II SAB/Sz 147/25
WyrokWSA w Szczecinie2026-01-22
Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Wiesław Drabik, Krzysztof Szydłowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Burmistrz Gminy i Miasta Sianów dopuścił się bezczynności w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Burmistrz Gminy i Miasta Sianów dopuścił się bezczynności w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ponieważ pomimo upływu wielu lat od złożenia wniosku i wielokrotnego uchylania jego decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, sprawa nie została zakończona. Bezczynność ta została uznana za rażące naruszenie prawa ze względu na długotrwałe zaniedbania organu i brak podjęcia działań zmierzających do merytorycznego załatwienia sprawy, nawet po wniesieniu ponaglenia i skargi. Sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej zobowiązania do wydania decyzji, wymierzył organowi grzywnę i zasądził zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła skargę na bezczynność Burmistrza Gminy i Miasta Sianów w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wniosek złożono w 2019 r. Pomimo wielokrotnych decyzji odmawiających wydania decyzji, które były uchylane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, organ nie zakończył postępowania. Po kolejnym uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, organ wezwał stronę do uzupełnienia dokumentacji, a następnie poinformował o niemożności załatwienia sprawy w ustawowym terminie. Po wniesieniu ponaglenia, które zostało uznane za zasadne, organ nadal nie załatwił sprawy. Organ argumentował, że termin na załatwienie sprawy nie biegnie, ponieważ akta sprawy zostały przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego w związku ze skargą gminy na postanowienie SKO.Rozstrzygnięcie
I. stwierdza, że Burmistrz Gminy i Miasta Sianów dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność Burmistrza Gminy i Miasta Sianów miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie sądowe w części dotyczącej zobowiązania Burmistrza Gminy i Miasta Sianów do załatwienia sprawy; IV. wymierza Burmistrzowi Gminy i Miasta Sianów grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; V. w pozostałej części oddala skargę; VI. zasądza od Burmistrza Gminy i Miasta Sianów na rzecz strony skarżącej A. C. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik Sędzia WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 22 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi A. C. na bezczynność Burmistrza Gminy i Miasta Sianów w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia I. stwierdza, że Burmistrz Gminy i Miasta Sianów dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność Burmistrza Gminy i Miasta Sianów miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie sądowe w części dotyczącej zobowiązania Burmistrza Gminy i Miasta Sianów do załatwienia sprawy; IV. wymierza Burmistrzowi Gminy i Miasta Sianów grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; V. w pozostałej części oddala skargę; VI. zasądza od Burmistrza Gminy i Miasta Sianów na rzecz strony skarżącej A. C. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z 10 października 2025 r., pełnomocnik A. C., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Burmistrza Gminy i Miasta S. , poprzedzoną przewlekłym prowadzeniem postępowania w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na: "Zmianie sposobu użytkowania części istniejącego budynku oraz modernizacji i zwiększenia obsady w istniejącym budynku na działce o nr ewid. gr. [...] obręb B., gm. S.".
W powyższej skardze skarżący wniósł o:
1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji w określonym przez Sąd terminie,
2) stwierdzenie, że bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
3) wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy Prawo postępowania przed sądami administracyjnymi,
4) przyznanie od organu sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 6 p.p.s.a.,
5) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania
Jak wyjaśnił skarżący, w dniu 19 sierpnia 2019 r. złożył wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Burmistrz Gminy i Miasta S. kolejno decyzjami z dnia: 30 października 2019 r., 1 czerwca 2020 r. i 29 stycznia 2021 r. odmówił wydania wnioskowanej decyzji środowiskowej, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie, wszystkie te decyzje uchyliło, każdorazowo przekazując sprawę organowi do ponownego rozpatrzenia.
Rozpatrując sprawę po raz czwarty, decyzją z dnia 31 października 2022 r. organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie, decyzją z dnia 27 lutego 2023 r., uchyliło również i tą decyzję oraz przekazało organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Rozpatrując sprawę po raz piąty, w dniu dnia 22 stycznia 2024 r., organ I instancji ponownie orzekł o odmowie wydania wnioskowanej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie decyzją z dnia 16 lipca 2024 r, uchyliło także i tą decyzję oraz przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W dalszym toku prowadzonego przez organ I instancji postępowania, Burmistrz Gminy i Miasta S. zawiadomieniem z dnia 31 października 2024 r., wezwał wnioskodawcę do:
1) wskazania istniejącego budynku planowanego do modernizacji na inwestycyjnej,
2) przedłożenia dokumentacji potwierdzającej rejestrację trzody chlewnej w ARiMR, która ma być przedmiotem zwiększenia obsady w istniejącym budynku wskazanym zgodnie z pkt 1 wezwania - w terminie 30 dni, pod rygorem ujemnych skutków procesowych.
