności, II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz skarżącego S. C. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. S.C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, za pośrednictwem organu, skargę na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Uzasadniając skargę podał, że w dniu [...] zwrócił się drogą elektroniczną o udostępnienie informacji publicznej przez podanie danych: - na jakim dokładnie terenie rośnie zabytkowa Aleja [...] w [...] (w tym o załączenie mapki z zaznaczonymi drzewami platanami wpisanymi na listę pomników przyrody - ul. [...] w [...]), - jakie dokładnie prace pielęgnacyjne i na których drzewach w Alei [...] w [...] (z dokładnymi datami prac i ich zakresem na poszczególnych drzewach) wykonał Urząd Miasta w [...] w latach [...] do chwili obecnej, - oraz o przesłanie kopii ekspertyzy dendrologicznej, którą zamówił Urząd Miasta [...], dotyczącej stanu zdrowia ww. [...] w [...] w latach [...]. S.C. wyjaśnił dalej, że powyższy wniosek został przez niego podpisany, w treści wniosku podał swój adres zamieszkania oraz zwrócił się z prośbą o przesłanie żądanych informacji również pocztą elektroniczną na wskazany we wniosku adres e-mail. W związku z brakiem jakiejkolwiek odpowiedzi, ponownie w dniu [...], drogą elektroniczną zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] z prośbą o jak najszybsze udzielenie ww. informacji. W dniu [...] skarżący, za pośrednictwem poczty elektronicznej, został zobowiązany przez Sekretarza Urzędu Miasta [...] do uwierzytelnienia podania podpisem elektronicznym, albo do złożenia wniosku w wersji papierowej. Skarżący podkreślił, że do dnia wniesienia skargi Prezydent Miasta [...] nie rozpatrzył jego wniosku z dnia [...] oraz nie przekazał żądanych dokumentów. Zdaniem S.C. nie można uzależniać możliwości udzielenia informacji publicznej od złożenia wniosku w odpowiedniej formie. Jego żądanie udostępnienia informacji publicznej nie zostało rozpatrzone, gdyż jak twierdzi Urząd Miasta [...] zostało złożone w niewłaściwej formie, tj. elektronicznej. W tych okolicznościach skarżący wniósł o zobowiązanie organu do udzielenia żądanych przez niego informacji publicznych, jednocześnie zwracając uwagę na długi czas oczekiwania na jakąkolwiek informację od organu w sprawie złożonego wniosku. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta [...] wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku. Zdaniem organu informacja, której udostępnienia domaga się skarżący nie spełnia przesłanek wskazanego wyżej przepisu. Zakres wniosku, obejmujący sporządzenie mapki z zaznaczonymi drzewami, wykonanie kopii ekspertyzy, a także podanie szczegółowych informacji dotyczących wykonanych prac pielęgnacyjnych z dokładnymi datami prac i ich zakresu na poszczególnych drzewach przesądza o tym, iż nie jest to informacja, która może być udostępniona niezwłocznie w rozumieniu przepisu art. 10 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tym samym, w opinii Prezydenta Miasta [...], nie dotyczy jej zawarte w tym przepisie wyłączenie umożliwiające udostępnienie informacji bez pisemnego wniosku. Wbrew twierdzeniom skarżącego mailowy wniosek nie był opatrzony podpisem, gdyż nie spełniał on wymogów ani podpisu zwykłego, ani elektronicznego. W związku z tym wnioskodawca zasadnie został wezwany do złożenie wniosku w formie pisemnej, bądź uwierzytelnienia złożonego mailem podania podpisem elektronicznym. Nie można zatem postawić w sprawie zarzutu bezczynności. Takie wezwanie znajduje bowiem oparcie w przepisie art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sygn. akt II SAB/Kr 34/07 z dnia 31.03.2008 r. (LEX nr 497344), który uznał, iż przepis art. 64 § 2 K.p.a. ma zastosowanie w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej. W świetle powyższego, zdaniem Prezydenta Miasta [...], skarga jest niezasadna. Organ zauważył, że uchybił jedynie terminowi, gdyż na skutek niedopatrzenia wezwanie zostało skierowane do wnioskodawcy z nieuzasadnionym opóźnieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Rozpoznając sprawę pod kątem kryterium legalności Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu. Materialnoprawną podstawą żądań skarżącego stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", która określa tryb udzielania informacji i której zadaniem jest organizacja systemu społecznej kontroli zadań administracji publicznej w taki sposób, aby obywatele mieli jak najszerszy dostęp do posiadanych przez tą administrację informacji. W orzecznictwie przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tą władzę realizują. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera bowiem definicji informacji publicznej, stanowiąc jedynie w art. 1 ust. 1, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie. Zgodnie z art.10 ust.1 ustawy informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek. Wniosek o udzielenie informacji publicznej może przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest jego przedmiotem. Za wniosek pisemny o udzielenie informacji publicznej uznać należy również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną i to nawet, gdy do jej autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (por: wyrok NSA z 16.03.2009 r. sygn. akt I OSK 1277/08, LEX 604186). Powyższe stanowisko skład sądu, orzekający w niniejszej sprawie, w pełni podziela. To właśnie cel ustawy oraz regulacja art.10 ust. 2 (Informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku) ustawy prowadzi do wniosku, że postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest odformalizowane i uproszczone. Należy pamiętać, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie tylko w przypadkach, gdy ustawa wyraźnie tak stanowi, a więc nie dotyczy to wszczęcia postępowania w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Żaden z przepisów ustawy nie zobowiązuje do złożenia wniosku w formie pisemnej. Tylko w przypadku, gdy informacja publiczna nie może być udostępniona niezwłocznie, podmiot zobowiązany do udzielenia informacji może żądać wniosku pisemnego, jednak tylko w celu umożliwienia mu prawidłowej realizacji obowiązku udostępnienia informacji. W świetle przepisów ustawy odmowa udzielenia informacji następuje tylko z uwagi na ochronę danych osobowych, tajemnicę zawodową, służbową, państwową, czy też inną tajemnicę ustawowo chronioną, bądź też prawo do prywatności oraz w razie braku interesu publicznego przy informacji przetworzonej, zaś decyzja o umorzeniu postępowania wydawana jest z powodów technicznych. (wyrok NSA z dnia 19.12.2002r., sygn. akt II SA 3301/02, LEX 78064). Jeżeli organ, do którego skierowano wniosek nie dysponuje daną informacją, zawiadamia o tym wnoszącego, nie ma natomiast obowiązku wydania decyzji (wyrok NSA z dnia 27.09.2002 r. sygn. akt II SAB 289/02). Podobnie postępuje organ, gdy dana informacja nie jest informacją publiczną. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że wniosek skarżącego dotarł do elektronicznej skrzynki pocztowej Urzędu Miasta [...] w dniu [...], a żądane informacje są, zdaniem Sądu, informacjami publicznymi. Prezydent Miasta [...] nie rozpoznał powyższego wniosku, pozostając tym samym w bezczynności. Pozostawanie w bezczynności przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej oznacza niepodjęcie przez ten podmiot, w terminie wskazanym w art. 13 ustawy stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia. Jak bowiem wynika z ust. 1 tego przepisu, oraz z art. 16 ust. 1 ustawy, jeżeli w momencie otrzymania wniosku podmiot zobowiązany jest w posiadaniu informacji publicznej, to jest on zobligowany do jej udostępnienia bez zbędnej zwłoki lub wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia, przy czym decyzja odmowna, oraz decyzja o umorzeniu, o której mowa w art. 14 ust.2 ustawy, to dwa przypadki, w których ustawa przewiduje wydanie decyzji administracyjnej. Z bezczynnością podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej mamy do czynienia również w przypadku, gdy nie powiadamia on, w trybie art. 13 ust. 2 ustawy, o powodach opóźnienia i terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona. Granice ujawnienia informacji publicznej zakreśla art. 5 ustawy, który zawiera ograniczenia co do możliwości udostępnienia informacji z uwagi na przepisy ustawy o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, a także art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, stanowiący, iż informację przetworzoną można uzyskać w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Sąd uznaje za celowe przypomnieć, że bogata praktyka orzecznicza sądów administracyjnych pozwala stwierdzić, że informacją przetworzoną, jest informacja publiczna opracowana przez podmiot zobowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych, czyli innymi słowy informacja, która zostanie przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów. Można także, wyrazić pogląd, iż informacja publiczna przetworzona to taka informacja, na którą składa się pewna suma informacji, tzw. informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazywania przesłanki interesu publicznego. Ze względu jednak na treść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o wspomnianym wyżej prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem. Takie zabiegi czynią zatem takie informacje proste, informacją przetworzoną, której udzielenie jest skorelowane z potrzebą istnienia przesłanki interesu publicznego.(wyrok NSA z dnia 17.10.2006 r. sygn. akt I OSK 1347/05 LEX 281369 ). W takim zatem kontekście Prezydent Miasta [...] winien był rozpatrzyć żądania skarżącego zawarte w jego wniosku, tj. w trybie zgodnym z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, a skoro tego nie uczynił pozostaje w bezczynności, a więc skarga jest zasadna. Tym samym nie do zaakceptowania jest pogląd organu, że uchybił on "jedynie terminowi". Za uznaniem, że stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa przemawia okoliczność, że nie była ona spowodowana złą wolą organu, lecz wadliwą w ocenie sądu, wykładnią odpowiednich przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, której przepisy nadal sprawiają trudności interpretacyjne co powoduje niejednolitość nawet orzecznictwa sądów administracyjnych. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, w oparciu o art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.