Jednocześnie organ I instancji, poinformował stronę, iż nie jest możliwe załatwienie sprawy w ustawowym terminie, ze względu na uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie oraz skomplikowany charakter sprawy. Załatwienie sprawy ma nastąpić do dnia 31 marca 2025 r.
W związku z powyższym skarżący złożył ponaglenie na przewlekłe postępowanie w przedmiotowej sprawie administracyjnej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie, postanowieniem z dnia 11 grudnia 2024 r., uznało ponaglenie za zasadne wskazując, iż Burmistrz Gminy i Miasta S. dopuścił się przewlekłości postępowania. Organ odwoławczy wyznaczył termin do dnia 31 stycznia 2025 r. na załatwienie sprawy.
Uznając ponaglenie za zasadne, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że organ nie podjął żadnych czynności w sprawie przez okres trzech miesięcy od daty wpływu decyzji Kolegium, co należy uznać za bezczynność. Ponadto zdaniem Kolegium, dla oceny przewlekłości postępowania nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek z dnia 19 sierpnia 2019 r. i od pięciu lat nie zostało zakończone ostateczną decyzją, pomimo pięciokrotnego uchylania decyzji organu pierwszej instancji przez Kolegium i przekazywania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Pismem z dnia 30 lipca 2025 r. pełnomocnik skarżącego zwrócił się do organu, o wyjaśnienie, dlaczego sprawa nie została dotychczas załatwiona.
W odpowiedzi organ poinformował wnioskodawcę, że "decyzja SKO została zaskarżona przez Gminę S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a postanowienie WSA sygn. akt II SA/Sz 53/25 z 10 marca 2024 r., zostało zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego". Zdaniem organu termin na załatwienie sprawy nie biegnie dla organu I instancji, gdy akta sprawy są w całości przekazane do NSA. Zgodnie bowiem z art. 286 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia organowi akt po zwrocie tych akt po uprawomocnieniu się orzeczenia Sądu I instancji (WSA).
W ocenie skarżącego postępowanie jest prowadzone od początku w sposób opieszały. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jest od dawna wystarczający do wydania wnioskowanej decyzji (obejmuje wymagane uzgodnienia i opinie) a skarżący realizuje inwestycję na podstawie uzyskanego pozwolenia na budowę, przy czym ma zamiar ją zmodyfikować jeszcze w trakcie jej realizacji (tj. przed jej ukończeniem prac objętych pozwoleniem na budowę).
Pełnomocnik skarżącego nadmienił też, iż oczywistym jest, że zgodnie ugruntowaną linią orzeczniczą organ I instancji nie był uprawniony do złożenia skargi na postanowienie SKO stwierdzające przewlekłość postępowania. Burmistrz nie posiada bowiem legitymacji do wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zaskarżone postanowienie, wydane przez organ wyższego stopnia w przedmiocie rozpatrzenia ponaglenia. Poza tym wniesienie ponaglenia nie uruchamia postępowania, którego sposób zakończenia postanowieniem mógłby stanowić samodzielny przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej. Złożenie niedopuszczalnej skargi, w ocenie skarżącego, miało służyć wyłącznie temu, aby uzyskać pretekst do dalszego niezałatwienia sprawy. Obecnie organ twierdzi, że rzekomo termin załatwienia sprawy nie biegnie, bo akta sprawy zostały przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W odpowiedzi na powyższą skargę Burmistrz Gminy i Miasta S. , wniósł o jej oddalenie podając dodatkowo, że wydał w terminie decyzję merytoryczną. Do odpowiedzi na skargę została dołączona kopia decyzji organu I instancji z 27 października 2025 r. nr NiŚ.6220.17.2024 którą, po ponownym rozpatrzeniu sprawy wskutek decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z 16 lipca 2024 r., odmówiono skarżącemu wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia objętego wnioskiem skarżącego.
Jak wywiedziono, wprawdzie postanowienie NSA w sprawie sygn. III OSK 1216/25 ze skargi Gminy na postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Koszalinie znak: SKO.4170.2391.2024 z dnia 11 grudnia 2024 r. zostało wydane 9 września 2025 r. jednak pełnomocnikowi Gminy postanowienie to zostało doręczone faktycznie przez Sąd dopiero 8 października 2025 r., co powoduje, w świetle art. 35 § 3 k.p.a., że termin dla organu I instancji do wydania ponownie decyzji merytorycznej w sprawie w ocenie organu I instancji upływał dopiero 8 listopada 2025 r. Tymczasem organ I instancji uzupełnił postępowanie dowodowe i merytoryczne w sprawie, co umożliwiało wydanie decyzji merytorycznej przed upływem terminu wskazanego.
Organ wskazał, iż w jego ocenie pogląd prawny SKO, że bezzasadne jest stanowisko organu pierwszej instancji, iż termin załatwienia sprawy nie biegnie dla organu pierwszej instancji, gdy akta sprawy są w całości przekazane do NSA jest o tyle nieuzasadniony, że zgodnie z normą art. 286 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia organowi akt po zwrocie tych akt po uprawomocnieniu się orzeczenia Sądu I instancji (WSA).
Końcowo organ oświadczył, że analizując chronologię wydawanych decyzji przez SKO w Koszalinie rozstrzygnięć, uznać należało w całokształcie sprawy, że po stronie organu I instancji nie ma osób odpowiedzialnych za przewlekłość postępowania bowiem, taka nie wystąpiła w sprawie, a decyzja merytoryczna została wydana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Kontrola bezczynności przeprowadzona w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że skarga zasługuje w części na uwzględnienie.
Skargę na bezczynność organu administracji publicznej można wnieść skutecznie w stosunku do organu, który, mimo że zobowiązany do wydania aktu, interpretacji lub dokonania czynności bądź stwierdzenia uznania uprawnienia lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, nie czyni tego w terminie ustawowo przewidzianym (art. 149 p.p.s.a.). Sąd uwzględniając skargę zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu czy dokonania czynności (zgodnie ze wskazanym wyżej przepisem).
Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Natomiast w myśl art. 149 p.p.s.a.:
§ 1. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
§ 1a. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
§ 1b. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego.
§ 2. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
W tym miejscu godzi się też przypomnieć, że stosownie do art. 35 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
Nadto, w myśl art. 36 ust. 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.
Pojęcie "bezczynności" zdefiniowane zostało w art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym w art. 36 § 1 k.p.a. Z powyższego wynika, że organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie wyznaczonym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Pod pojęciem "załatwienie sprawy" należy przy tym rozumieć wydanie w sprawie rozstrzygnięcia merytorycznego lub formalnoprawnego, kończącego postępowanie administracyjne w rozpatrywanej przez organ sprawie.
Dotychczasowy przebieg postępowania zainicjowany przez skarżącego pismem z dnia 19 sierpnia 2019 r. nie jest sporny, a istota sporu zawisłego w niniejszym postępowaniu przed Sądem sprowadza się do oceny, czy w okresie od wpływu w dniu 19 lipca 2024 r. do organu I instancji akt sprawy wraz z decyzją SKO w Koszalinie z 16 lipca 2024 r. uchylającą wcześniejszą decyzję organu I instancji z 22 stycznia 2024 r. oraz przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji – skarżony organ prowadził sprawę przewlekle lub pozostawał w bezczynności.
W tym zakresie organ stoi na stanowisku, iż skoro wyznaczył na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. oraz 49 k.p.a. termin załatwienia sprawy na dzień do 31 marca 2025 r., a następnie zaskarżył do sądu administracyjnego postanowienie organu wyższego stopnia stwierdzające przewlekłość jego postępowania oraz skracające wyznaczony w termin o 2 miesiące, to do czasu zwrotu akt przez sąd administracyjny - wobec wniesienia skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie organu wyższego stopnia - nie miał obowiązku prowadzenia postępowania. W ocenie organu do czasu zwrotu akt przez sąd administracyjny nie biegł termin na załatwienie sprawy na zasadzie art. 286 p.p.s.a.
Przedstawione przez organ I instancji w powyższym zakresie stanowisko jest wadliwe, bowiem pomija odrębne regulacje dotyczące rozpatrywania ponaglenia.
Otóż, w myśl art. 37 k.p.a.:
1. Stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:
1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);
2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość).
§ 2. Ponaglenie zawiera uzasadnienie.
§ 3. Ponaglenie wnosi się:
1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie;
2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia.
§ 3a. Jeżeli ponaglenie zostało wniesione przed upływem terminu określonego w art. 35 albo przepisach szczególnych, organ prowadzący postępowanie pozostawia ponaglenie bez rozpoznania. Przepisów § 4-8 nie stosuje się.
§ 4. Organ prowadzący postępowanie jest obowiązany przekazać ponaglenie organowi wyższego stopnia bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. Organ przekazuje ponaglenie wraz z niezbędnymi odpisami akt sprawy. Przekazując ponaglenie, organ jest obowiązany ustosunkować się do niego.
§ 5. Organ, o którym mowa w § 3, rozpatruje ponaglenie w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania.
§ 6. Organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, w którym:
1) wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
2) w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości:
a) zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone,
b) zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości.
§ 7. Organ rozpatrujący ponaglenie może z urzędu zmienić postanowienie, o którym mowa w § 6, wyznaczając dłuższy termin zakończenia postępowania, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, wymagające dłuższego postępowania, nieznane w momencie wyznaczania terminu.
§ 8. W przypadku, o którym mowa w § 3 pkt 2, przepisów § 4, 6 i 7 nie stosuje się. W przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości organ prowadzący postępowanie niezwłocznie załatwia sprawę oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości.
W szczególności w kontekście jednoznacznej treści przywołanego wyżej § 4 nie ulega żadnej wątpliwości, że w razie wniesienia ponaglenia organ prowadzący postępowanie jest zobowiązany przekazać ponaglenie organowi wyższego stopnia bez zbędnej zwłoki wraz z "niezbędnymi odpisami akt sprawy". Zatem "główne" akta sprawy administracyjnej co do zasady nie podlegają przekazaniu organowi wyższego stopnia wraz z ponagleniem. Tym bardziej nie organ nie miał obowiązku przekazania "akt głównych" sądowi administracyjnemu w razie wniesienia - jak już zostało prawomocnie przesądzone - niedopuszczalnej skargi na rozstrzygnięcie organu wyższego stopnia.
Warto nadmienić, że celem wprowadzenia począwszy od 1 czerwca 2017 r. do k.p.a. instytucji ponaglenia była zmiana dotychczasowych zasad zwalczania bezczynności organu oraz przewlekłości postępowania, gdyż poprzedni przewidziany w tym zakresie środek zaskarżenia w postaci zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie lub na przewlekłe prowadzenie postępowania - został przez ustawodawcę uznany za niewystarczająco skuteczny. Przewidziane w aktualnie obowiązującej regulacji zobowiązanie organu I instancji do przekazywania odpisów akt miało umożliwić mu dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego, także w okresie rozpatrywania sprawy przez organ wyższego stopnia ponaglenia. Zatem wbrew tezie odpowiedzi na skargę termin na załatwienie sprawy biegł zarówno w okresie rozpatrywania ponaglenia przez organ odwoławczy jak i w okresie dalszych, bezskutecznych prób zakwestionowania rozstrzygnięcia tego organu.
W zakresie stanowiska organu opartego na art. 286 p.p.s.a. warto podkreślić, iż powyższy przepis odnosi się do spraw administracyjnych, a więc do rozstrzygnięć podejmowanych co do ich istoty tzw. "merytorycznych". Tymczasem wniesienie ponaglenia w toku postępowania administracyjnego nie inicjuje nowej sprawy administracyjnej w rozumieniu w k.p.a., lecz ma na celu poddanie kontroli sprawności działania organu administracji przez organ wyższego stopnia. Stąd powyższy p.p.s.a. nie ma w rozpatrywanym przypadku zastosowania.
Tym samym zasadnym okazał się zarzut skargi oparty na twierdzeniu, iż organ najpierw przewlekle prowadził postępowanie nie podejmując żadnych działań przez okres prawie 3 miesięcy od wpływu akt, by ostatecznie długotrwale zaprzestać jakichkolwiek działań prowadzących do merytorycznego załatwienia sprawy. W konsekwencji Sąd stwierdził, iż doszło do bezczynności skarżonego organu, o czym orzeczono w pkt I sentencji.
Dokonując oceny, czy powyższa bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w ocenie Sądu nie można pomijać okoliczności, iż od czasu wpływu akt sprawy wraz z ostateczną decyzją organu odwoławczego z dnia 19 lipca 2024 r. aż do 31 października 2024 r. organ I instancji nie podejmował żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy, by następnie po skierowaniu pisma do strony nie załatwić jej ani w skróconym - względem stanowiska organu - terminie wyznaczonym przez Kolegium (21 stycznia 2025 r.) ani nawet w terminie wyznaczonym pierwotnie przez sam organ (31 marca 2025 r.). Ostatecznie do wydania decyzji kończącej postępowanie doszło dopiero w dniu 27 października 2025 r., a więc już po wniesieniu przez stronę kolejnego ponaglenia a dalej, po wniesieniu aktualnie rozpatrywanej skargi do sądu administracyjnego. W ocenie Sądu powyższe tak daleko idące uchybienie w zakresie terminowości załatwiania spraw administracyjnych należy zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa, o czym orzeczono w pkt II sentencji.
Natomiast, konsekwencją wydania przez skarżony organ w dniu 27 października 2025 r., decyzji kończącej postępowanie w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań po wniesieniu skargi, było umorzenie postępowania sądowego w części dotyczącej zobowiązania Burmistrza Gminy i Miasta S. do załatwienia sprawy, o czym orzeczono w pkt III sentencji.
Wobec wniosku pełnomocnika Skarżącego o wymierzenie organowi grzywny bez wskazania jej skonkretyzowanej wysokości, Sąd uznał za uzasadnione zastosowanie względem organu administracji środka o charakterze prewencyjno-represyjnym poprzez wymierzenie mu grzywny w wysokości 1.000 zł w pkt IV sentencji.
Grzywna ma w szczególności zmobilizować organ do wprowadzenia rozwiązań mających zapobiegać przewlekłości postępowań oraz bezczynności w zakresie załatwiania spraw administracyjnych oraz zwrócić jego uwagę na niedopuszczalność wstrzymywania się do załatwienia zawisłej przed nim sprawy w przypadku skorzystania przez stronę postępowania administracyjnego z prawa wniesienia ponaglenia. Strona nie może ponosić negatywnych skutków w następstwie skorzystania ze swojego uprawnienia. Dodatkowe wydłużanie postępowania z powodu wniesienia ponaglenia – co w istocie miało miejsce w rozpatrywanym przypadku - jawi się jako całkowicie niedopuszczalne w demokratycznym państwie prawa zniechęcanie obywateli do korzystania z ich praw w zakresie domagania się terminowego załatwiania spraw przez organy administracji. Tego typu działania jawią się jako szczególnie naganne i nie mogą pozostać bez reakcji Sądu rozpatrującego skargę. Przy czym miarkując wysokość grzywny Sąd miał na względzie, iż jak oświadczył organ I instancji wykonał on kolejne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z 30 września 2025 r. i wydał w tak określonym przez organ odwoławczy terminie decyzję merytoryczną. Sąd nie jest uprawniony do merytorycznej weryfikacji powyższego rozstrzygnięcia Kolegium, przy czym wyjaśnić należy, że w zakresie oceny bezczynności oraz przewlekłości postępowania skarżonego organu przedmiotowe rozstrzygniecie SKO nie jest dla Sądu wiążące i nie zwalniało Sądu od samodzielnej i kompleksowej oceny postępowania organu I instancji. Powyższe zaś działanie doprowadziło Sąd do wniosków jak opisane powyżej.
Natomiast Sąd nie dopatrzył się podstaw przyznania stronie skarżącej sumy pieniężnej. W rozpatrywanej sprawie skarżący domagając się przyznania sumy pieniężnej ani nie sprecyzował wysokości wnioskowanej sumy ani nie wskazał jakie poniósł negatywne skutki wskutek bezczynności organu ani wreszcie nie uzasadnił przedmiotowego wniosku w żaden poddający się ocenie sposób. Jakkolwiek zatem stwierdzona bezczynność w badanej sprawie miała charter rażącego naruszenia prawa i z uwagi na charakter naruszania Sąd uznał za celowe wymierzenie stosownej grzywny, to jednak nie sposób uznać aby w rozpatrywanej sprawie zaistniały okoliczności dające podstawy zastosowania dodatkowego względem grzywny środka. W tym zakresie skarga podlegała zatem oddaleniu o czym orzeczono w pkt V sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono w pkt VI sentencji stosownie do art. 200 p.p.s.a w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Cytowane w uzasadnieniu wyroku sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej na stronie www. orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło